දවස් ගෙවී ගියා මෙසේ

සති තුනක් කියන්නේ බොහොම කෙටි කාලයක්. ඒත් සති තුනක කෙටි කාලයක දී කෙනෙකුට විවිධාකාර අත්දැකීම් අත්විඳින්නට පුලුවන්. බොහොමයක් වෙලාවට කෙනෙකුගේ මිහිරි අත්දැකීම් ඒ ඒ පුද්ගලයන්ට පෞද්ගලිකයි, ඒ වගේම භාවාතිශයයි. ඒ නිසා ඒ මිහිරි අත්දැකීම් බෙදා හදා ගැනීම තවත් කෙනෙකුට නීරස වෙනවා වගේම ඒ කියන අර්ථයෙන් විඳින්නත් බැහැ.

ඒත් අමිහිරි අත්දැකීම් කියන්නේ තවත් කෙනෙකුත් එක්ක බෙදා හදා ගන්න පුලුවන් දෙයක්. ඒකට හේතුව ඒ අත්දැකීම් සමාජීය යහපතට යොදා ගන්නට පුලුවන් නිසා.

ඉතින් මේ කියන්නට යන්නේ ලංකාවේ ගත කළ සති තුනක කාලයේ දී ලැබූ එවන් අත්දැකීම් කිහිපයක්.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

මා අත තිබූ ජාත්‍යන්තර රියදුරු බලපත්‍රයෙන් ලංකාවේ වාහන පදවන්නට මෝටර් රථ දෙපාර්තමේන්තුවෙන් කිසියම් සහතිකයක් ගත යුතුද යන්න ගැන මා හිත මිත්‍ර උසස් පොලිස් නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුගෙන්ම අසා බැලුවෙමි. ඔවුහු සියල්ලෝම පාහේ රථ වාහන පොලිසිය භාර උසස් නිලධාරියෝ වූහ. එහෙත් ඒ සම්බන්ධයෙන් ඇති නීතිමය තත්ත්වය ගැන පැහැදිලි අවබෝධයක් ඔවුන් එක් අයෙකු හෝ සතු නොවූවාක් මෙන්ම ඔවුන් පැවසූ කරුණු ද එකිනෙක පරස්පර වූයේය. ලංකාවේ රියදුරු බලපත්‍රය මා සතුව නොතිබුණත්, ජාත්‍යන්තර රියදුරු බලපත්‍රයක් මා රැගෙන විත් තිබුණේය. ඒ සදහා වූ ප්‍රඥප්තියට ලංකාව ද අත්සන් කර තිබුණු බැවින් ජාත්‍යන්තර රියදුරු බලපත්‍රය වලංගු වූ රටවල් ගොන්න අතරේ ශ්‍රී ලංකාවේ නම ද එම බලපත්‍රයේම සටහන්ව තිබුණි. එහෙත් ලංකාවේ ගත කරන කෙටි කාලය තුළ දී අප්‍රසන්න සිදුවීම් ඇති වීම අවම කර ගැනීම සදහා මේ තත්ත්වය නිශ්චිතව නිරාකරණය කර ගන්නට මට ඇවැසි විය. එබැවින් රටට ඇතුලු වන්නටත් පෙරම මේ සම්බන්ධ නීතිමය තත්ත්වය මා හා නීති වෘත්තියේ යෙදුණු  මිතුරන්ගෙන් විමසූ නමුත් ඔවුන්ගෙන් ද ඒ ගැන පැහැදිලි පිළිතුරක් ලැබුණේ නැත. මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුවේ නිල වෙබ් අඩවිය කිහිප වරක්ම සුපරීක්ෂාකාරීව නිරීක්ෂණය කළෙමි. එහෙත් ඒ ගැන කිසිම තොරතුරක් එහි අන්තර්ගත කර තිබුණේ නැත. එබැවින් ජාත්‍යන්තර රියදුරු බලපත්‍රයේ නීතිමය තත්ත්වයට අදාළ නීති ලේඛනයක් මා රැගෙන ආවේ මතු ආරක්ෂාව පිණිසය. කෙසේ වුවද හිත මිත්‍ර ඇතැම් පොලිස් නිලධාරීන්ගෙන් කෙනෙකු කීවේ මගේ රියදුරු බලපත්‍රය මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් සහතික කරවා ගත යුතු බවය. මගේ හිතවතෙකු හරහා මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුවේ ඉහළ නිලධාරියෙකුගෙන් විමසූ විට ඔහු ද පැවසුවේ එවැනි සහතිකයක් ලබා ගත යුතු බවයි. පෝලිමේ රස්තියාදු නොවී එය පහසුවෙන් කරගන්නට හැකි ඉඩකඩක් ද ඔහු සලසා දුන් බැවින් ඔහු පැවසූ පරිදි මා කළ යුතු වූයේ දෙපාර්තමේන්තුවට ගොස් අදාළ නිලධාරියා කෙලින්ම හමුවී විනාඩි පහෙන් දහයෙන් එය කර ගැනීම පමණි.

එක් එක් තැන්වල සෙනග පොදි කමින් සිටි මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුවේ අදාළ නිලධාරියා සිටි කාර්යාලය කරා මා යද්දී ඔහු හමුවී තම වැඩ කටයුතු කරගැනීම සදහා ඒ වනවිටත් මිනිස්සු හය හත් දෙනෙක් පෝලිම් ගැසී සිටියහ. ඇදුනුම්කම මාර්ගයෙන් පෝලිම මග හැර ඔහුගේ කාර්යාලයට රිංගන්නට හිරිකිතයක් දැනුණු බැවින් මම ද පෝලිමේ අවසානයට එක් වූයෙමි. හිමිහිට ඉදිරියට ඇදුණු පෝලිම, මට ඉදිරිපිටින් එක් කෙනෙකු සිටිය දී නතර වූයේය. ඒ අදාළ නිලධාරියා කාමරයෙන් පිටතට ගිය බැවිනි. ඔහු පැමිණෙන්නට විනාඩි හතළිස් පහකට අධික කාලයක් ගත වූ බැවින් ඒ වන විට බොහෝ දිගු පෝලිමක් මා පසුපසින් පෙළ ගැසී තිබුණි. පැයක පමණ කාලයක් පුරා එක තැන සිටගෙන සිටීම සුවපහසු කාරණාවක් නොවූවත්, නිලධාරියා යළි එනතුරු බලා සිටිනු හැර කරන්නට කිසිත් නොතිබුණේය. මා පෝලිම් ගැසී සිටි කාමරයට යාබද කාමරයේ සිටි නිලධාරියා හමුවන්නට ද එවැනිම පෝලිමක් තිබුණේය. ඒ පෝලිමේ සිටි කිසිවෙකුට දුරකථන ඇමතුමක් ලැබුණේය.

“ මං දන්නේ නැහැ මචං කීයට එන්න පුලුවන් වෙයිද කියලා. අත්සනක් අරගෙන යන්න තාම මේ පෝලිමේ රස්තියාදු වෙනවා ”. ඔහු සිය දුරකථනයට පිළිතුරු දෙන හඩ ඒ අවට සිටි අපට පමණක් නොව එහේ මෙහේ සැරිසරමින් සිටි ආරක්ෂක නිලධාරියාට ද ඇසෙන්නට ඇත.

“ සද්දෙ අඩු කරලා ඔයා ෆෝන් එක සාක්කුවට දාගන්නවා…. නැතිනම් තමුසෙවයි, තමුසෙගෙ ෆෝන් එකයි දෙකම අල්ලලා එළියට ඇදලා දානවා ”

ආරක්ෂක නිලධාරියා ගුගුළේය. ඇතැම් විට ඒ පෝලිමේ රස්තියාදු වෙමින් සිටි සෙසු මහජනතාවට ද අනතුරු හගවනු පිණිස විය යුතුය.

මහජනතාවගේ මුදලින් නඩත්තු වෙන රාජ්‍ය ආයතනයක ආරක්ෂක නිලධාරියෙකුට තම දෙපාර්තමේන්තුවට එන මහජනතාවට එපමණ බලයක් පාන්නට ඉඩක් ලැබුණේ කෙසේදැයි සිතා ගත නොහැකිව අන්දමන්දව සිටියදී මා බලා සිටි නිලධාරියා යළිත් කාමරයට පිවිසුණේය. ඒ සමගින්ම කොහෙන්දෝ ආ කිහිප දෙනෙක්ම පෝලිමට පිටතින් විත් දොරටුවට අනිත් පැත්තෙන් පෙළගැසී කාමරයට ඇතුලු වන්නට මාන බලන්නට වූහ. මා ඉදිරිපිටින් සිටි තැනැත්තාට තරමක උස් හඩින් මම මෙසේ කීවෙමි.

“ ඔයා මෙතැන දැන් පැයක විතර ඉදන් මාත් එක්ක පෝලිමේනේ ඉන්නේ.  ඒ නිසා කාටවත් යන්න දෙන්න එපා. ඔයා යන්න. ඊට පස්සේ මායි යන්නේ ”

ඒ සමගින්ම දොරටුව විවර වූ බැවින් ඔහු මා කී පරිදිම කාමරයට ඇතුලු වූයේ පෝලිමට පිටින් පැන ආ කිහිප දෙනාට ඉඩක් නොදීමය. ඒත් ඒ මොහොතේ දීම ආයතනයේ සේවකයෙකු තම හිතවතෙකු සමග මා ඉදිරිපිට මගේ ඉඩ අහුරා සිටගත් බැවින් මට යළිත් කටහඩ අවදි කරන්නට සිදුවූයේය.

“ ඔයා ඔය කරන වැඩේ වැරදියි නේද? අපි මේ හැමෝම දැන් මෙතැන පැයකට වඩා එක තැන හිටගෙන ඉන්නවා. ඔය විදියට ඔයාට පෝලිමෙන් පිට යන්න බැහැනේ ”

“ අපිට තියෙන්නේ මේ පොඩි අත්සනක් ගන්න ”, ඔහු කීවේ ගානකට නොගෙනය.

“ මටත් තියෙන්නේ පොඩි අත්සනක් ගන්න විතරයි. මේ පෝලිමේ ඉන්න හැමෝටම තියෙන්නේ අත්සනක් ගන්න විතරයි ”

“ මං මේ මහත්තයව අදුනනවා. ඒකයි ” මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව තුළ නීතිය එයද යන්න මා නොදන්නා නමුත් ඔහු එය කීවේ එය අතිශය සාමාන්‍ය කරුණක් ලෙස සලකා බව නම් පැහැදිලිය.

“ මාත් ආවේ ඇදුරුම්කමක් තියාගෙන තමයි. ඒත් මේ තරම් මිනිස්සු පෝලිමේ ඉන්දැද්දි පෝලිමට පිටින් යන එක හරි නැති නිසා තමයි මේ විදියට පෝලිමේ ඉන්නේ ”

“ ඇදුරුම්කමක් තියෙනවා නම් යන්නේ නැත්තේ ඇයි? ” තරමක විමතියෙන් මෙන් ඔහු කීවේ මට ඉඩ දෙමිනි. පෝලිමේ ඉදිරියෙන්ම සිටින්නේ මා වුවද ඇතුළට ගිය තැනැත්තා එනතෙක් කාමරයට ඇතුලු විය නොහැකිය.

“ ඔන්න මහත්තයා යන්නේ නැතිනම් මං යනවා ”, එසේ කී ඔහු ඒ නිමේෂයෙන්ම කාමරයේ සිටි තැනැත්තා නික්ම යන්නටත් පෙරම දොර විවෘත කරගෙන සිය හිතවතාද සමග කාමරයට රිංගා ගත්තේ මට හිතන්නටවත් ඉඩක් නොදෙමිනි.

ජංගම දුරකථනයෙන් කතා කළ තරුණයාට ගෝරනාඩු කළ ආරක්ෂක නිලධාරියාට ද මේ දෙබස ඇසුණත් ඔහු බීරෙකු සේ නිහඩය.

මෙවැනිම අත්දැකීමක් ආගමන හා විගමන කාර්යාලයේ දී මෙයින් වසර කිහිපයකට පෙර ලැබූ හැටි මට මතකය. මගේ දෑස් ඉදිරිපිටම එහිදී සිදුවූයේ මහ දවල් මංකොල්ලයක් බදු වූ මගඩි රැසකි.

මම මට පසුපසින් පෝලිමේ සිටි පිරිස දෙස බැලුවෙමි. පහළොවකට වැඩි පිරිසක් පෝලිමේය. මගේ පසුපසින්ම සිටියේ තාත්තා කෙනෙකුගේ වයස ඇති අහිංසක ගැමියෙකි.

“ අර මනුස්සයා ආවට පස්සේ මම යනවා. කිසි කෙනෙකුට පෝලිම පනින්නට දෙන්න එපා. මං එළියට එද්දිම ඔය මහත්තයා ඇතුළට යන්න ”, මා උස් හඩින් කීවේ නීති විරෝධීව පෝලිම් ගැසී සිටි පිරිසට ඇසෙන ලෙසය. මගෙන් පසු ඒ අහිංසක ගැමියාට කාමරය තුළට යන්නට ඉඩක් ලැබුණා ද යන්න ඇත්තටම මට මතක නැත. එයට හේතුව මා කාමරයෙන් පිටතට ආවේ විපිළිසර මනසකින් යුක්තව නිසාය. පැයක පමණ කාලයක් පෝලිමේ රස්තියාදු වීමෙන් පසුව අන්තිමේ දී මට දැනගන්නට ලැබුණේ මෝටර් රථ දෙපාර්තමේන්තුවේ ඉහළ නිලධාරියාත්, උසස් පොලිස් නිලධාරියාත් කිවූ ලෙසින් සහතිකයක් මට අවශ්‍ය නොවන බවයි.  තම රාජකාරියට අයත්, තම දෙපාර්තමේන්තුවට අයත් බොහෝ සේ සරල රාජකාරී කාරණාවක් සැක හැර දැන ගැනීම වෙනුවෙන්ම ලංකාවේ ගත කළ අතිශය කෙටි කාලයෙන් වටිනා වරුවක්ම ගත වී ගියේය. තම වෙබ් අඩවියට එකම එක පේලියක් පමණක්ම එක් කීරීමෙන් මෙය කරන්නට හැකි බවට වූ නුවණැසක් අනේ ඔවුන්ටත් තිබුණා නම්!

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

කොල්ලුපිටියේ අතුරු මාර්ගයකින් වාහනය පදවා ගෙන පැමිණි මම ගාලු පාරට වාහනය හරවා ගැනීමේ අපේක්ෂාවෙන් සිටියෙමි. ඒ ඉරු දින සවස් වරුවේ ගාලු මුවදොර සරුංගල් සැණකෙළියක් තිබූ බැවින් කොල්ලුපිටියේ සිට ගාලු මුවදොර දක්වා මාවත බොහෝ සේ තදබද වී තිබිණ. මා යමින් සිටියේ සරුංගල් සැණකෙළියට නොවුණත්, මා යමින් සිටි ස්ථානය ඇත්තේ ගාලු මුවදොරත්, කොල්ලුපිටියත් අතර තැනක වූ බැවින් ඒ සදහා වෙනත් විකල්ප මාර්ගයක් මට තිබුණේ නැත. තදබදය නිසාම ප්‍රධාන පාරේ සිටි පොලිස් නිලධාරියෙක් සිය දෑත් වලින් වාහන හසුරවමින් සිටියේය. පොලිස් නිලධාරියාගේ සංඥාව ලැබෙන තුරු අතුරු පාරෙන් ගාලු පාරට වාහනය හැරවීම සදහා සිටි වාහන පෙළෙහි මුලින්ම සිටියේ මාය. හතර අතටම වාහනත්, මිනිසුනුත් එකට පොදි කමින් සිටි ඒ මංසන්ධියේ වාහන හැසිරවීම ඇත්තෙන්ම ලෙහෙසි පහසු කාර්යයක් නොවීය.  මගේ පසුපසින් සිටි වාහනය නොනවත්වාම වාහනයේ නළාව ශබ්ද කරමින් සිටියේය. මේ වාහන පෙළ නොතකා වාහනය ධාවනය කරන ලෙස ඔහු මට කරන විධානයකි ඒ. ඉදිරියෙන් පොලිස් නිලධාරියෙකු පාර හසුරුවන බව ඔහු නොදැන සිටියා විය යුතුය. පාර පනින පදිකයෙකුට වාහනය නැවැත්වූ විට “ඇයි ඉඩ දුන්නේ?” යන ප්‍රශ්නාර්ථය නැගීමටත්,  වාහනය ධාවනය කරන සංඥාව හගවමින් කොළ එළිය වැටෙන්නටත් පෙර රතු එළිය තිබියදීම “දැන් සූදානම් වෙයන්” යන අනතුරු හැගවීම කරන්නටත්, නියමිත වේගයෙන් වාහනය ධාවනය කරන විට “හයියෙන් පලයන්” යන විධානය දෙන්නටත් පසුපසින් එන  වාහන වලින් නැගෙන මේ ආකාරයේ හෝන් විධාන වලට මේ වනවිට මා බොහෝ සේ හුරු පුරුදුව සිටි බැවින් මට පසුපසින් නොනවත්වා නැගෙන හෝන් හඩ මම මොහොතකටවත් මායිම් නොකළෙමි. එහෙත් මා කණස්සල්ලෙන් සිටියේ ඉදිරියේ සිටින පොලිස් නිලධාරියා මේ හෝන් හඩ නැගෙන්නේ මගෙන් යැයි සිතා දැන් දැන් පැමිණ මට දඩ කොළයක් ලියාවිය යන සිතිවිල්ලෙනි. මහත් පුදුමයකි. රථ වාහන හසුරවමින්ම මා දෙස බැලූ පොලිස් නිලධාරියා “ මොහොතකට ඉවසා ඉන්න ” යන සංඥාව මට කළේ “මගේ හෝන් නාදයට ” කාරුණික ප්‍රතිචාර දක්වමිනි.

ඒ පුදුමය වැඩි වේලාවක් දරා ගෙන ඉන්නට මට ලැබුණේ නැත. ගාලු පාරට හැරවූ සැනින්ම වාගේ ප්‍රධාන පාරේ පාර පනින්නට ඇති කහ ඉරි තීරු මතින් රථ වාහන පොලිස් නිල ඇදුම හැඳ සිටි තවත් පොලිස් නිලධාරියෙක් පාර පනිමින් සිටියි. මගේ ඉදිරිපිටින් සිටි වාහනයේ රියදුරා කහ ඉර මතින් පාර පනින පොලිස් නිලධාරියාට නොනවත්වා හෝන් හඩ නාද කරයි, ඒ ඉක්මනින් පාර පනින ලෙස පොලිස්ක නිලධාරියාට කරන විධානයකි. “මේ සැරේ නම් එයාට දඩ කොළය ෂුවර්”,  මම සිතුවෙමි. තවත් පුදුමයකි. “පොඩ්ඩක් ඉන්න” යැයි අතින් සංඥා කළ පොලිස් නිලධාරියා ඉක්මන් ගමනින් පාර පැන්නේය.

මහ පාරේ නීතිය හසුරවන්නේ රියදුරුන් නම් රටේ නීතිය හසුරවන්නේ කවුරුන් විය හැකිද?

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

මොරටුව හරහා ගිය ගමනක දී සපත්තු ජෝඩුවක් මිලදී ගන්නට සපත්තු වෙළෙඳ සැලකට ගොඩ වැදුණෙමි. මගේ සිතට සරිලන සපත්තුවේ මට අවශ්‍ය ප්‍රමාණය සොයා ගෙන එනතෙක් වීදුරු කවුළුවෙන් පිටත බලා සිටි මගේ නෙත ගැටුණේ ගොඩනැගිල්ල විවෘත කිරීමේ සමරු ඵලකය වෙතය. වීදුරු කවුළුවෙන් මා කියවූ දේ නිවැරුදිදැයි මටම විශ්වාස කළ නොහැකි වූයෙන් සාප්පුවෙන් ඉවතට විත් සමරු ඵලකය යළිත් වරක් සමීපව කියවූවෙමි. මා කියවූ හැටි නිවැරැදිය. සමරු ඵලකයේ සටහන් වන විදියට ජනතා මුදලින් ගොඩනැගිල්ල නිමකරන්නට මුල් වී ඇත්තේ මොරටුව “ වන්දනීය ” නගරාධිපති විසිනි. (ගොඩනැගිල්ල විවෘත කර ඇත්තේ 2005 වසරේ දීය).

20180820_092515_HDR

මා දන්නා දැනුමේ ප්‍රමාණයට වන්දනීය යන්නෙහි අරුත වන්දනාමානයට සුදුසු වූ එසේත් නැතිනම් ඉංග්‍රීසි බසින් HONOURABLE යන්නෙහි පර්යාය පදය වන පූජනීය යන අරුත දෙන වචනයකි. මොරටුවේ නගරාධිපතිවරයා හිමිනමක් හෝ වෙනත් ආගමක පූජකවරයෙකුදැයි ඇති වූ කුතුහලය නිසාම මා ඒ නම කිහිප වරක්ම කියැවූවෙමි. එහෙත් එය ගිහි නමක් බව මම වටහා ගත්තෙමි. මහජනතාවගේ බදු මුදලින් ගොඩනැගිල්ල ඉදිකළ බව සමරු ඵලකයේම සටහන්ව ඇති නමුත් සමරු ඵලකයට සම්මාදන් වූවෝ බොහෝය. ඔබ විශ්වාස කරන්නේ නම්, මේ සමරු ඵලකයේ සටහන්ව ඇති නම් ගම් ප්‍රමාණය තිහකි.  වීවෘත කරන්නට සහභාගි වී ඇත්තේ ද  කොළඹ සරසවියේ නීති පීඨය පවා හෙබවූ මහාචාර්ය ඇමැතිවරයෙකි. වන්දනීය යන්නට මා නොදන්නා වෙනත් තේරුමක් තිබිය යුතුමය. නැතිනම් මේ සමරු ඵලකයේ දෙතැනකම සටහන් වී ඇති “වන්දනීය” යන වචනය එසේ තියන්නට සමරු ඵලකයට නම ඔබා ගත් ඒ උගත් උතුමන් තිස් දෙනාගෙන් අඩුම තරමින්  එක් අයෙකු හෝ ඉඩ නොදෙන බව සහතිකය.

නොදන්නා දේ ඉගැනීම මගේ පුරුද්දකි. එබැවින් මගේ දැනුම වර්ධනය කරගනු වස් මේ සමරු ඵලකයේ පින්තූරයක් ගෙන මා හිත මිත්‍ර සිංහල ඇදුරෙකුට පෙන්නූවෙමි. “ගැටලුවක් නැහැ… කොළඹට ඉන්නවා පැන්ෂන් ගිය රූප රාජිනියක්,  මහරගමට ඉන්නවා නගරාධිපති සර් කෙනෙක්, මොරටුවට ඉන්නවා වන්දනීය නගරාධිපති කෙනෙක්… ඉතින් උඹට අවුල්ද? ” මා අවුල්දැයි නැතැයි කියාගන්නටත් පෙරම, තමන්ගේ ජංගම දුරකථනය ඇදගත් ඔහු තවත් ඡායාරූප කිහිපයක් මට පෙන්නුවේය. (තමන්ගේ ඇස ගැටෙන මෙවන් ඡායාරූප රැසක් ඔහුගේ ජංගම දුරකථනයේ සටහන්ව තිබුණි. ඔහු මට කීවේ එය තමන්ගේ අධ්‍යයන කටයුතුවලදී මහත් සේ ප්‍රයෝජනවත් වන බවය)

FB_IMG_1528036182153

ඔහු පෙන්වූ එක් සමරු ඵලකයක කොයි තරම් නම් ගම් ඔබා සිර කර තිබුණේ ද කියනවා ඒ දුටු මට සිහිවූයේ ජොකියන්ගේ නම් ගම් ඔබ්බවූ රේස් පත්තරයකි. ඔහු පෙන්වූ තවත් තවත් සමරු ඵලකයක ඡායාරූපය අනුව රටේ අධ්‍යාපන ඇමැතිවරයා සඳුන් ගසක් හිටවා තිබේ. සඳුන් පැලයට පිංසිදු වෙන්නට ඇමතිවරයා වෙනුවෙන් ද මහා සමරු ඵලකයක් ඉදිවී තිබේ. (මේ සටහන ලියද්දී ඒ ඡායාරූප දෙක මට එවන්නට ඔහු කාරුණික වූයේය)

පළාත් සභා මන්ත්‍රීවරුන්ට, නගරාධිපතිවරුන්ට ඇමතිවරයාට, නගරාධිපතිවරයාට මෙහෙම නම් රටේ අගමැතිවරයාට, ජනාධිපතිවරයාට කොහොම සමරු ඵලක ඉදිවෙනු ඇතිද? පොළොන්නරුවට ගිය ගමනේ දී සිද්ධ වෙනවා යැයි කියන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ගැන ලක්ෂ ගණනින් නාස්ති කරමින් පාර පුරා ඔසවා තිබූ යෝධ දැන්වීම් පුවරු විදුලියක් මෙන් මගේ සිතිවිලි අතරින් ඇදී නොපෙනී ගියේය. ඒ දැන්වීම් පුවරුවල පමණක් මුදල් එකතු කළේ නම් නාගරික රෝහලක් හෝ නාගරික පාසලක් පහසුවෙන්ම ඉදිකරන්නට හැකියාව තිබුණි. හම්බන්තොට වරාය විවෘත කරන්නට කළ රැගුම් ගැයුම් වෙනුවෙන් වැය කළ කෝටි දෙකහමාරක බිල්පත් පවා ඒ එක්කම මගේ මනසේ ඇදී නොපෙනී ගියේය.

FB_IMG_1535680775828

මේ සියලු සංවර්ධන කටයුතු, සියලු ගොඩනැගිලි ඉදිවන්නේ මහජනතාවගේ බදු මුදලිනි. දේශපාලකයන් සිය නිවසින් ගෙනා එකම එක සතයක් හෝ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති වලට දායක වී නැත. එබැවින් සමරු ඵලක වුවමනාම නම් ඒවා ඉදිවිය යුත්තේ බදු මුදල් ගෙවන මහජනතාව වෙනුවෙනි.  මේ අකාරයේ ඔලමොට්ටල සංවර්න ඵලක ඉදිවන වේගයටත්, ඒවායෙහි නම් ගම් එබෙන ප්‍රමාණයටත් සමානුපාතිකව රටක පුරවැසියන්ගේ වහල්කම හා දීනකම ප්‍රදර්ශනය වන්නේය.

“ උඹට අවුල්ද ? ”යාළුවා යළිත් ඇසුවේය.

ඇමරිකාවේ හිටපු ජනාධිපති බැරක් ඔබාමා සිය ධුර කාලය පුරාම වරින් වර මහ පොළොව හාරා ගස් සිටවූයේය. කවුරුන් හෝ ගත් ඡායාරූපයක් හැරෙන්නට සමරු ඵලක නැත. ලොව පුළුල්ම පාලමට හිමි ගිනස් වාර්තාව ඇති අතිශය දැවැන්ත පාලම ඇත්තේ කැනඩාවේ මගේ නිවස පෙනෙන නොපෙනන මානයේය. පාලමේ කිසිම තැනක සමරු ඵලකයක් නැත. අනේ ඇමරිකාවත්, කැනඩාවත් ලංකාව තරම් පොහොසත් වුණා නම්…!

obama_planting_trees_z.jpg

 

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

පොළොන්නරුවේ දීප උයනට ඇතුලු වුණෙමි. කලින් සූදානම්ව සිටි කාර්යයකට තවත් හෝරාවක පමණ කාලයක් ඉතිරිව තිබූ බැවින් දීප උයනේ හිස් අවකාශය සිතට සිසිලසක් ඇති කරනු ඇතැයි සිතුණු බැවිනි ඒ. තණ නිල්ලෙන් වැසුණු ඒ කුඩා බිම් තීරුවට ඇතුලු වෙන්නටත් පෙරම, “ ටිකට් අරගෙනයි යන්න ඕනේ ” කියන හඬක් මතු වුණෙන් රුපියල් විස්ස ගණනේ ගෙවා සැමට ටිකට් පත් ලබා ගත්තෙමි.

දීප උයනෙන් නික්ම යාමට මත්තෙන් වැසිකිළිය වෙත පා නැගූ සැමට ටිකට් පත් නැවත අලෙවි කෙරුණේය. “රුපියල් දහයයි ” පිරිසිදු කරන්නිය කීවාය.

“ ඇයි අපි දැනටමත් සල්ලි දීලානේ ආවේ ?”

“ඒ පාක් එකට එන්න විතරයි. වැසිකිළියට ඇතුලු වෙන්න වෙනම ටිකට් ගන්න ඕනේ ”

උද්‍යානයට ඇතුලු වෙන ප්‍රවේශ පත් අලෙවි කරන කුටියත්, වැසිකිළියත් ඇත්තේ එකිනෙකට ඉතා සමීපවය, මීටර් කිහිපයක් නුදුරිනි.

“ඉතින් ඇයි එක ටිකට් එකකින් ඔය හැම දෙකම කරන්න බැරි ? මේක බොහොම පොඩි උද්‍යානයක්නේ” ප්‍රශ්නය ඇයට එල්ල කිරීමෙන් පළක් නොවන බව ප්‍රශ්නය නගද්දීම වැටහී ගියෙන් ඇගෙන් පිළිතුරක් බලාපොරොත්තු නොවූවෙමි.

පෙරදා දිවා ආහාරය සදහා ගොඩ වූ හෝටලයේ වැසිකිළියේ ද මෙවැනි දැන්වීමක් අලවා තිබූ බව මගේ මතකයට ආවේය. “හෝටලයේ අහාර පාන ලබා නොගන්නා අය වැසිකිළිය වෙනුවෙන් රුපියල් පනහක් ගෙවිය යුතුය”, යන්න එහි සටහන්ව තිබුණේය. දීප උයන, හෝටලය පමණක් නොව රට හරහා ගිය ගමනේ දී මෙවැනි දැන්වීම් පුවරු මම ඕනෑ තරම් දුටුවෙමි. මිනිසෙකුගේ අතිශය මූලික අවශ්‍යතාවක් වෙනුවෙන් මුදල් අය කරන ලොව එකම රට ශ්‍රී ලංකාවදැයි මම නොදන්නෙමි. ඒත් මා සංචාරය කර ඇති වෙනත් කිසිදු රටක එවැනි පුද්ගලික අත්දැකීමක් මට නැත.

“වැසිකිළිය භාවිත කිරීම සඳහා මුදල් අය කරනු නොලැබේ” යන දැන්වීම මගේ මුලු මහත් ජීවිත කාලය පුරාවටම මුල්ම වරට මා දුටුවේ ද මේ ගමනේ දී ලංකාවේදීය. වැසිකිළියට මුදල් අය නොකරන බව සිංහල, දෙමළ හා ඉංග්‍රීසිය යන භාෂා තුනෙන්ම සටහන් කරන්නට තරම් මහා ප්‍රවෘත්තියක් වීම ගැන මුවගට නැගුණු සිනාව නිසාම එහි ඡායාරූපයක් ගත්තෙමි. මේ දැන්වීම් පුවරුව මා දුටුවේ සීගිරිය කෞතුකාගාරයේය. ඒත් නොමිලයේ ලැබෙන වැසිකිළිය භාවිත කරන්නට පෙර කෞතුකාගාරය වෙනුවෙන් මුදල් ගෙවා ප්‍රවේශ පත්‍ර ලබා ගත යුතුය. (ලොව අට වැනි පුදුමය ලෙසින් නම් කරන්නට තරම් ලෝකයා විස්මිත කළ සීගිරියේ කෞතුකාගාරය නම් එවැනි පුදුමයකට කිසිසේත්ම උචිත නොවූ ඇල්මැරුණු කෞතුකාගාරයක් බව නම් නොකියාම බැරිය)

20180823_120625_HDR (1)

වැසිකිළිය ගැන කතාව ඇදුණෙන් ඒ හා බැඳුණු තවත් කතාවක් මගේ මතකයට එන්නේය. වසර ගණනාවකට පෙර ජීවිතයට බෙදා හදා ගත් ස්ථානයක් තරමටම සමීප වූ කොළඹ මහජන පුස්තකාලය ඉදිරිපිටින් රිය පදවා ගෙන යද්දී ඊට ගොඩවී යන්නට මහත් සේ ආසා ඇති විය. ඒ හදිසි සිතිවිල්ලෙන්ම වාහනය පුස්තකාල භූමියට ඇතුලු කළෙමි. අතීත ස්මරණයන් ඔස්සේ පුස්තකාලයට ගොඩ වැදී ඒ මතක අතර සැරිසරා පුස්තකාලයේ ආපන ශාලාව වෙත දෙපා ඔසවද්දී දුටු දැන්වීමෙන් මම යළිත් වරක් විස්මයෙන් විස්මයට පත්වීමි. “ වැසිකිළිය භාවිත කරන්නට නම් රුපියල් දහයක් ගෙවිය යුතුයි ”. පොත් පත් ඇසුරු කරන්නට, පාඩම් කරන්නට දවස පුරා දරු දැරියන් රැඳී සිටින කොළඹ මහජන පුස්තකාලයේ ජරාජීර්ණ වැසිකිළිය භාවිත කරන හැම අවස්ථාවකම  රුපියල් දහය ගානේ. කොළඹ පුරපතිනියගේ වැසිකිළිය අලුත්වැඩියාවට පමණක් ඒ දූ දරුවන්ගේ දෙමව්පියන්ගේ බදු මුදලින් රුපියල් ලක්ෂ එකසිය හතළියක්! ආසියාවේ ආශ්චර්යය.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

උදේ පාන්දර හිමිදිරියේ ඉර නැග එන්නටත් පෙර පොළොන්නරුවේ ගල් විහාරයට ගියෙමි. මිනිස් හඬින් තොර වූ ඒ මහා පිංබිමේ සිට එහි අතීත සෞභාග්‍යය සිතින් මවා ගත්තෙමි. කුරුළු හඩ හා ගස් අතු අතර පැන දුවන රිලා පැටවුන් මිස කිසිදු හඩක් නැත. උත්තුංග බුදුරුවේ ගල් කුළු මත තැවරුණු සිසිලස හදවත පතුලටම දැනුණු තරම්ය. සිත පුරා නැගුණු පහන් සිතිවිලිත් සමග පොළොන්නරුවේ කිරිවෙහෙර භූමිය ඔස්සේ රන්කොත් වෙහෙර වෙත පා නගන්නට සිතුවෙමි. ගල්කුළක අලවා තිබූ පෝස්ටරයක් නෙත ගැටුණේ කිරිවෙහෙරෙන් පිටතට ආ මොහොතේය.

“ සූවිසි දහසක් මහ රහතුන් වන්දනාව – පහන් අසූ හාර දහසක මහා අලෝක පූජාව – පැන් පාත්‍රා විසි හතර දහසක මහා පැන් පූජාව – ගුවන් ගැබෙන් ඇද හැලෙන පිච්ච මල් පූජාව සහ ලක්ෂ ගණනින් සුවඳ මල් පිදෙන මහා පුෂ්ප පූජාව… ” තවත් මෙකී නොකී අරුමෝසම් බොහෝය. පූජාව මෙහෙවන හිමියන්ගේ නම ද දැවැන්ත අකුරින් සටහන්ව තිබුණි. චෛත්‍යය වටලා උන්වහන්සේ කළ පළතුරු පූජාව මේ දැන්මවීම කියවද්දී මතකයේ ඇදී නොපෙනී ගියේය.

Rankoth

“දැන් පොළොන්නරුවේ කාටවත් ළිං වතුර බොන්න බැහැ. අපි වතුර ගන්නේ සල්ලී දීලා. ළිං වතුර වලට වස විස කවලම් වෙලා. බොහොම දෙනෙකුට වතුර ගන්න සල්ලි නැහැ. මැදිරිගිරිය පැත්තේ දරුවෝ නහයෙන් ලේ දාලා මැරෙනවා, වතුර සල්ලි දීලා ගන්න දෙමව්පියන්ට වත්කමක් නැති නිසා” මගේ මිතුරා කීවේ දැන්වීම කියවන්නට මා බොහෝ වේලාවක් ගත කරන බව දුටු නිසාය. මේ මහා පැන් පාත්‍රා විසි හතර දහස ඒ දරුවන් වෙනුවෙන් වැය වූවා නම්… අර මහා පළතුරු සලාදය ආර්ථික අගහිගකම් නිසා දිවි නසා ගන්නා දරු පවුල් වෙනුවෙන් වෙන් වුණා නම්….!

“ශ්‍රද්ධාව වැඩි වුණාමත්, ප්‍රඥාව ගිලිහිලා ගිහින් මහ ගොබ්බ සිතිවිලි තමයි අන්තිමට පහළ වෙන්නේ” මගේ මිතුරා කීවේය.

ගල් විහාරයේ දී සිතට දැනුණු අපමණ පහන් හැගුම්, සිත කොණින් මෝදු වී එන අපුලින් වැසී යා නොදිය යුතු බැවින් මම නැවත ආපසු හැරුණෙමි.

“ඇයි රන්කොත් වෙහෙරට යන්නේ නැද්ද ?”

“එපා… ආපහු ලංකාවට ආපු දවසක යමු” මිතුරා කිසිත් නොකීවේය. මහා පූජාව ගැන ඇළවූ දැන්වීම් පත්‍රිකා පිරුණු බොරළු පාර දිගේ අපි  බොහෝ දුරක් ඇවිද ආවෙමු. නිහඩව ඇවිද ආවද අපේ සිතිවිලි දොඩමළු වූයේ එකම අයුරින් බව අපි දෙදෙනාම දැන සිටියෙමු.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

පොළොන්නරුවේ සිටි කාලය තුළ මා නැවතී සිටි නවාතැන පිහිටා තිබුණේ වැවක් අද්දරය. එය පරාක්‍රම සමුද්‍රයටම සම්බන්ධ වැව් තටාකයක් ද යන්න හරි හැටිම නොදන්නා නමුත් ඒ බිම් කඩ අතිශය සුන්දරය . ඉර බැස ගිය සවස් වරුවේ වැව් සිසිල විඳිනු රිසින් වැව අද්දරට පියමං කළෙමි. අලින් පන්නා හරිනු සදහා අධි සැර සහිත අලි වැටක් ඉදිකර තිබුණ ද වැව් තාවුල්ලේ සුවය විදින්නට එය කිසිසේත්ම බාධාවක් නොවීය.

මා සිටි වැව් තලය කෙළවරට වන්නට පිහිටි මහා මන්දිරයකින් නොනවත්වා වරින් වර විදුලි පන්දම් එළි ඈතට විහිදෙනු පෙනුනෙන් අසල සිටි ගම්වැසියෙකුගෙන් මම ඒ ගැන විපරම් කෙරුවෙමි. මන්දිරයේ අයිතිය ඇත්තේ ජනාධිපති පුත්‍රයෙකුටය. පුත්‍රයා මන්දිරයේ ඇතත් නැතත් කමාන්ඩෝ ආරක්ෂාව තරය. එළි දල්වන්නේ ආරක්ෂාව සහතික කරනු පිණිසය. මන්දිරය හිමි ජනාධිපති පුත්‍රයා රටේ සිවිල් සේවයේ හෝ ආරක්ෂක සේවයේ නිලයක් හොබවන්නට තරම් මුහුකුරා ගිය තරුණයෙක යැයි මා සිතන්නේ නැත. ආරක්ෂාව දෙන්නට තරම් ඔහුට ඇති තර්ජනය කුමක්දැයි මා දන්නේ ද නැත. රට සාමයෙන් පිරුණු සුරක්ෂිත දිවයිනක් බවට සහතික ලබා දෙන්නේ ද රජයමය. එබැවින් කමාන්ඩෝ ආරක්ෂාව මැද මන්දිරයක ජීවත් වීම ඔහුගේ සරල දිවි පැවැත්මේ සාමාන්‍ය අංගයක් විය යුතුය. හරියට මල්වානේ මන්දිරය මෙන්ය. අලුතින්ම හිතන්නට පුරුදු පුහුණු විය යුතු බොහෝ දේ රට තුළ සිදුවෙමින් පවතින්නේය. අපේ රටේ පරිපාලන සේවයට එක්වූ උගතුන්ට උපදෙස් දෙන්නට ජනාධිපති දියණියක වීම පමණක්ම ප්‍රමාණවත් බව එසේ මා මෑතකදී අවබෝධ කරගත් තවත් එක් කාරණාවකි.  “ජනාධිපති තාත්තා” කෙනෙකු සිටීම හරිම අපූරුය.

නීති විද්‍යාලයේ වැඩිම ලකුණු ලබා ගත් නීති ශිෂ්‍යයා, නාවික හමුදාවේ දක්ෂතම නාවික නිලධාරියා, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම අභ්‍යවකාශ විද්‍යාඥයා ද බිහිවූයේ එවැනි ජනාධිපති තාත්තෙකු සිටි එකම පවුලකිනි. එකම පවුලකින් මෙවැනි වාර්තාවන් තබන්නට තරම් සමත්කම් දැක්වූ වෙනත් රාජ්‍ය නායක පවුල් ලොව ඇතිද යන්න සෙවීම ගිනස් කමිටුවට භාරය.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

සීගිරියෙන් පිටත් වී අනුරාධපුරයට එද්දී දවල් වී නොතිබුණෙන් සෙසු ස්ථාන කිහිපයක සැරිසරා නවාතැන වෙත ගියේ රුවන්වැලි සෑය වෙත යන්නට සුදුසුම වේලාව එය නොවන බව සිත කී බැවිනි. හිමිදිරි පාන්දර ගල් විහාරයට ගියාක් මෙන් හිරු බැස යන අඩ අදුරේ රුවන්වැලිසෑය අබියස හෝරාවක් දෙකක් තැන්පත්ව සිටින්නට සැලසුම් කරගෙන සිටියේ ලංකාවට එන්නටත් පෙර සිටමය.

සිහින් පිනි පොද වැස්සක් ඇද වැටුණු ඒ අපූරු හැන්දෑව හරිම මිහිරිය. නවාතැන් පොළේ සිට රුවන්වැලි සෑය වෙත පිය නැගුවේ ඒ මිහිරියාව ද සිත්හි දරාගෙනමය. රුවන්වැලි සෑයට වැටෙන මාවත අද්දර තරුණයෝ පිරිසක් මහ සෑයට ඇදෙන පිරිස වෙත ළා දම් පැහැති වරා මල් බෙදා දෙති. ඒ අපූරු තරුණයන් පිරිස ගැන ඇති වූ පහන් හැගිමින් සිත පිබිදී යනවාත් එක්කම ඇසුණු මහා ඝෝෂාවකින් මගේ අවධානය වරා මල් වෙතින් මහා සෑයට පිවිසෙන දොරටුව වෙත යොමු වූයේය. මා සිතුවේ කිසියම් කලබලයක් කියාය. මා සිතූ හැටි වැරදිය. එකිනෙකට වෙනස් රිද්මයන්ගෙන් නැගුණු සාධුකාරයත්, බෙරහඩත්, අතරින් ඇදෙන මහ පෙරහරකි ඒ. පෙරහරේ ගෙනියන්නේ “මහා චීවරයකි”. වරා මල් දෑතින් ගත් උපාසක උපාසිකාවෝ චීවරය තමන් පසුකර යන්නට පෙර ඊට අතගැසීමේ ලොබින් එහේ මෙහේ දුව යති. ඒ ගාලගෝට්ටිය නිම වනතෙක් තරමක් වේලා මහ සෑයට පිටතම රැදී සිටි අපි ඉන්පසුව මහ සෑ භූමියට ඇතුලු වූයෙමු.

මා බලාපෙරොත්තු වූ කාරණාව කිසිසේත්ම ඉටුකරගත නොහැකි බව පසක් වූයේ රුවන්වැලි සෑ භුමියට ඇතුලු වූ සැණකින්මය. මහ සෑයට පිටින් අප දුටු චීවර පෙරහැර මෙන්ම, තවත් චීවර ගත් පෙරහැර ගණනාවක් මහ සෑය වටා සක්මන් කරති. මහ සෑයට පැමිණ සිටි පිරිස ද මේ චීවර පෙරහැර වෙත ලහි ලහියේ යමින් ඊට අත ගසන්නට තැත් දරති. බෙර හඩ පරයා මහා සෙනගක මිනිස් හඩ දෝංකාර දෙන්නේය. ඒ අතරේ සිවුරු දරාගත් හිමිවරුත්, ගිහියෝත් මහ සෑයට නැග, ලහි ලහියේ මහ සෑය වටා සිවුරු අන්දවති. කඩිනමින් කළ යුතු බැවින් මහ සෑය උඩ ඔවුහු ඔබනොබ දුව යති. බිම සිටින ගිහියෝ මහ සෑයට සිවුරු අන්දවන පිරිසට උස් හඩින් උපදෙස් දෙති. නිස්කලංකයක් සොයා ඒ මහා සෑය වටාම පැදකුණු කළ ද මේ චීවර පෙරහැරේ ගාලගෝට්ටියත්, සෑය වටා සිවුරු අන්දවන පිරිසගේ කසිලි බිසිලියෙනුත් මිදෙන්නට කිසිම ඉඩක් කොතැනකවත් නැත.

IMG_1903.JPG

මහ සෑ රදුන් ඉදිරියේ තිබුණු එක්තරා කුටියක වසර ගණනාවක් පුරා එක්රැස් වූවයි සිතිය හැකි අටපිරිකර ගොඩ ගසලාය. තවත් කොණක රන්වන් පාට කළ කළ ගෙඩිවල නෙළුම් මල් පුරවලාය. සිහින් පිනි පොද වැස්ස නිසා තෙත් වූ භූමිය තමන්ගේ චීවර පූජාවට බාධාවක් කරාවිදෝ යැයි සිතුණු බිය නිසාදෝ තවත් පිරිසක් කොහේදෝ සිට ගෙන එන වතුර ඇද දමමින් මඩ සෝදා දමන්නට ගත් විගඩමෙන් සෑ මළුව තවත් මඩ වෙමින් තිබිණ.

IMG_1920.JPG

පොළොන්නරුවේ රන්කොත් වෙහෙරේ පැන් පාත්‍රා පූජාව හා පළතුරු පූජාව මෙන්ම මේ මහා චීවර පූජාවත් එකම හිමිනමකගේමද යන්න මම නොදනිමි. එය දැනගැනීමෙන් ඇති පළක් ද නැත. පූජාවන් කෙරෙන්නේ තරගයටය. එකෙකුට එකෙක් නොපරදින්නටය.

මහ සෑය ඉදිරිපිට කරන්නට අප සිතා සිටි කාරණාව සිහිපත් වීමෙන්දෝ මේ මහා ගාලගෝට්ටිය නිසා විපිළිසරව සිටි මගේ වැඩිමහල් දියණිය මා දෙස බැලුවාය.

“ අපි යමු… මේ මං දැනගෙන හිටිය බුද්ධාගමවත්, මං දැන හදුනාගෙන හිටිය බෞද්ධයෝවත් නෙමෙයි ”, මම ඇයට කීවෙමි. අපි ගිය පයින්ම ආපහු ආවෙමු.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

කොළඹට එන අතරතුර අවුකන ප්‍රතිමා භූමියට ද පිය මැන්නෙමු. ලොවක් මවිත කළ ඒ අසහාය ප්‍රතිමාව අබියස දී සිතට මතුවන අප්‍රමාණ වූ හැගුම් සමුදාය නිදහසේ විඳින්නට ඉඩක් නැත්තේ ආධාර දෙන පිංවතුන්ගේ නම් ගම් කියමින් මයික්‍රෆෝනයෙන් මතුවන අප්‍රසන්න යකඩ හඩවල් නිසාය. අවුකන යනු මහා පෞරුෂත්වයෙන් සපිරි බුදු පිළිමයක් පමණක්ම නොවේ. අසහාය ප්‍රතිභාවක් සහිත කලාකරුවෙකුගේ අර්ථ පූර්ණ කලාකෘතියක් ද වේ. ඒ කලාකෘතිය විදිය හැක්කේ ප්‍රතිමාව ඉදිවූ පරිසරයේ ඇති සොබා දහම හා අනුගත වෙමින් මිස වානිජකරණයට ලක් වූ පන්සලක් තුළ දී නොවේ.

ප්‍රතිමාව පෙනෙන නොපෙනෙන සීමාවේ ප්‍රතිමාව ඉදිරියෙන් ලහි ලහියේ ඉදිවන ගොඩනැගිල්ලකි. මේ ගොඩනැගිල්ල ඉදිවූ පසු යකඩ කටවල් තුළින් දිවා රෑ පුරා පිරිත් සජ්ජායනා විකාශය නොවනු ඇතැයි සිතන්නට විහාර භූමියේ දැන් පවතින පරිසරය වෙතින් කොහෙත්ම ඉඩක් නැත.

“ සමහර විට අවුකන ප්‍රතිමාව මේ විදියට හරි විදින්න ලැබෙන අන්තිම අවස්ථාව මේක වෙන්න පුලුවන් ” මා මගේ බිරිදට කීවේ ගොඩනැගිල්ල ඉදිරිපිටින් ආපසු එන ගමනේ දීය. එය කියා නිම වෙන්නටත් කලින් ඉදිරියෙන් ඇසුණේ විශාල බැන අඩ ගැසීමකි. ඒ චීවරයක් දරා ගත් කෙනෙකුගෙනි. හිමිනමක් යන්න භාවිත කරන්නට මගේ හිත නොදෙන්නේ ඇසුණු වදන් කිසිසේත්ම සභ්‍ය නොවූ බැවිනි. මේ බැන අඩගැසීම කුමක්දැයි කන් දුන් විට මා වටහා ගත්තේ මේ බැන වදින්නේ අප ඉදිරියෙන් ගිය දැරිවියන් කිහිප දෙනා අතර සිටි එක දැරියක වෙත බවය. කිසිසේත්ම අසභ්‍ය ඇදමක් නොවූවත්, ඇය ඇඳ සිටි ඇඳුම දික්වී තිබුණේ දණහිස දක්වා පමණය.  එහෙත් චීවරධාරියාගේ මුවින් පිටවූ වචන ඇඳුම් හැඳ සිටි අයට පවා ඇඳුම් ගලවා උනා දමන්නට සිතෙන තරමටම පරුෂය.

“ සිවුරු දරාගෙන ඉන්න හැමෝම හාමුදුරුවරු නෙමෙයි. ඔයා ඒ දැක්කෙත් හාමුදුරු නමක් නෙමෙයි ” ඇය පසුකර යද්දී මම ඒ දැරිවියට කීවෙමි.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

ලංකාවේ පුවත්පත් කියවීම හා රූපවාහිනිය නැරඹීම නවතා බොහෝ කාලයක් ගතවී තිබුණ ද ලංකාවේ සිටි කාලය තුළ රූපවාහිනියට ඇහැ යොමුවීම යන අප්‍රසන්න ජවනිකාවට මුහුණ දෙන්නට සිදු වූයේ මා නතර වී සිටි ඇතැම් ස්ථානවල නිරන්තරයෙන් රූපවාහිනිය ක්‍රියාත්මක වෙමින් තිබූ බැවිනි. කාණු ගද ගලායන සමස්ත වැඩ සටහන් ගොන්න අතරේ ඉවසන්නට බැරි තරම් ගද ගැස්වූ ප්‍රවෘත්ති දර්ශන බොහොමයක් දකින්නට ලැබුණි. ලොව පුරා රාජ්‍ය නායකයන් හමුවන්නටත්, රටේ සමස්ත ජනතාවකගේ අනාගතයට බලපාන තීන්දු තීරණ ගන්නටත් මුල්වන රටේ ප්‍රධානතම නිල මැදුර වන අරලිය ගහ මන්දිරය, සෝලියස් මංගල උත්සව ශාලාව බවට පත්කරමින් රටටම විහිලුවක් වූ තුට්ටු දෙකේ දේශපාලන පුත්‍රයෙකුගේ මගුල් තුලා කටයුතු වෙනුවෙන් වෙන් කිරීම එයින් එකකි. අරලිය ගහ මන්දිරයේ මෙවැනි මගුල් තුලා කටයුතු ගෙවී ගිය රාජ්‍ය පාලන සමය තුළ දී ද මෙයාකාරයෙන්ම සිදු වූ බව මතකය. ගැටලුවක් නැත, දැන් මුලු රටම මගුල් මඩුවකි.

ගද ගැස්සූ තවත් වැඩසටහනක් ප්‍රවෘත්තියක් වූයේ “ජන බලය” කොළඹට ගෙන්වමින් කළ මහා විකාරයයි. ජනබලය මෙහෙය වූ නායකයන් සහ ඔවුන්ගේ පුත්‍ර රත්නයන් කොළඹ තරු පහේ හෝටල්වල නතර වී රස මසවුළු සුව විදිමින් සුව පහසුවේ රැය පහන් කරද්දී, වහල්ලු කොළඹ වීදි වෙත බඩගාමින් ගිරිය කඩාගෙන කෑ ගසති.

දුම්රියේ මාල කැඩූ සොරා අද කෝටිපතියෙකි. රක්ෂණ වාරික අලෙවි කරමින් සිටි රක්ෂණ නියෝජිතයාට කෝටි ගණනින් දේපළ තිබේ. රතු පක්ෂයෙන් පැන ආ පැන්ෂන් ගිය විප්ලවවාදියාට දේපළ පමණක් නොව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පාස්පෝට් පවා දෙක දෙක තිබේ. ඉගුරු කල්ලිය නම් කල්ලියක් හදාගෙන රගපෑමක් කළ පැන්ෂන් ගිය පත්තරකාරයාට ඇමරිකානු පුරවැසිකම පමණක් නොව කෝටිපතියෙකුද වන්නට වරම් ලැබී ඇත්තේ සිය බිරිද සිංදු කියා හම්බු කළ මුදලින් නොවේ. සුනාමි ආධාර ලෙස ලැබුණු මුදල් එකම පවුලකට නොගියා නම් රටේ සමස්ත ණය බර ගෙවා දමන්නට එයම ප්‍රමාණවත්ය. “ජනතා අරගල” වලට නායකත්වය දෙන පැන්ෂන් ගිය වාමාංශික නායකයන්ගේ දූ පුත්තු ඇමරිකාවේ හෙයෙන් වැජඹෙති. ර‍ටේ ඇමතිවරුන්ගේ ගිණුම් වලට හිටිහැටියේම ඇමරිකන් ‍‌‍‍ඩොලර් දශ ලක්ෂ විසිපහක මුදල් බැරවේ.

මේ සියල්ල හොදින්ම දන්නා අපි පක්ෂ පාට වලට බෙදී තවමත් වාද විවාද කරගනිමු. එය වහලෙකු හදුනා ගැනීමේ මූලිකම ලක්ෂණයයි. තම වහල් හිමියන්ට මේ අයුරින් යස ඉසුරු  පහළ වෙන්නේ ඇයිදැයි සොයන්නට ඉතිහාසයේ කිසිම දිනෙක වහලුන් උත්සාහ කළේ නැත. (ඒසේ වූයේ ඇයිදැයි සොයන්නට උත්සාහ දරන්නෝ වහල්ලු නොවෙති).

කැනඩාවේ කම්කරු දිනය යෙදෙන්නේ සැප්තැම්බර් මස පළමු වැනි සදුදාය. එය ලංකාවේ මෙන් වහල් බලය කොළඹට ගෙන්වා උගුර ලේ රහ වන්නට කෑ ගසමින් කරන මහා මගඩියක් නොවේ. සැබෑ ලෙසින්ම වැඩ කරන ජනතාවගේ දිනයකි. වැටුප් සහිත නිවාඩු දිනයක් වන එදා රටේ රාජ්‍ය නායකයා පවා රටේ සෙසු පුරවැසියන් මෙන්ම සිය අඹු දරුවන් සමග නිදහසේ කාලය ගත කරති. කම්කරු දිනය යනු සැබෑ ලෙසින්ම ජනතාවගේ දිනයක් මිස බොල් දේශපාලකයන්ගේ හිස් ප්‍රතිරූප ඔසවන වහල් දිනයක් නොවන බව වටහා ගන්නට තරම් සියල්ලෝම බුද්ධිමත්තුය.

එදා වේල ගැට ගහගන්නට දහ අතේ කල්පනා කරමින්, බස් රථවල කෝච්චිවල පා පැදියේ එල්ලී යමින් පවා අපි අපේ වහල් හිමියන්ට ආවඩමු. ජාතික රෝහලේ ඇදක් නැතිව බිම ලගින අසාධ්‍ය රෝගියා පවා, රොහලේ කෙටි තාප්පයෙන් ඔබ්බට පෙනෙන නෙළුම් කුළුණ දැක “අනේ කොයි තරම් අපූරු වැඩක්දැයි” කියන තරමටම සිතිවිලි වලින් අපි දීනයෝ වෙමු. එබැවින් ජන බලය කොළඹට ගෙන්වීම එදා මෙන්ම අදත් හරිම පහසුය. විධානය දීම පමණක්ම ප්‍රමාණවත්ය. ඇත්තෙන්ම එය ජන බලය නොව වහල් බලය පෙන්වීමයි.

පසුගිය දා නිමා වූ එවන් එක් වහල් බලයකට එක් වූ පිරිස ලේක් හවුස් වටරවුම අසල මහ මග සුනඛ සීපාවුන් සේ බිම ලගින පිංතූරයකට සටහනක් එක් කර තිබූ මගේ මිතුරෙක් මෙසේ සටහන් කර තිබුණේය.

“සෑම දූපත් වැසියෙකුගෙන්ම කරන ආදරණීය ඉල්ලීම.. කීයක් හරි හොයා ගෙන දවසකට හෝ මේ දූපතෙන් පිටට ගොස් එන්න… ලෝකය ලොකුයි! ”

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

එසේ සටහනක් තැබූ මගේ සගයා බොහෝ සේ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති උගතෙකු වුව ද ඔහුට ද වැරදුණු තැනක් තිබේ. දූපතෙන් පිටතට එන සැමටම ලෝකය දකින්නට නොහැකිය. කටුනායකින් ගුවනට නැග ලොව වෙනත් රටකට ගොඩ බහින දූපත්වාසීන්ගෙන් බහුතරයගේ ජීවන රටාවන් දෙස බලද්දී පෙනී යන්නේ සිදුවීඇත්තේ සිය මවුරටේ සිදු කළ උදර පෝෂණය තවත් රටකට ගොඩ බැස සිදු කරන බව පමණය. ඉදිරියට යන ලෝකය දැක තමන් අලුත් වෙන්නට, අඩුම තරමින් තමා තුළ ඇති වහල් හැගුම්, දීන සිතුම් ඉවත් කර ගන්නට දූපතින් පිටතට ආ බොහෝ දෙනෙකු තවමත් සමත් වී නැත. මා ජීවත් වන කැනඩාව යනු නීතිය සහ යහපාලනය සැබෑ ලෙසින්ම ක්‍රියාත්මක වෙන රටකි. එවැනි රටක ජීවත් වෙමින් පවා මගෙන් මෙසේ ඇසූ අය ඇත්තේ එක්කෙනෙකු දෙදෙනෙකු නොවේ:  “වෙනද මට මාතරට යන්න දවස් භාගයක්ම යනවා. දැන් අධිවේගී පාරවල් ටික නිසා පැයෙන් දෙකෙන් මාතර. අධිවේගී පාරවල් හැදෙනවා නම්, කොළඹ ලස්සන වෙනවා නම් ඔය පවුලක් දෙකක් සල්ලි ටිකක් හොරකම් කරගත්තත් මොකද වෙන්නේ ?”

රට මාරු වූවාට ඔවුහු තාමත් වහල් හැගුමින් පිරුණු දූපත් වාසීහුය.  අඩුම තරමින් චින්තනයෙන්වත් නිවහල් වෙන්නට බැරි තරමට ඔවුහු සිය වහල් හිමියන්ට පෙම් බදිති. කැලේ මාරු වූවාට කොටියාගේ පුල්ලි මාරු වෙන්නේ නැත.

⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓⁓

අවසාන වශයෙන් කියන්නට යන්නේ පසු කතාවකි.  අමිහිරි මතකයන් අතරේ පවා සුන්දර අත්දැකීම් රැසක් ද සිත්හි පුරවා ගනිමින් යළිත් වැන්කුවර් නුවරට පැමිණියෙමි. මා ජීවත් වෙන වැන්කුවර් පුරවරය ද ලාංකීය බෞද්ධයන්ට නම් පැරණි දඹදිව කාලාම ග්‍රාමය මෙනි. අතීත දඹදිව කාලාම ග්‍රාමය පිහිටා තිබුණේ ගම් නියම් ගම් යා කරන දේශ සීමාවකය. එබැවින් බොහෝ ශාස්තෘවරු, දේශකයෝ මේ ගම්මානය හරහා පියමං කරන අතරේ සිය දර්ශනය, සිය මතවාද ගම්වාසීන් අතර පතුරවන්නට ද පසුබට නොවූහ. මේ සියලු දර්ශනයන් හා මතවාද එකිනෙක හා පරස්පර විය. මේ ගම්මානය හරහා බුදුන් වැඩම කරද්දී ගම්වැසියෝ තමන් තුළ ඇති දැවෙන ගැටලුවක් උන්වහන්සේට යොමු කළහ. එනම් මේ මතවාද හා දර්ශනයන් එකිනෙක පරස්පර බැවින් නිවැරදි දර්ශනය හෝ දහම කුමක්දැයි තමන් හරිහැටි වටහා ගන්නේ කෙසේ ද යන්නයි. ලෝක දාර්ශනික ඉතිහාසයේ සංධිස්ථානයක් වූ කාලාම සූත්‍රය බුදුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද්දේ මේ කරුණ අරබයා කාලාම වාසීන්ටය. (කාලාම සූත්‍රය විග්‍රහ කිරීම මේ සටහනේ අරමුණ නොවේ).

වැන්කුවර් පුරවරයට ද බොහෝ ස්වාමීන් වහන්සේලා වඩිති. බොහෝ දේ දේශනා කරති. එකම ගෞතම බුදුන්ගේ ශ්‍රාවකයන් යැයි පැවසුවද මේ දහම් එකිනෙකට වෙනස්ය. පරස්පරය. එහෙත් ලාංකීය බෞද්ධයන් මෙන්ම වැන්කුවර් බෞද්ධයන්ගෙන් බහුතරය ද පැරණි කාලාම වාසීන්ට බුදුන් දෙසූ දහම අසා නැතුවාක් විය යුතුය. අසා ඇති නම් එය අවබෝධ කරගන්නට නොහැකි වූවා විය යුතුය. මේ නිසා ඔවුහු මේ සියලු මතවාද අනුගමනය කරන්නට උත්සාහ කරති.

පාලි භාෂාව පරතෙරට උගත් විද්වත් මණ්ඩලයකට ත්‍රිපිටකය සිංහලයට පෙරලන්නට අවුරුදු තිහක කාලයක් ගත වූයේය. එහෙත් පැවිදි දිවියට පිවිස දශකයකටත් වඩා අඩු කාලයක් වූ එමෙන්ම පාලි භාෂාවට නවකයන් වූ හිමිවරු පාලි ත්‍රිපිටකයට නව අර්ථ කථන දෙති. භාවනා වැඩමුළු පවත්වති. තරගයට අසපු බිහි කරති. මේ වැඩ මුළුවලදී අපට ඇසෙන්නේ අප දන්නා හදුනන ත්‍රිපිටක දහම නොවේ. මේ අසපුවල අප දකින්නේ ද නාරි දේහ මිස දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ සහිත බුදු රූ නොවේ. සුදු කිරණ, කළු කිරණ, අධි සංඛ්‍යාත තරංග වැනි අපුරු අපූරු දේ මේ දහම්වලින් වැගිරේ. වැන්කුවර් නුවර පැවැති එක් වැඩමුළුවක සහභාගි වූවන්ට අපූරු අත්දැකීම් ලබන්නට හැකි වුණි. ධ්‍යාන ඵල ලබද්දී ඔවුන්ගේ සිරුරු වලින් ඕජස් වැගිරේ. රාග දෝස මෝහ පිටවෙන වේගයට වැගිරෙන ඕජස් ප්‍රමාණය ද උත්සන්න වේ. යූ ටියුබ් මාධ්‍යය ඔස්සේ සජීවීව විකාශය වූ මෙවන් වැඩමුළුවකට සහභාගි වූ කෙනෙකු සිය ධ්‍යාන ඵල අත්දැකීම් විස්තර කරද්දී කියා සිටියේ මේ සජීවී වැඩසටහන නරඹන වැන්කුවර් නගරයේ සිටින සිය මෑණියන්ට බඩ එළිය යන්නට පටන් ගෙන ඇති බවය. ඒ තවත් ධ්‍යාන ඵලයක සලකුණකි! (මේ වැඩසටහන් යූ ටියුබ් මාධ්‍යය ඔස්සේ තවමත් නැරඹිය හැකිය). මේ ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් සෝවාන් කරලු ලැබූ, ධ්‍යාන ඵල ලැබූ කිහිප දෙනෙකු ද අප අතරම වෙසෙති.

ධ්‍යාන ඵල ලබා රහත් භාවයට පත් වූ තෙරුන් වහන්සේලා පිළිබද දහසකුත් කතා බෞද්ධ ඉතිහාසයේ ඇත. බුද්ධ පර්නිර්වාණයෙන් පසු එක් රැයක් තුළ දී ධ්‍යාන වඩා ආනන්ද හිමියෝ අරහත් භාවයට පත් වූහ. ආනන්ද හිමියන්ටවත්, රහත් භාවයට පත් වූ සෙසු මහ තෙරුන්ටවත් බඩ එළිය යමින් ඕජස් පිටාර ගලමින්, කළු කිරණ – සුදු කිරණ දර්ශනය වෙමින් ධ්‍යාන ඵල ලැබූ බවක් අප දන්නා බෞද්ධ ඉතිහාසයේ කිසි තැනක සදහන්ව නැත. බුදු දහම යනු කය මෙන්ම සිත ද බුද්ධියෙන් පිරිසිදු කරන දහමක් මිස උදර විරේකය වෙනුවෙන් දෙන ඖෂධ මාත්‍රාවක් නොවේ. මෙවන් වැඩසටහනක ප්‍රචාරක පටය නම් කර තිබුණේ “පෙර නොඇසූ විරූ දහමක්” ලෙසයි.  සැබෑය, මෙය කොයි තරම් දුරකට පෙර නොඇසූ විරූ දහමක් ද යත් ගෞතම බුදුන් පමණක් නොව අට විසි බුදුන් වහන්සේලා වැඩම කළද මේ දහම හදාරන්නට උන්වහන්සේලාට ද සෑහෙන කාලයක් ගත වනු ඇත්තේය.

“මා පිය වන්දනා” නමින් පාසල් දරුවන් සිය දෙමව්පියන් හා එක් වාඩි කරවමින් කළ වැඩසටහන් මාලාවක් යූ ටියුබ් මාධ්‍යය ඔස්සේ මම දුටුවෙමි. ස්වාමීන් වහන්සේගේ හැගුම්බර දේශනාව පටන් ගෙන අවාසනය දක්වාම දරුවන් පමණක් නොව දෙමව්පියෝද එක හුස්මට කදුළු වගුරුවති. එකිනෙකා වැළද බදා ගනිමින් ඉකි ගසති. බුදු දහම ඇත්තේ මිනිසුන් හඩවන්නට නොවේ. මිහිරි මීපැණි හඩින් දෙසවන් පිනවමින් උපාසිකාවන්ගේ හිත් සංවේදී හැගුම් වලින් පුරවන්නට නොවේ. වාද විවාද කරගන්නට නොවේ. එය බුද්ධියේ දහමකි. පෙර නොඇසූ විරූ දහමක් නොව මේ විශ්වයේ සදාතනික සත්‍යතාව පිළිබද දහමකි. බුද්ධ දර්ශනය පහළ වූයේ ගෞතම බුදුන්ගේ මනසේ මනසේ මිස බුදුන් උපන් ස්ථානයේ නොවේ. උන්වහන්සේ බුද්ධ නම් වන්නේ එහෙයිනි.

Fruit

උතුරු ඇමරිකාව, යුරෝපය ප්‍රමුඛ බටහිර ජාතිකයෝ බුදු දහමේ හරය වටහා ගනිමින් ලොව පුරා භාවනා වැඩසහන් ක්‍රියාත්මක කරති. ඇමරිකාවේ නාවික හමුදාව නිල වශයෙන්ම භාවනාව ප්‍රගුණ කරති. ලොව ප්‍රමුඛ පෙළේ සමාගම් සිය කාර්ය මණ්ඩලයට භාවනාව ප්‍රගුණ කරවති. යුරෝපීයෝ මෙන්ම බටහිර ජාතිකයෝ බෞද්ධ දාර්ශනික කරුණු අරබයා මහත් සේ පොත් පත් ලියති, පර්යේෂණ කරති, ඒවායෙහි ප්‍රතිළුල සිය ජීවිතයට බද්ධ කර ගනිති. එහෙයින් ගැටලුවක් නැත. “ලාංකීය බෞද්ධයෝ” යන කුලකයට අයත් අපි ලංකාවේ ජීවත් වුණත්, වැන්කුවර් හෝ වෙන කවර නම් රටක ජීවත් වූවත් බුදුන් උපන් ස්ථානය ලුම්බිනියේ නොවන බව කියන්නට කෙස් පැලෙන තර්ක විතර්කවල පැටලෙමු. අසූ හාර දහසේ පහන් පිංකම්, එකසිය අටක් වූ ඖෂධ පූජාවන්, මහා පිච්චමල් පූජාවන්, පැන් පාත්‍රා විසි හතර දහසේ පූජාවන්හි යෙදෙමු. බුදුරැස් විහිදෙන තෙක් කොත් කැරැල්ල පාමුල සිට අහසට නෙත් යොමා ගෙන සිටිමු. ගව් ගණන් දිග චීවර පූජාවට සාදුකාර දෙමින් චෛත්‍යයට හැට්ට අන්දමු. චෛත්‍යය වටා පළතුරු ගෙනැවිත් ගොඩ ගසමු. ඔව් ගැටලුවක් නැත… යුරෝපීයන් සහ බටහිර සුදු ජාතිකයන් බුදු දහම රැක ගනු ඇත.

බුදු දහම ඇත්තේ ප්‍රඥාවන්තයන්ට මිස මෝඩයන්ට නොවන බව (පඤ්ඤාවන්තස්ස අයං ධම්මෝ – නායං ධම්මෝ දුප්පඤ්ඤස්ස) අවුරුදු දෙදහස් හයසියයකට පෙර බුදුන් වහන්සේ දේශනා කරන ලද්දේ ලාංකීය අප ගැනම සිතා බලා විය යුතුය.

Advertisements

මළ බව නොදැන ජීවත් වීම

 

art-black-candle-695644

පහුගිය වසන්ත කාලයට පස්සේ කැනඩාවේ වැන්කුවර් පුරවරයට කවදාවත්ම නැති තරම් සැරට ඉර මුදුන් වෙච්ච දවස තමයි ඒ. හිමිදිරි උදය ගෙවිලා යන්නටත් කලින් හිම කඳු යාය උඩින් පායාගෙන ආපු ඉර, එදා හවස් වරුව පුරාමත් එක දිගටම විසිරිලා පැතිරිලා ගියා. ඇත්තටම ඒක ඇඟපත දවාලන තරම් උණුසුමක්.

වැන්කුවර් නගරය පිහිටලා තියෙන්නේ කැනඩා – ඇමරිකා දේශ සීමාව ආසන්නයේ හින්දා මේ රටවල් දෙකේම වාසය කරන ශ්‍රී ලාංකිකයන් බොහොම පිරිසක් මේ ගිනි උණුසුම මැද්දේ වුණත් බොහොම දිගට විහිදුණු එළිමහන් පෝලිමකට එකතු වෙලා හිටියා. සත් සමුදුරින් ඈතක වාසය කරන මේ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට විතරක් නෙමෙයි මවුබිමේ වාසය කරන ලාංකිකයන්ට පවා බොහොම දුර්ලභ අත්දැකීමක් විඳගැනීම තමයි මේ හැමෝගෙම අරමුණ වුණේ. ඒ ලාංකීය සංගීත ලෝකයේ විශිෂ්ටයන් හතර දෙනකුගේ සම්ප්‍රාප්තිය එදා සිද්ධ වුණු නිසයි. වික්ටර් රත්නායක, සුනිල් එදිරිසිංහ, ටී. එම්. ජයරත්න, රෝහණ වීරසිංහ කියන මේ ප්‍රවිණයන් හතර දෙනාත්, ඔවුන් තරමටම විශිෂ්ට වූ වාද්‍ය ශිල්පීන් සිව් දෙනෙකුත් එක්ක ඒකාත්මික වුණු ඒ සැන්දෑව ඒ අවස්ථාවට සහභාගි වෙච්ච බොහොමයක් ශ්‍රී ලංකිකයන්ට අමරණීය මොහොතක් වුණාට කිසිම සැකයක් නැහැ.

ජීවිතයේ සිය දහස් වාරයක් අසා රස විඳි ගීත වුණත්, ඒ සැන්දෑ යාමයේ ගලා ගෙන ගිය මියුරු සංගීතයට මුහුවෙලා සජීවීව මතුවුණු ගී රාවයත් එක්ක තැවරිලා පාවෙලා ආපු තරම් මිහිරකින් මං මීට කලින් කිසිම දවසක ඒ ගීත රස විඳලා තිබුණේ නැහැ. එදා ඒ රැයෙහි ගැයුණු ඇතැම් ගීත කොයි තරම් නම් සංවේදී වුණාද කියනවා නම් වේදිකාවත් එක්කම ඒකාත්මික වෙලා හිටපු කිහිප දෙනෙකුම කදුළින් තෙත් වුණු දෙනෙත් පිහ දාන හැටි අඩ අඳුරේ දී වුණත් අඳුනා ගන්න මට අමාරු වුණේ නැහැ. විවේකයේදීත්, ප්‍රසංගය අවසානයේ දීත් සුළු සුළු කතාබහට එක්වුණු කිහිප දෙනෙකුගෙන්ම අහන්නට ලැබුණු කරුණු වලින් මං තේරුම් ගත්තේ ඒ හෝරා කිහිපය ඒ අයගේ ජීවිත වලට කොයි තරම් නම් සංවේදීව බලපෑවා ද කියන කාරණාවයි.

ඒකට හේතු කිහිපයක්ම තිබුණා. මූලිකම හේතුව ප්‍රසංගය බලන්නට ආපු හැම දෙනාවම වගේ ඒ ඒ අයගේ ජීවිතවල බොහොම ඈත සුන්දර අතීතයකට ගෙනි යන්නට තරම් සමර්ථ කමක් ඒ කටහඬවල් කිහිපය සතුව තිබුණු නිසයි. එදා මෙදා තුර පොකුරු පොකුරු ගණනින් ගායක ගායිකාවන් බිහිවුණත් මේ කටහඬ වලට හිමි පෞරුෂත්වයටවත්, ඒ අසහාය ගීත සමුච්චයටවත් අඩුම තරමින් අභියෝගයක්වත් එල්ල වෙලා නැහැ. ඉතින් මේ නිසා එදා ඒ රාත්‍රියේදී තමන්ගේම අතීත මතක විනිවිද දකින්නට බොහෝ දෙනෙකුට පුළුවන් වුණා. ඒකට හේතුව ඒ හැම ගීයක්ම වාගේ තමන්ගේ ජීවිතවල කිසියම් වූ සංසිද්ධියකට, කිසියම් වූ අතීත මතකයකට, සුන්දර අත්දැකීමකට එහෙමත් නැතිනම් අඩුම තරමින් තමන්ගේ ජීවන රිද්මය කැටිවුණු සිහින වැළකට ගෙන යන්නට සමත් වෙච්ච හින්දයි.

ගෝසාවක් නොවුණු සොඳුරු සංගීතයත්, පෞරුෂත්වය රැඳුණු මිහිරි හඬත් විතරක්ම නෙමෙයි ඒ සැන්දෑව ඒ තරම්ම දැනෙන්නට තරම් බලපෑවේ. වේදිකාවේ තිබුණු නිසලත්වයත් ඒකට ඒ තරමටම බලපෑවා. ලංකාවේ විතරක් නෙමෙයි විදේශවලත් තියෙන මේ විදියේ බොහොමයක් ප්‍රසංග නැටුම් වලිනුත් පිරිලයි තියෙන්නේ. මේ බොහොමයක් නැටුම් ගීතයට කිසිම විදියකින් සමපාත නොවෙනවා විතරක් නෙමෙයි, රස වින්දනයටත් කියන්න බැරි තරම් බාධාවක්. මේ බොහොමයක් නැටුම් වලදී වේදිකාව මැද්දට කඩා ගෙන පනින නැටුම් කණ්ඩායම තමන්ගේ ඇඟපතින් මුළුමනින්ම ගායකයාව වහගන්න නිසා ගායකයා විතරක් නෙමෙයි අඩුම තරමින් මයික්‍රෆෝනයේ රැහැන් පටවත් ප්‍රේක්ෂකාගාරයට බලාගන්න බැරි අවස්ථා එමටයි. ඉතින් ඒ විදියේ විසූක දස්සන එකක්වත් මේ ප්‍රසංගයට ඇතුළත් නොවිච්ච නිසාම පුදුමාකාර විදියට ඒකාත්මක වෙලා ප්‍රසංගය නරඹන්න හැමෝටම අවස්ථාව හිමිවුණා.

බණ පදයක් තරමටම, මිහිරි ගී පදයකටත් සිත කොයි තරමක් නම් සුවපත් කරන්නට පුළුවන් ද කියන කාරණව ඒ හෝරා කිහිපය අතරේදී කිහිප සැරයක්ම මට හිතුණා. ගෙවිලියකගේ ගොයම් කවියකට ස්වාමීන් වහන්සේලා හැට නමක් රහත් වුණු කතාවක් බොද්ධ සාහිත්‍යයේ තියෙනවා. එවැනි ප්‍රාතිහාර්යයක් සිදුවන්නට නම් සංසාරය පුරාම වර්ධනය කරගෙන ආපු චිත්ත ශක්තියකුත් තියෙන්නට ඕන බව ඇත්ත. ඒත් ඒ වගේම මිහිරි සංගීතයකට මුහුවුණු උසස් ගී පදයකිනුත් කොයි තරම් නම් කාරියක් කරන්නට පුළුවන්ද? ගුත්තිලයේ එන මිහිරි වීණා වාදනයේදී මව්වරුන්ගේ ඇකයෙන් දරුවන් පවා ගිලීහී වැටීම ඇත්තෙන්ම පුදුමයක් නෙමෙයි. සිත නිවන ගී පද වැලක් ඇසීමත් හරියට භාවනාවක් තරමට සිත සමාධිගත කරවන අපූරු අභ්‍යාසයක්.

නෙතට කඳුළක් මතු කරන්නට තරම්  හදවත් සංවේදී කරන්නට ගී පදයකට පුළුවන් නම් සමාජයක් වෙනස් කරන්නට කොයි තරම් නම් කාර්යභාරයක් කලාකරුවෙකුට කරන්නට පුළුවන්ද කියන සිතිවිල්ල ප්‍රසංගය පැවැති ඒ මුලු කාලය පුරාම විතරක් නෙමෙයි ප්‍රසංගයෙන් පස්සෙත් කිහිප සැරයක්ම හිතට නැගුණා. ලෝක ඉතිහාසයම අරගත්තාම ඇත්තටම ලෝකය සාධනීය විදියට වෙනස් කරන්න මුල් වුණෙත් කලාකරුවෝම තමයි. මුලු මහත් ලෝක ඉතිහාසය පුරාම ගුණාත්මක වෙනස්කම් ඇති කළේ කලාකරු‍වො මිසක් දේශපාලක‍යො නෙමෙයි.

රුසියානු විප්ලවයේ කැඩපත විදියට ලෙනින් නම් ක‍ළේ ලියෝ ‍‍ටෝල්ස්ටෝයි කියන සාහිත්‍යවේදියාව. ‍‍ටෝල්ස්ටෝයි කියන්නේ ධනපති පැළැන්තිය නියෝජනය කළ තරමක අහංකාර රදළයෙක්. ඒ විදියේ චරිතයක් නිර්ධන පංති නැගිටීමක කැඩපතකට සමාන කරන්නට ලෙනින් පෙළඹුණේ ටෝල්ස්ටෝයිගේ නිර්මාණ වලින් එවකට රුසියානු සමාජය විනිවිද පෙන්නන්නට සමත් වෙච්ච හින්දයි.

ලෝක‍යේ මුල්ම සැ‍රේට නීත්‍යනුකුල ජනතා මැතිවරණයකින් සමාජවාදය දිනාගත්ත රට තමයි චිලි දේශය. මැතිවරණ‍යෙන් නායකත්වයට පත් වු‍ණේ ‍ලොව පුරාම ප්‍රගතිශීලී ජනතාව‍ගේ ආදරයට පාත්‍ර ‍වෙච්ච සැල්වදෝර් අය්යන්දේ. ඒත් හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් ‍බො‍හොම බිහිසුණු විදියට ර‍ටේ බලය විතරක් ‍නෙ‍මෙයි අයියන්‍‍දේ‍ගේ ජීවිතයත් පැහැර ගත්‍‍තේ අයියන්දේ විසින්ම හමුදාපති ධුරයට පත් කරපු ඔගස්ටෝ ෆිනොචේ විසින්. එයින් පස්සේ ‍දෙදහසකටත් වඩා සමාජවාදී ක්‍රියාකාරීන් ‍බො‍හොම දරුණු විදියට ඝාතනය ‍කෙරුණා ව‍ගේම ලක්ෂ තුනකට ආසන්න පුරවැසියන් පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගැණුනා. ෆිනොචේ‍ගේ ඝාතන රැල්‍‍ලේ එක් ‍ගොදුරක් වු‍ණේ වික්ටර් හාරා. වික්ටර් හාරා කියන්‍‍නේ මුලු ‍ලෝකය පුරාම ප්‍රගතිශීලී ජනතාව‍ගේ ආදරයට පාත්‍ර ‍වෙච්ච ජනතා කලාකරු‍වෙක්. පීඩිත ජනතාව‍ගේ කදුළ සුසුම තමන්‍‍ගේ අතින්ම පද රචනා වලට ‍ගොනු කරලා ඒවා ගීත බවට පත් කිරී‍මේ වරදට හමුදා පාලකයන් නැවත පෑනක් අල්ලන්න බැරි ‍වෙන විදියට, ඒ ව‍ගේම ගිටාර‍යේ තත් ආපහු වයන්නට බැරි ‍වෙන විදියට වික්ටර් හාරා‍ගේ දෑත් විනාශ කරලා අන්ති‍මේ දී ඔහුව දරුණු විදියට ඝාතනය කරලා දැම්මා. එත් තමන් ජීවත් ‍වෙච්ච අවුරුදු හතළියක ‍‍කෙටි කාලය ඇතුළේ හාරා සටහන් කළ අමරණීය නාමය අදටත් වලංගුයි.

හාරා තමන්‍‍ගේ ජීවිත‍යේ අන්තිමටම ලිවුව පද වැල තමයි;

We are 5,000, here in this little corner of the city.
How many are we in all the cities of the world?
All of us, our eyes fixed on death.
How terrifying is the face of Fascism
For them, blood is a medal,
carnage is a heroic gesture.

Song, I cannot sing you well
When I must sing out of fear.
When I am dying of fright.
When I find myself in these endless moments.
Where silence and cries are the echoes of my song.

“සම්මානයකි රුධිරය උන්ට – වීරත්වයකි සංහාරය”

සංහාරය වීරත්වය කරගත්ත, ඒ ව‍ගේම රුධිරය තමන්‍‍ගේ පැවැත්‍‍මේ ආභරණයක් කරගත්ත නායකයන් අ‍පේ ර‍ටේ ‍කොයි තරමක් නම් බිහිවුණාද…? බිහිවෙලා ඉන්නවද? බිහි‍වෙන්න බලා‍ගෙන ඉන්නවද…? ඒත් වික්ටර් හාරාලා ව‍ගේ කලාකරුවන් නම් ඒ විදි‍යේ අනුපාතයකින් රටකට බිහි‍වෙන්‍‍නේ නැහැ.

.

අනුරාධපුර‍යේ මහ‍මෙවුනා උය‍නේ සමාධි බුද්ධ ප්‍රතිමා‍වේ, ගල් විහාර බුද්ධ ප්‍රතිමාවලින්, අවුකන ප්‍රතිමා‍‍වෙන් හිතට දැ‍නෙන චිත්ත සමාධිය ‍‍නෙළුම් කුලුනින්, අයිෆල් කුලුනින් විඳ දරා ගන්නට බැහැ. ඒකට ‍හේතුව කලින් කිවුව ප්‍රතිමා ගල් කටු‍වෙන් මැ‍වෙද්දී ඒකට සං‍වේදී සිතිවිලි පරම්පරාවකුත් එක්කහු කරන්නට කලාකරුවා සමත් ‍වෙච්ච හින්දයි. ඒක විඳින්‍න  ‍බෞද්ධ‍යෙක් ‍වෙන්නම ඕ‍නේ නැහැ. තමන්‍‍ගේ හිත වැඩි‍යෙන්ම සන්සුන් කළ එකම වස්තුව අනුරාධපුර‍යේ සමාධි ප්‍රතිමා‍ව බව කිවුව එවකට ඉන්දීය අගමැති ජවහර් ලාල් ‍නේරු තමන් සිරගත වෙලා හිටපු කාල‍යේ පවා සිරකුටි‍යේ ‍මේ ප්‍රතිමා‍‍වේ ඡායාරූපයක් තබා‍ගෙන හිටියා.

කලාකෘතියකට ජාති ආගම් ‍භේදයක් නැහැ. ජාතිවාදී ඇහින් කලාව දකින්න හදනවා නම් ඒක ම්‍‍ලේච්ඡත්වයක්. තිරිසන් ලක්ෂණයක්. යාප‍න‍යේ පුස්තකාලය ගිනි තැබීම ගැන සතුටු ‍වෙන්නට පුළුවන් ‍කෙ‍නෙකු ඉන්නවා නම් එවැනි ‍කෙ‍නෙකු‍ගෙන් තිරිසන් සතෙකුටවත් මානව දයාවක් නම් කිසිම දවසක බලා‍පො‍රොත්තු ‍වෙන්න බැහැ. යාපනය පුස්තකාලය ගිනි තිබ්බ ‍මො‍හො‍තේ , ‍බො‍හොම ඈතින් ‍පෙ‍නෙන ඒ ගිනිදලු ‍මොනවාද කියලා දුරකථන‍යෙන් විපරම් කරපු ‍ඩේවිඩ් කියන පූජකවරයා ඒ ගිනි ගන්‍‍නේ තමන් ‍බෙහෙවින්ම ආදරය කරපු පුස්තකාලය බව දැනගත්ත ‍මො‍හො‍තේ දුරකථන රිසීවරය අ‍තේ තියා‍ගෙනම ළය පැලී මිය ගිය කතාවක් ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක මෑතකදී ‍හෙළි කළා.

බාමියන් නිම්න‍යේ දැවැන්ත බුදු පිළිම අන්තවාදී මුස්ලිම් මූලධර්මවාදීන් සුනු විසුනු කර දමද්දී සිත් කම්පා ‍‍නොවූ ‍කෙ‍නෙකු වූ‍යේ නම් එවන් හදවතකින් සං‍වේදී සිතිවිල්ලක් කිසිදා කිසි‍දි‍නෙක පහළ වෙන්‍‍නේ නැහැ.

ගලින් කරපු ඉසුරුමුණි‍යේ ‍පෙම් යුවළ දිහා බලා‍ගෙන ඉන්න ‍කොට හිතින් විඳින හැගී‍මෙන් අංශු මාත්‍රයක්වත් රජ පවු‍ලේ දැවැන්ත සරුව පිත්තල විවාහය දිහා බලා‍ගෙන ඉන්න ‍කොට විඳින්න පුළුවන්ද? කලාවැ‍ව පිස‍ගෙන එන සුළං රැල්ලක පහස ෂැංග්‍රිලා ‍හෝටල‍‍යේ විදුලි පංකාවකින් විඳින්න පුළුවන්ද? රුවන්වැලි දාගැ‍බ පාමුලදී දැ‍නෙන විසල් හැඟී‍මෙන් අංශුවක්වත්, ‍දැවැන්ත සු‍‍ඛෝප‍භෝගී සාප්පු සංකීර්ණයක විසිතුරු අබිමු‍වෙහි අත්විදින්න පුළුවන්ද? ඒකට ‍හේතුව රුවන්වැලි දාගැබ කියන්නේ ග‍‍‍ඩොල් ‍ගොඩක් පමණක් ‍නොවන හින්දා. ඒ හැම ‍දෙයක්ම ආගමිකත්වය පවා ඉක්මවා ගිය මහා දැවැන්ත කලා කෘති.

අනුරාධපුර‍යේ සුපුරුදු වට වන්දනා මාර්ග‍යෙන් බැහැර‍ වෙලා ‍පොඩ්ඩක් එළියට ගිහින් බැලු‍වොත් දකින්න ලැ‍බෙන, අතීත හිමිවරුන්ට වාසස්ථාන සැපයූ පධානඝර කියන ආරාමික ‍ගොඩනැගිලි නිර්මාණය ‍වෙලා ති‍යෙන්‍‍නේ තනිකරම කලුගලින්. ‍දැවැන්ත කලුගල් කුට්ටිවලින් නිර්මාණය ‍වෙච්ච ‍මේ ‍ගොඩනැගිලිවල පුදුමාකාර සිසිලසක් අදත් දකින්න ලැබුණත් ‍මේ ‍‍ගොඩනැගිලිවල ති‍යෙන ගල් කුලුනු කිසිම එකක ‍කොයියම්ම විදියක කැටයමක්වත්, බාහිර අලංකාරයක්වත් නැහැ. ඒ  ඒත් පධානඝරවලට යාබදව ති‍යෙන කැසිකිළි ගල් හරිම අපූරු කැටයම්වලින් පිරිලා ඉතිරිලා ගිහින්.  ‍බෞද්ධ චින්තන ධාරාවට අනුව පුහු අලංකාරය කොයි තරම් නම් නිස්සාර ‍දෙයක්ද කියන ‍ලෝක ධර්මතාවය ‍මේ තරම් අපූරුවට කලාත්මකව ඒ වගේම සංකේතාත්මකව ප්‍රකාශ කරපු ‍වෙනත් කිසිම අවස්ථාවක්, ‍වෙනත් කිසිම ස්ථානයක් ම‍ගේ මතකයට නැ‍ගෙන්‍‍නේ නැහැ. ‍චෛත්‍යය ව‍ටේ පළතුරු අතුරලා, මල් අතුරලා, ‍චෛත්‍යය  බ‍ඳේ ‍බෞද්ධ ‍කොඩි ‍පොරවලා, චෛත්‍යයට උඩින් වළාකුලු වලින් මැ‍වෙන බුද්ධ රූප ගනන් කරලා, අහ‍සේ මතු‍වෙන බුදුරැස් ‍හෙයා ‍හොයා එ‍හෙමත් නැතිනම් වර්ග හැට හැත්තෑවක කෑම බීම වලින් බුදුන්ට දන් පිළිගන්වලා කිසියම් ‍කෙනෙකු ‍බුදුන්ගේ ධර්මය හොයන්නට උත්සාහ කරනවා නම් ඒක ඒ අති විශිෂ්ට චින්තන ධාරාවට, දාර්ශනික සම්ප්‍රදායට කරන නිග්‍රහයක් විතරක් ‍නෙ‍මෙයි මහා අවමානයක්.

Toilet Stones

කලාව එහෙමත් නැතිනම් කලාකරුවා කියන පුද්ගලයා උත්තරීතරයි. ජාති ආගම්, දේශ සීමා මායිම් කිසිවක් කලාවට නැහැ. ඉරාන සිනමා පටයක ගැබ්වෙලා තියෙන ජීවන දර්ශනය වටහා ගන්නට අපි ඉරාන ජාතිකයන් විය යුතු නැහැ. බීතෝවන්ගේ සංගීත කණ්ඩයක් රස විඳින්නට අපි සංගීත ශාස්ත්‍රය හදාරන්නට උවමනා නැහැ. ක්‍රමානුකූල පාසල් අධ්‍යාපනයක් නොලැබූ රවීන්ද්‍රානත් තාගෝර් මුලු මහත් ඉන්දීය සමාජයේම කලා සම්ප්‍රදාය සහමුලින්ම වෙනස් කරන්නට සමත් වුණා.

අති විශිෂ්ට උත්තුංග කලා සම්ප්‍රදායක් තිබුණු රටක් තමයි ලංකාව කියන්නේ. බුදු පිළිමයම දැවැන්ත කලා කෘතියක්. ඒ උදාර අතීත කලා සම්ප්‍රදාය මොහොතකට අමතක කරලා මෑත යුගයේ ලාංකීය කලා නිර්මාණ දිහා බැලුවොත්ව මෑත ඉතිහාසයේ පවා කලා නිර්මාණවලින් සමාජයේ ගමන් වෙනස් කරන්නට ලොකු දායකත්වයක් ලැබුණු අවස්ථා ඕන තරම් හොයා ගන්න පුලුවන්. යටත් විජිත මානසිකත්වය කිසියම් දුරකට වෙනස් කරන්න පියදාස සිරිසේනගේ නවකතා වලින් විශාල දායකත්වයක් ලැබුණා. අයාලේ ගිය කලාවක දේශීය ගමන් මග හසුරුවන්නට ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්, සරච්චන්ද්‍රයන්ගෙන් ලැබුණු දායකත්වය අමතක කරන්නට බැහැ. ඊයේ පෙරේදා විකාශය වුණු කූඹියෝ පවා අයාලේ යන ටෙලි නාට්‍ය කලාවකට අතුල් පහරක් එල්ල කළා. සහෝදරයා ටෙලි නාට්‍යය හිස් වෙලා ගිය ඔළුගෙඩි උඩු යටිකුරු කරලා දැම්මා.

අද අපේ රටේ සිද්ධ වෙන දේවල් එකිනෙකට එකක් කොයි තරමක් නම් සංකීර්ණ විදියට ගැට ගැහිලා පැටලිලා තියෙනවාද කියනවා නම් මේ ගැට ලිහලා දාන්න හරිම අමාරුයි. අපේ ඉතිහාසය මහාවංශයෙන් ඔබ්බට, ඒ කියන්නේ විජයගෙන් ඔබ්බට විහිදිලා යනවා කියන කාරණාව පුරාවිද්‍යාත්මක සාධකවලින්ම තහවුරු වුණේ දශක ගණනාවකට කලින්. අපේ ඉතිහාසය මහාවංශයේ සදහන් වෙන කාලයට වඩා බොහොම ඈතට ඇදිලා යනවා කියන කාරණාව අද පාවිච්චි කරන්නේ බුදු හාමුදුරුවෝ ලංකාවේ ඉපදුනා කියන කාරණාව තහවුරු කරවන්න. (මේ කාරණාවේ බරපතලකම තමයි බෞද්ධයන් ලවාම ශ්‍රී මහා බෝධිය කපා බිම හෙළන, බෞද්ධයන් ලවාම බුද්ධගයාවට ගල් ගස්සවන, බෞද්ධයන් ලවාම දෙව්රම් වෙහෙර සමතලා කරවන සමාජ මානසිකත්වයක් බිහිවීමයි). හමුදා සෙබළාට “ රණ විරුවා ” කියන ලේබලය අලවන්නේ පරාජිත දේශපාලන මානසිකත්වයකට හුළං පිඹින්න. තමන් විසින්ම චීනයට විකුණා දැමූ යුද හමුදා පරිපාලන මූලස්ථානයේ සුන්බුන් මතින් ඉදිවුණු ෂැංග්‍රිල්ලා හෝට‍ලයට එක්රැස් වෙලා රටේ ස්වාධිපත්‍ය්‍ය ගැන කතා කරන්නට පෙළ ගැහෙන වියත් මගේ විද්වතුන්ගේ විද්වත් භාවය රැඳිලා තියෙන්නේ තමන්ට අහිමි වෙලා ගිය වරප්‍රසාද කුට්ටි ටික අත්පත් කරගන්න කම් පමණයි. ර‍ටේ ආණ්ඩුව පවා ක්‍රියාත්මක වෙන්නේත් ඡන්ද දායකයන් වෙනුවෙන් තමන්ට කරන්නට පැවරිලා තියෙන ප්‍රධානතම රාජකාරිය කොළඹ පුරපතිනියට ලක්ෂ පනස් හතක වියදමකින් වැසිකිළියක් අලුත්වැඩියා කර දීම මේ ‍මොහොතේ දී රට වෙනුවෙන් කරන්න පුලුවන් උපරිම සද්කාර්යය කියලා හිතාගෙන ඉන්න මානසිකත්වයෙන්.

සිංහල සමාජය තාමත් දිරිමත් කරන්නේ දෙමළ කොටියා වගේම දෙමළ සමාජයෙන් ‍බහුතරයක් තාමත් අපේක්ෂා කරන්නේත් ජාතිවාදී සිංහලයායි. මේ විරසකය තුරන් කරන්නට කලාවට බොහොම දෙයක් කරන්න පුලුවන් වුණත් කලාකරුවන් කියන පිරිසත්, කලාවෙනුත් සිද්ධ වෙන්නේ ඒ විරසකයට තව තවත් පු‍ෂ්පෝපහාර පවත්වන එකයි.

පරාජිත දේශපාලකයන් බලයට පත් කිරීමේ අරමුණින් කලාකරුවන් කියන පිරිස එකතු වෙලා සුදෝ සුදු ඇදුම් වලින් සැරසිලා එරමිණියා ගොතා ගෙන සත්‍යග්‍රහයක ඉන්න පිංතූරයක් අන්තර්ජාලයේ මං දැක්කා. මළ ගෙදරකට ඇවිත් වගේ සුදු පිරුවට ඇද ගෙන ඇස් වහගෙන සත්‍යග්‍රහයේ ඉන්න මේ අය දිහා දැක්ක ගමන්ම ඔළුවට ආපු හිතිවිල්අල තමයි, එතැන හිටිය හැමෝම තමන් දැනටමත් මැරිලා ගිහින් බව නොදැන ජීවත් වෙන පිරිසක් නේද කියන එක. අපේ බොහෝ කලාකරුවන් දන්නේ නැහැ තමන්ගේ කුණු කය වැනි වැනී තිබුණත් නිර්මාණකරුවන් විදියට තමන් දැනටමත් මිය ගිහින් කියලා. ජනාධිපතිගේ සංගීත උපදේශකවරයා වෙන්න, නිවාස අමාත්‍යංශයෙන් පිනට වාහනයක් ලබා ගන්න, තමන්ගේ දුවව විදේශ සේවාවේ රැකියාවකට දාගන්න, ටවර්  හෝල් රගහල පදනමේ අධ්‍යක්ෂවරයෙක් වෙන්න, රාජ්‍ය උත්සවවල රජතුමා පිනවන්නට නැටුමක් දෙකක් පෙන්නලා ගතමනාවක් හොයා ගන්න, අඩුම තරමින් අරලිය ගහ මන්දිරයට ගිහින් කෑම වේලක් කන්න, තමන්ගේ දරුවාගේ විවාහ මංගල්ලයට ජනාධිපති ලවා අත්සනක් ගන්න… ඔන්න ඔය වගේ ‍‍බොහොම සිල්ලර චීත්ත රෙදි කරුණු කාරණා මිසක් රටේ ජනමතයට සාධනීය ලකුණක් එකතු කරන්න, මේ නරාවළින් ගොඩ එන්නට මගක් පෙන්නන්න තරම් දැක්මක්වත්, උවමනාවක්වත් මේ නඩයට නැහැ. ඒ නිසා ඇත්තටම අපේ කලාකරුවන්ගෙන් බහුතරයක්ම තමන්ම මළ බව නොදැන ජීවත් වෙන මිනිස්සු.

මේ සටහන නිමා කරන්නට මත්තෙන් තවත් එක් කාරණාවක් ගැන මතකයට එනවා. මැන්‍‍ඩෙලා සාධකය (Mandela Effect) නමින් අපූරු සංකල්පයක් මෑත කාලයේ බටහිර බොහොම ජනප්‍රිය වුණා. මේ සංකල්පය බෙහොම සරලව පැහැදිලි කරනවා නම් ඒකෙන් කියැවෙන්නේ සමාජයක් විදියට අපි බොහෝ දෙනෙක් හිතාගෙන ඉන්න, ඒත් ඇත්තටම ඒක එහෙම ‍නොවෙන දෙයක් ගැන විස්තර කරන්නයි. මේ සංකල්පයට මැන්ඩෙලා කියන නම දාලා තියෙන්නේත් අපි කවුරුත් දන්න හඳුනන නෙල්සන් මැන්ඩෙලා‍ගේ සිදුවීමක් ඒකට පාදක වෙච්ච නිසයි.

තරුණ නෙල්සන් මැන්ඩෙලා කියන්නේ දකුණු අප්‍රිකානු කළු ජාතිකයන් තලා පෙලා දැමූ වර්ග භේද වාදයට විරුද්ධව නොබියව සුදු මිනිසුන් හා සටන් වැද කළු ජාතිකයන්ට බොහෝ දේ දිනා දුන් වීරයෙක්. මේ අරගලවලට නායකත්වය දීම නිසාම අවුරදු විසි හතක කාලයක් පුරාම ඔහුට සිරබත් කන්නට පවා සිද්ධ වුණා. සිරගත දිවියෙන් මිදිලා ආපහු සිවිල් සමාජයට ආපු මැන්ඩෙලා දකුණු අප්‍රිකාවේ ප්‍රථම කළු ජාතික ජනාධිපතිවරයා බවටත් පත්වුණා. එදා විමුක්තිකාමියෙකු ලෙසින් හිටපු මැන්ඩෙලා චරිතය, අවසානයේ දී සම්ප්‍රදායික ජනාධිපතිවරයෙකුගේ භූමිකාවට කොටු වුණු හින්දා ඔහු පිළිබඳ මතකය මිනිසුන්ගෙන් ගිලිහී ගියා. ඒකට ‍හේතුව මිනිසුන්ගේ ගෞරවාදරයට පාත්‍ර වුණේ අරගලයට පණ පෙවූ විප්ලවවාදියා මිසක් සම්ප්‍රදායික ජනාධිපතිවරයා නොවුණු නිසා. මේ නිසා අවසාන කාලයේ දී මිනිසුන්ට මැන්ඩෙලා කවුරුන්ද කියන එක පවා අමතක වෙලා ගිහින් ඔවුන් හිතුවා ඇත්තටම මැන්ඩෙලා දැනටමත් මිය ගිහින් කියලා. මැන්ඩෙලා ඇත්තටම මිය ගියේ බොහොම මෑතකදී, ඒ කියන්නේ 2013 දී. මැන්ඩෙලා මළ පුවත ජනමාධ්‍ය මගින් ප්‍රචාරය වෙද්දී ‍ ‍බොහෝ බටහිර ජාතිකයන්ට විතරක් නෙමෙයි ලොව පුරා බොහෝ දෙනෙකුට මතු වුණු සිතිවිල්ල තමයි, “ හානේ.. ඇත්තටම මැන්ඩෙලා මේ වෙනකම්ම ජීවත් වුණාද….? මං හිතුවේ මැන්ඩෙලා මීට හුගාක් කලින් හිරගෙදරදිම මැරුණා කියලයි ”. ඒකට හේතුව ඔවුන්ගේ හිත් ඇතුළේ තිබුණු වීරයා මිය ගිහින් හුග කාලයක් ගත වෙලා ගිහින් තිබුණු හින්දයි.

ඉතින් මේ විදියේ උදාහරණ බොහොමයක් ඔය කියන සංකල්පය පැහැදිලි කරමින් මෑතකාලයේ දී එළියට ආවා. තවත් සරල උදාහරණ්‍යක් කියනවා නම්, Curious George කියන්නේ බටහිර රටවල අතිශය ජනප්‍රිය ළමා කාටුන් තතා මාලාවක්. ළමා කාටුන් චරිතයක් වුණත් කියුරියස් ජෝර්ජ් බලන්නට වැඩිහිටියන් පවා හරිම කැමතියි. මේ කතා මාලාවේ ප්‍රධාන චරිතය වෙන ‍‍ජෝර්ජ් කියන්නේ හරිම අපූරු හුරතල් වඳුරු පැටියෙක්. නගරයේ ගෙදරක මිනිසුන් ඇසුරේ හැදෙන වැඩෙන මේ වඳුරු පැටියා කරන කියන දේවල් තමයි කතාවට පාදක වෙලා තියෙන්නේ. අවුරුදු ගණනාවක් පුරාම හැමදාම වගේ උදේට හවසට විකාශය වෙන, ඒ වගේම නම කිව්ව පමණින්ම බාල මහලු කොයි කාගේත් හිත්වල මැවෙන කොයි කවුරුත් දන්නා හඳුනන මේ ජෝර්ජ් කියන වඳුරු පැටියාට වලිගයක් නැහැ කියන කාරණාව මිනිස්සුන්ගේ ඔළුවට ආවේ ඔය කියන මැන්ඩෙලා සාධකය කරළියට ආවට පස්සේ තමයි.

Curios George

ඉතින් කලාකරුවෙකු මිනිස්සුන්ගේ හිත්වල අමරණීය විදියට රැඳෙන්නේ තරුණ නෙල්සන් මැන්ඩෙලා වගේ තමන්ගේ කලා නිර්මාණවල නිරත  වුණොත් විතරයි. එහෙම වුණොත් මිය ගිය නෙල්සන් මැ‍න්ඩෙලා පවා තාමත් ජීවතුන් අතර කියලා මිනිසුන්ට දැනේවි. හරියට වික්ටර් හාරාලා වගේ. බීතෝවන්ලා වගේ. මැක්සිම් ගොර්කිලා වගේ.

අපට ඉන්න කලාකරුවන් බොහොම දෙනෙක් ඒ වගේ අය නොවන බැව ඇත්ත. ඒත් ඔය කිව්ව මැන්ඩෙලා සාධකය ඔය විදියටම ගලපලා  මේ කියන කලාකරුවෝ මිය ගිහින් කියලා අපේ මිනිස්සු විශ්වාස කරනවා කියලා කිව්වොත් ඒක මුසාවක්. ඒක අපිට මේ විදියට කියන්න පුළුවන්. ඒ විදියේ කලාකරුවන් තමන්ම මළ බව නොදැන ජීවත් වෙන මිනිස්සු වගේ. එහෙමත් නැතිනම් තමන්ගේ නැට්ට අහිමි වෙච්ච වඳුරු පෝතකයෝ වගෙයි.

(මේ සටහනට පාදක ‍වු‍ණේ ලිපියේ මුලදීම සටහන් කරන්නට යෙදුණු අමරණීය සංගීත සන්ධ්‍යාව වුණත් මේ ලිපියේ කරුණු කාරණා කිසිම දෙයක් ඒ අසහාය කලාකරුවන් පාදක කරගෙන නොලිය වුණු බවත්, මෙතැනදී සාකච්ඡාවට ගැනුණේ පොදුවේ ලාංකීය කලාව හා කලාකරුවන් ගැන බවත් අවධාරණය කරන්නට ඕනේ)

 

ඒහි පස්සිකෝ

banner3

පහුගිය වසන්ත කාලයේ දී කැනඩාවට වැඩම කරපු හාමුදුරු නමක් තමන්ගේ දේශනාවක් අතරතුරේ දී අපූරු කතාවක් කිව්වා. හාමුදුරුවන්ගේ වචනවලින්ම කියනවා නම් ඒ අදහස මෙහෙමයි: “ ලංකාවන් බුදුදහම නැතිවෙලාම ගියත් ඒකෙන් බුදුදහමට නම් කිසිම හානියක් සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. ඒකට හේතුව ලංකාවේ අපි සැබෑ බුද්ධාගම අනුගමනය නොකරන හින්දා ”.

හාමුදුරුවන් මේ කරුණ දේශනා කළේ තමන්ගේ දේශනාවේ දී මතුවුණු කිසියම් දේකට සැහැල්ලුවෙන් පිළිතුරු දෙන්න වුණත් ඒ කිව්ව කාරණයේ කොයි තරමක් නම් ගැඹුරු අර්ථයක් තියෙනවා ද කියලා දේශනාව අතරේ දීම  මට හිතුණා. බුදුදහම කියලා අපේ මිනිස්සු හඹා ගෙන යන බොහොමයක් දේවල් බුදුදහමේ මූලික සංකල්පයන්ගෙන් පවා කොයි තරම් ඈතක ද තියෙන්නේ කියලා හිතද්දි හාමුදුරුවන් කිව්ව කතාව සැර වැඩි ප්‍රකාශයක් වුණත් ඒක මුළුමනින්ම ඇත්තක් නේද කියලා හිතට දැණුනා.  බුදුදහම කොයි තරම් විකෘති විදියට අපි වැළදගෙන තියෙනවාද කියනවා නම් මිහිදු හාමුදුරුවන් ආපහු ලක්දිවට වැඩම කළොත් ලංකාවේ අපි අනුගමණය කරන්නේ මොන වගේ ධර්මයක් ද කියලා වටහා ගන්න උන්වහන්සේට විශාල පරිශ්‍රමයක් දරන්න සිද්ධ වේවි. ඒකට හේතුව එදා මිස්සක පව්වේ දී උන්වහන්සේ අපිට හදුන්වලා දුන්න ධර්මයත්, අද අපි අනුගමණය කරන ධර්මයත් අතර තියෙන පරතරය දවසින් දවස ගව් ගණනාවකින් ඈත් වෙලා යන හින්දා.

බුදුදහම තරම් විකිණීමට භාජනය වෙච්ච ඒ වගේම මුදල් උපයා ගැනීමේ ධන උල්පතක් වෙච්ච තවත් ආගමක් නැති තරම්. තමන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් බුදු දහමේ සංකල්ප විවිධාකාරයෙන් අර්ථ දක්වමින් තමන්ගේ ජීවිකාව ගෙන යන මිනිසුන් විතරක් නෙමෙයි ස්වාමීන් වහන්සේලාගෙන් පවා අපට කොයි කවරදාවකත් කිසිම හිගයක් තිබුණේ නැහැ. ඒකට හේතුවක් තියෙනවා. ඒ බුදුදහමේ ගැබ්වෙලා තියෙන අසහාය වූ ඥාන සම්භාරය නිවැරදිව වටහා ගන්නට සමත් බුද්ධි ප්‍රභාවක් තියෙන මිනිසුන්ගේ හිගයත්, බුදුදහම තුළ ගැබ්වෙලා තියෙන අසීමිත වූ නිදහසත් නිසයි. ‍වෙනත් සෑම සියලු ආගමික දර්ශයන් තුළම ගැබ්වෙලා තියෙන නීති රීති, අන පනත් කිසිම දෙයක් බුදුදහම තුළ නැහැ. මේ නිසා එහි සංකල්ප විවෘතව විමසා බලන්න, අර්ථ කථනය කරන්න විතරක් නෙමෙයි විවේචනය කරන්න වුණත් අසීමිත නිදහසක් බුදුන් වහන්සේ විසින්ම ලෝකයාට ලබා දුන්නා. කොයි කවර ආගමික දර්ශනයකවත් ගැබ්වෙලා නැති “ පැමිණ විමසා බලන්න ” (ඒහි පස්සිකෝ) යන ගුණයම ඒ අසම සම දර්ශනය වටහා ගන්නට අපූරු උදාහරණයක්. ඒ වගේම බුදුදහමේ තියෙන ආකර්ශනීය ගුණාංගයත්, එය සෙසු කවර ආගමකට හෝ අන් කවර දර්ශනයකට හෝ වෙනස් වූ අතිශය නිදහස් මතවාදයන්ගෙන් පිරුණු ධර්මයක් බව වටහා ගන්නට කාලාම සූත්‍රයම ප්‍රමාණවත්.

ඒත් බුදුදහම කියලා අද අපි භාවිත කරන දෙයත්, වසර දෙදහස් පන්සියයකට පෙර බුදුන් වහන්සේ ලොවට දේශනා කළ ධර්මයත් අතර තියෙන්නේ අහසට පොළොව තරම්ම වූ පරතරයක්. ඒත් අවාසනාවන්තම කාරණය වන්නේ මේ පරතරය නිර්මාණය කරන්නට මුල්වෙලා තියෙන්නේත් ස්වාමීන් වහන්සේලා සහ බුදුදහම රකින්නට ව්‍යවස්ථාවෙන්ම ප්‍රතිඥා දුන් දේශපාලකයන්ම නිසයි.

මේ නිසාම බොදු බල සේනා, රාවණ බලකා ආදී විවිධාකාර නම්වලින් බුදුදහම රකින්නට පෙරමුණු ගත්ත අමුතු අමුතු චීවරධාරීන් අමුතු අමුතු පෙරමුණු කරළියට එනවා. ඇත්තටම කියනවා නම් බුදුදහම රැකගන්න ඕනේ ඔය කියන බලසේනාවන්ගෙන් හා පෙරමුණුවලින්ම තමයි. ඔය කියන සංවිධාන තරම් මෑත කාලයේ දී බුදුදහම විකෘති කරපු වෙනත් කිසිම සංවිධානයක් නොතිබුණු තරම්. බුදුන් වහන්සේට කිසිම දවසක බල සේනා තිබුණේ නැහැ. ලෝකයේ අන් සියලුම ආගම් ප්‍රචාරය කරන්නට විවිධාකාර යුද්ධ ඉතිහාසය පුරාම වරින් වර සිද්ධ වුණත් බුදුදහම ප්‍රචාරය කරන්නට ඉතිහාසයේ කිසිම දවසක යුද්ධ කෙරුණේ නැහැ. බුදුදහම  විවේචනය කරන පිරිස පවා, එහෙමත් නැතිනම් බෞද්ධ නොවන පිරිස පවා ඒකමතිකව පිළිගන්නා එක කාරණාවක් වන්නේ බුදුදහම කියන්නේ අතිශය සාමකාමී ධර්මයක් කියන එකයි. ඒත් මේ කියන බලසේනා හරියට ඉස්ලාමීය මූලධර්මවාදී අයිසිස් සංවිධාන වගේ. බුදුදහමට ගරු කරන පිරිසට බුදු දහමේ කියැවෙන සත්‍යයේ බලය මිසක් රාවණාගේ බලයෙන් පලක් නැහැ. ඒත් ඇතැම් චීවරධාරීන්ට බුදුන් වහන්සේගේ ධර්මයට වඩා වැදගත් වෙලා තියෙන්නේ රාවණාගේ බලයයි. මේ වගේ තලේබාන් සංවිධාන බුදුදහම කොයි තරම් වීකෘති මාර්ගයකට ඇදගෙන යනවාද කිනවා නම් මේ චීවරධාරීන් හිතාගෙන ඉන්නේ බුදුදහම කියන්නේ පොලිසිය එක්ක හරි හරියට හැප්පිලා, කුණුහරුප කියලා, වාහනවලට බෙල්ල තියෙන රැකගන්න පුළුවන් දෙයක් කියලයි. (දන්නෝ බුදුන්ගේ ගීතය ඔපෙරා ශෛලියෙන් ගායනා කිරීම වගේ කාරණයක් නිසා පහසුවෙන් බිදිලා යන්න පුළුවන් දෙයක් තමයි බුදුදහම කියන්නේ කියලත් සමහරුන් හිතනවානේ).  චීවරයක් දරාගෙන මේ අය කෑ ගහන අශ්ලීචාර ස්වභාවය කොයි තරමක් නම් ජුගුප්සාජනක ද කියනවානම් මේ අය වැඩ ඉන්නේ ඇත්තටම පන්සල්වලද කියලා හිතෙනවා.

මේ විදියේ චීවරධාරීන් මතුවීම හැමදාමත් සිද්ධ වෙනවා වගේම ඒ පසුපස්සේ යන මිනිසුන් රැළකගෙනුත් අපේ රටට කිසිම දවසක අඩුවක් පාඩුවක් තිබුණේ නැහැ. දොළුකන්ද, නිකවැරටිය ඔය විදියේ බොහොමයක් තැන් වලින් තමන්ගේ ජීවිකාව ගෙන ගිය චීවරධාරීන් හිරේ විලංගුවේ වැටිලා හිටියත් හෙට දවසේ පවා බෝධියක් අස්සෙන් සුදු නාගයෙකු මතුවුණා කිව්වොත් දොහොත් මුදුන් තබා ගෙන එක පෙළට යන අන්ධයන් රැළකගෙන් අපට අඩුවක් පාඩුවක් වෙන්නේ නැහැ.

අතිශය ජනප්‍රිය හිමිනමක් වන අජාන් බ්‍රහ්මවංශ හිමියන්ගෙන් ඕස්ට්‍රේලියානු පුවත්පත් කලාවේදියෙක් දවසක් මෙහෙම ඇහුවා. “ ඔබ වහන්සේ ඉදිරිපිටදී කවුරුන් හෝ ත්‍රිපිටකයේ පිටපතක් ඉරා වැසිකිළියට දැමුවොත් ඔබ වහන්සේ ගන්නා පියවර කුමක් ද ? ” උන්වහන්සේ එසැණින්ම ඊට පිළිතුර ලබා දුන්නා. “ මහත්මයා. මං එහෙනම් පුළුවන් ඉක්මනින් ජල නළ කාර්මිකයෙකු ගෙන්වා ගන්නවා ”.

“අනේ මං රහත්වෙලා”  කියලා තමන්ම වරින් වර කියාගන්නා හිමිනමකගේ වීඩියෝවක් ෆේස්බුක් හරහා මෑතකදී දකින්නට ලැබුණා. (කේක් කපලා බොහොම ජයට උපන් දින සාද පවත්වන ඉතිහාසයේ සිටි එකම “රහත්” හිමිනම). මැණික් ඔබ්බපු මහේශාක්‍ය පුටුවෙන් බැහැලා මේ හිමිනම පාර දිගේ වඩිද්දී සිය ගණනක් පිරිස පුදුමාකාර භක්තියකින් දණ බිම ඔබාගෙන ඒ මගට මල් වීසි කරන හැටි දැක්කම අනේ අපොයි කියැවෙන්නේ මට විතරක් නොවන බව නම් හොදටම විශ්වාසයි. මේ වගේ මෝඩ රැළක් එක්ක රටක් හදන්න පුළුවන් ද කියලා හිතෙද්දී රට මඩ ගොහොරුවක ගිලිලා තියෙන  එක ගැන කිසිම පුදුමයක් හිතෙන්නේ නැහැ.

බුදුදහම කියන්නේ සරලභාවය අතිශයින්ම ප්‍රිය කරන ධර්මයක් වුණත් සමහර හාමුදුරුවරුන් සම්බුදු මාළිගා නිර්මාණය කරනවා. මේ මාළිගාවල වර්ග අගලක් වෙනුවෙන් දායකත්වය සපයන්න පවා ඔබ ගෙවිය යුතු මුදල දහ දහසකට අධිකයි. රනින් නිමැවෙච්ච මේ මාළිගා ඇතුළේ ඡායාරූප ගැනීම පවා තහනම්. මේ මාළිගා ඇතුළේ තියෙන බුදු පිළිම තුළින් මතුවෙන්නේ බුදු පිළිමයක තිබිය යුතු දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ නෙමෙයි. මේ සෑම බුදු පිළිමයක්ම විතරක් නෙමෙයි බුදු දහමේ සෙසු ප්‍රධාන චරිත පවා නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ නාරි ලක්ෂණ ඉස්මතු වෙන විදියට.  මේ හැම දෙයකින්ම සිද්ධ වෙන්නේ බුදුදහමේ සංකල්ප විකෘති කරවමින් තමන්ගේ පැවැත්ම උදෙසා බුදු දහම භාවිතා කිරීමේ ක්‍රියාවලියයි. රූපවාහිනිය ඔස්සේ මුහුණ පෙන්වලා ජනප්‍රිය මතවාද ගෙනහැර පාන ඇතැම් හිමිවරුන්ගේ පන්සල් සත්ව උද්‍යාන වගෙයි. අවිහිංසාවාදය මුලු ලෝකයටම කියලා දෙන්න බුදුන් වහන්සේ මුල් වුණත් මේ කියන හිමිවරුන්ගේ පන්සල්වලට ඇතුලු වෙන්නට තියෙන්නේ සත්ව කූඩු අතරින්. ඇතැම් හිමිවරුන්ට අලි ඇතුන් රකිනවා මිසක් බණක් දහමක් දෙසන්නට කාලයක් තියෙනවා ද කියලා හිතෙනවා.

රුපවාහිනිය ගුවන්විදුලිය ඔස්සේ මුහුණ පෙන්නන්න උත්සාහ කරන බොහොමයක් හිමිවරුන් තම තමන්ගේ මිථ්‍යා මතවාද බුදුදහම විදියට පැතිරවීම අඩුවක් නැතිවම කරනවා. මස් මාංස අනුභවය ගැන එක්තරා හිමිනමක් විදෙස්ගත වූ ලාංකිකයන් පිරිසක් ඉදිරියේ කරන දේශනාවක් යූ ටියුබ් ඔස්සේ දකින්නට ලැබුණා. සතුන් මැරෙන්නේ තමන්ගේ කර්ම ශක්තිය නිසා බැවින් මස් මාංශ භාවිතයේ කිසිම වරදක් නැති බව දෙසන මේ හිමියන් මස් මාංස කෑමෙන් තමන් වැළකී සිටියත්, සතුන් මැරෙන්නේ කර්මය නිසා බව තමන් වටහා ගත් දිනයේ සිට වැඩි වැඩියෙන් මස් මාංස කෑමට පෙළඹුණු බවත් දේශනා කරන්නේ රැස්ව සිටින පිරිසට අමන්දානන්දයට පත් කරවන පෙරළිකාර දර්ශනයක් දේශනා කළා වගේ. උන්වහන්සේ මේ කියන කරුණු කාරණා උන්වහන්සේගේ ධර්මය මිස බුදුන් වදාළ ධර්මය නොවන බව වටහා ගන්නට බොහෝ පිරිසට අවබෝධයක් නොමැති වීම නිසාම මෙම වීඩියෝව බොහෝ දෙනෙක් තව තවත් ප්‍රචාරය කරලා තිබුණේ මෙතෙක් කලක් සැගවෙලා තිබුණු බුදුදහමේ රහසක් නිරාවරණය වුණා වගෙයි. මේ දේවල් කිසිසේත්ම අහිංසක නොවන්නේ ඒ නිසයි.

සිය මනස එහි උපරිම තලයට ගෙන ආ ලොව මෙතෙක් බිහිවූ උතුම්ම මිනිසා වූ බුදුන් වහන්සේ ඒ සුපිරි මානසික බලය මිනිසුන් මුලා කරවන ප්‍රතිහාර්ය වෙනුවෙන් භාවිත නොකළත් අද අපේ ඇතැම් පන්සල් පවත්වාගෙන යන්නේ බුදුරුස් විහිදෙන අනුහස් ඇති ආයතන විදියට. රටේ නමගිය පන්සල්වල පවා දේවාල පවත්වාගෙන යන්නේ බොහොම ගරු ගාම්භිර විදියට . ලොව සියලුම ආගම්වලට වඩා බුදුදහම වෙනස් වන මූලිකම කාරණාව වන්නේ සෙසු සියලුම ආගම් දේව සංකල්ප මත පදනම් වුනත් බුදු දහම දේව සංකල්පයෙන් බැහැරව ගිය ධර්මයක් වීමයි. සෙසු සියලුම ආගම්වල දෙවියන්ට හිමිවන ස්ථානය බුදුන් වහන්සේ දුන්නේ මිනිසාට. මේ නිසා දෙවියන් යනු මිනිසුන්ගේ සිතින් මැවුණු සිතිවිල්ලක් මිස මිනිසුන් යනු දෙවියන් විසින් නිමැවුණු නිර්මාණයක් නොවන බව උන්වහන්සේ ඉතා පැහැදිලිව දේශනා කර තිබුණත් රටේ නමගිය වෙහෙර විහාර බොහොමයක විරාජමාන දේවාලවලට පුද පඩුරු අරගෙන යන බෞද්ධයන්ගෙන් කිසිම අඩුවක් ලංකාවේ අපට නැහැ.

ඇතැම් හිමිවරුන් මුදල් අතපත ගාන්නේ නැහැ. කාන්තාවක් තනිව හමුවෙන්නේ නැහැ. මේ හැම දෙයක්ම හාමුදුරුනමකගේ සිල්වත් කම මනින මිම්මක් විදියට සමහරුන් හිතනවා. ඒත් ඒක සිල්වත් කමේ මිම්මකට වඩා තමන්ගේ හික්මීම පිළිබද ගැටලුවක් බවයි මට හිතෙන්නේ. බුදුදහමේ හරය ඇත්තේ ගැටලුව වටහා ගෙන එය මනාව කළමනාකරණය කර ගැනීම තුළ මිස ගැටලුවෙන් පැනයාම තුළ නෙමෙයි. වනගත නොවී ලෞකික ලෝකය තුළ වාසය කරන්නේ නම් මුදල් අතපතග ගාමින් වුවත් එහි නොඇලී සිටීමේ හැකියාවක් තමන් තුළ වර්ධනය කර ගන්නට හැකිනම් වඩාත් විශිෂ්ට වන්නේ එයයි. කාන්තාවක් තනිව හමුවන්නට නොහැකි නම් එතැනත් ඇත්තේ තමන්ගේ හික්මීම පිළිබද බරපතල ගැටලුවක් මිස සිල්වත්කම මනින මිම්මක් නෙමෙයි. බුදුහිමියන් පවා තම අනුගාමික හිමිවරුන්ට දේශනා කළේ කාන්තාවක් දුටුවිට ඇය සිය මව හෝ සොහොයුරිය ලෙසින් සිතන්නට මිසක් කාන්තාවන්ට බියපත් වන්නට නෙමෙයි.

ලෝකයේ සෑම රටකම පාහේ බෞද්ධ පොතපත ලිපි ලේඛන බොහොමයක් අද බිහිවෙනවා. බුදුදහමේ එන කර්ම සංකල්පය අද එදිනෙදා ජීවිතයේ දී භාවිතයට ගන්නා සාමාන්ය ඉංගිරිසි වචනයක් බවට පත් වෙලා. පොත් සාප්පු වල රාක්ක බුදුදහම ගැන ලියැවුණු අලුත්ම පොත පතින් නිරන්තරයෙන්ම පිරී යනවා. බොහෝ සම්මන්ත්‍රණ, දේශනා සංවිධානය කෙරෙනවා. සරසවි වල අලුතින්ම විෂය නිර්දේශ ලියැවෙනවා. ඒත් මේ හැම කරුණකම, ලියැවෙන හැම ලිපියකම, පොත් රාක්කවල පිරී යන හැම පොත පතකම රැදුණු එක විශේෂත්වයක් තියෙනවා. ඒ තමයි ඒ සෑම ලිපි ලේඛනයකටම මුල්වෙලා තියෙන්නේ බුදුදහමේ ගැඹුරු සංකල්පයන් එහෙමත් නැතිනම් බුදුදහමේ හරය මත පදනම් වුණු මූලික සංකල්ප ගැන වීම. සතිය හෙවත් මනා සිහිබුද්ධිය පිහිටුවා ගැනීම. කර්ම සංකල්පය, භාවනාව, මේ මොහොත තුළ ජීවත් වීම… මේ කරුණු කාරණා ඉතා ගැඹුරින් මේ පොත්පත්වලින් ඉස්මතු කරනවා විතරක් නෙමෙයි බටහිර ලෝකයේ ජනතාව මේ කරුණු කාරණා හදාරමින් ඒවායින් බොහොම ඵල ප්‍රයෝජන ගන්නවා. මහා පරිමාණ දැවැන්ත ව්‍යාපාර ජලා තමන්ගේ සේවකයන්ට බුදුදහමේ කරුණු කාරණා කියලා දෙන්න වෙනම කාලයක් වෙන් කරනවා. ඒකට හේතුව මනා සිහිබුද්ධිය පිහිටුවා ගත් සේවක පිරිසක් සිටීම ආයතනයට පවා සම්පතක් වන නිසයි. මුලු ලෝකයම බුදු දහමේ හරය සොයා යද්දී අපි රහතුන් යැයි කියාගන්නා හිමිවරුන් වඩින මගට මල් විසිකරනවා.  බුදුන්ට ගරු කරන්නට කියලා චෛත්‍ය මළුව පළතුරුවලින් වසා දමා පළතුරු පූජා පවත්වනවා. ගිරිය කඩාගෙන කෑගහමින්, පොලිසිය සමග හැප්පෙමින් බුදු සසුන බේර ගන්න හදනවා. බුදුන් සියල්ල අත්හළ බෝධියේ අතුවල කොඩි එල්ලමින් හැම සම්පත්කම ප්‍රාර්ථනා කරනවා. බුදුන් වදාළ දහම ගැන නෙමෙයි, බුදුන් උපන්නේ ලංකාවේ ද කියලා හොයන්න තර්ක විතර්ක කරනවා, හන්දියක් හන්දියක් ගානේ බුදු පිළිම හිටුවලා බුදු සසුන රැකගන්න හදනවා, “ බුදු රුස් ” විහිදෙන තැන් හොය හොයා යනවා. ඒත් පෝය දවසට පස්සේ විහාර භුමියට ගියොත් කැළිකසල පිරිලා විහාර භූමිය සංගීත සංදර්ශනයකින් පස්සේ පිට්ටනියක් වගෙයි. ඒ තරම් සරල හික්මීමක්වත් අපි තුළ වගා කරගෙන නැහැ.

(පහතින් පෙනන රූපයෙන් දැක්වෙන්නේ පෝය දිනයට පසුව කැලණි විහාරයේ දර්ශනයක්)

14022080_838741439594309_6044141772846646516_n

සෑම ගුවන් විදුලි නාලිකාවක්ම දවසේ වැඩ අරඹන්නේත්, වැඩ අවසන් කරන්නේත් පිරිත් ගාථා පට තරගයට විකාශය කරමිනුයි. ඒත් මේ හැම දෙයක්ම කරන්නේ තමන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් මිසක් සැබෑ ආගමික හැගීමකින් නෙමෙයි. මේ හැම පිරිත් සඡ්ඡායනක්ම ගුවන්විදුලි රූපවාහිනී නාලිකාවල විකාශය කෙරන්නේ ආරක්ෂක මන්ත්‍ර විදියට. ඒත් තමන්ගේ ගැලවීම ඇත්තේ තමුන් අතමය කියලා පැහැදිලිවම දේශනා කරපු බුදුන් වහන්සේ තමන්ගේ ආරක්ෂාව පිරිතකට දීලා ආත්ම ශක්තිය හීන කරගත්ත දියාරු මිනිසුන් බවට පත්වෙන්න කියලා කොයි කවර අවස්ථාවක දීවත් දේශනා කරලා නැහැ.

මිනිසුන් තමන්ගේ ජීවිකාව පවත්වාගෙන යන්නට බොහෝ දේවල් කරනවා. ඒ අතරින් සමහරුන් තමන්ගේ දහදිය මහන්සිය විකුණලා තමන්ගේ ජීවිකාව ගෙනියනවා. තවත් සමහරුන් තමන්ගේ සිරුර විකුණලා ජීවිකාව ගෙනි යනවා. ඒත් තවත් සමහරුන් ජීවිකාව ගෙනි යන්නේ ආගම, ජාති ආලය විකුණලයි. බලයට එන්න පොරකන දේශපාලකයන් අතරින් බොහොම දෙනෙක් ඔය කිව්ව අන්තිම ගණයට අයිති අය. තමන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් ජාතිය ආගම විකුණා ගෙන කන මේ වගේ නිවටයන්ට වඩා තමන්ගේ සිරුර විකුණලා ජීවත් වෙන මිනිසුන් බොහොම උසස්. ඒකට හේතුව සිරුර විකුණලා ජීවත් වෙන මිනිසුන් තමන්ගේ සිරුර මිසක් ආත්මය විකුණන්නේ නැති නිසා. ඒත් බලයට එන්න පොරකන, ඒ වගේම බලයේ ඉන්න පොරකමින් රට, ජාතිය, ආගම විකුණන මේ පාපතරයන් තමන්ගේ මුලු ආත්මයම සිල්ලරට විකුණා දමනවා.

අජාන් බ්‍රහ්මවංශ හාමුදුරුවන් පෙන්වා දුන්නු විදියට ඕනෑම කෙනෙකුට බුදු දහම ගැන ලියැවුණු පොතපත ඕනෑම ගණනක් විනාශ කරන්න පුළුවන්. බුදු පිළිම කඩාදමන්නට පුළුවන්. ඒත් බුදුදහම කියන්නේ ඒ විදියට විනාශ වෙලා යන දෙයක් නෙමෙයි. ඒ වගේම බල සේනා පෙරමුණු ගහගෙන ගොඩ නගන්න පුළුවන් දෙයකුත් නෙමෙයි. බුදු දහමට අවමන් කරන්නට පුළුවන් ඔබටම පමණයි. විලාසිතාවට බෞද්ධකම පෙන්නනන්ට යාමෙන් පිරිහී යන්නේ අපම පමණයි.

 

ඔබ කවුරුන්දැයි තීරණය වන්නේ ඔබේ සිතිවිලි අනුවයි (What you think you become) – බුදුන් වහන්සේ

පෙණ කැටි විසුරවමින් හිමිහිට ගලා බසින දිය පහරක හඬ අහගෙන ඉන්න අප බොහොම දෙනෙක් කැමතියි. ඒකට හේතුවක් තියෙනවා. ඒ සිත සමාධිගත කරවන අපූරු සංවේදී මිහිරි නාදයක් ඒ හඬට මුසුවෙලා තියෙන නිසා. හරියට සොබා දහමේ රහසක් කියනවා වගේ. ඇත්තටම මේ ගලා බසින දිය දහරාවට එහෙමත් නැතිනම් කඩා හැලෙන දිය ඇල්ලකට සොබා දහමේ රහස් සගවා ගෙන ඉන්න පුලුවන්ද…? ඔව්…. ඇත්තෙන්ම පුලුවන්. ගලා බසින ගංගාව, කඩා හැලෙන දිය ඇල්ල විතරක් නෙමෙයි ඔබේ අතේ තියෙන වතුර වීදුරුව පවා මේ අනන්ත අප්රමාණ වූ විශ්වයේ අපූරු රහස් රැසක්ම සගවා ගෙන ඉන්නවා. ඒ රහස් අඳුනා ගන්නට හැකිවුණොත් මවිත වේවි ඔබ නිසැකයෙන්ම.

ආචර්ය මසාරු

ආචාර්ය මසාරු

ඒ අපූරු රහස් එළි කරන්නට ජපන් ජාතික පර්යේෂකයෙක් ඉදිරිපත් වෙලා ඉන්නවා. ඔහු නමින් ආචාර්ය මසාරු ඉමටෝ (Dr. Masaru Emoto). මිනිසුන්ගේ සිතුම් පැතුම් අනුව ජල අණු වල ස්වභාවය වෙනස් කරන්නට පුලුවන් බව අපූරු පර්යේෂණ ගණනාවක් මගින් ලොවට ඔප්පු කර පෙන්වන්නට ඔහු සමත් වුණා. ඔහුගේ පර්යේෂණ ක්රමවේදය සම්මත විද්යාත්මක ක්රමයට අනුව සිදු නොවුණත් ඔහු විසින් සිය පර්යේෂණ දත්ත ඇතුළත් කරමින් ප්රකකාශයට පත් කරන ලද The Hidden Massages in Water (ජලයේ සැඟවුණු රහස්) නම් කෘතිය මුලු විද්යා්ත්මක ලෝකයේම ඇස් අරවන කෘතියක් බවට පත් වී හමාරයි. මේ නිසාම ඔහුගේ පර්යේෂණ දත්තයන්ට විද්යා ත්මක ලෝකයේ පිළිගැනීම මේ වනවිට නිතැතින්ම හිමි වී තිබෙනවා.

Masaru Emoto Book Cover

ආචාර්ය මසාරුගේ පර්යේෂණයකින්ම අපි මේ කතාව පටන් ගනිමු.

ජපානයේ ෆුජිවාරා (Fujiwara) වේල්ල මේ කියන කාලයේ ඒ කියන්නේ 1995 වසරේ දී ඒ තරම්ම පිරිසිදු මට්ටමක නෙමෙයි තිබුණේ. ඒත් ආචාර්ය මසාරුගේ සුප්රේකට පර්යේෂණයකට මුල් වුණේ මේ ෆුජිවාරා වේල්ලයි. ෆුජිවාරාහි ජල සාම්පලයක් අධික සිසිලසකට ලක්කොට අධි තාක්ෂණික කැමරාවකින් රූප රාමුවකට ගත්ත ආචාර්ය මසාරුට දකින්න ලැබුණේ අපිරිසිදු නොපැහැදිලි ජල අණුවක රූපයක්. ඉන්පසුව ඔහු මේ වේල්ලේ ඇති ජලයට සෙන් බෞදධ හිමිවරයකුගේ මුවින් පිරිත් සජ්ජායනාවක් ඇසෙන්නට සැලැස්සුවා. පිරිත් සජ්ජායනයෙන් පස්සේ වේල්ලෙන් ගත්ත ජල සාම්පලයක් පෙර පරිදිම අධික සිසිලසකට බදුන් කොට අධි තාක්ෂණික කැමරාවෙන් රූප රාමුවට නැගුණා. ප්ර තිඵලය වුණේ හැමදෙනාම අතිශයින්ම මවිත කරවන සුලු වූවක්. පෙරදී දුටු අපැහැදිලි අපිරිසිදු ජල අණුව වෙනුවට මෙවර දකින්නට ලැබුණේ අතිශයින්ම පිරිසිදු හා පැහැදිලි දිලිසෙන ජල අණුවක රූපයක්. මේ ප්රතිඵලය කොයි තරම් පෙරළිකාර සිදුවීමක් වුණා ද කියනවා නම් ඔහු මේ පදනමේ ඉදන් පර්යේෂණ මාලාවක්ම ඉන්පස්සේ සිදු කළා.

water-molecules

පිරිතෙන් පසු ජල අණු පැහැදිලි වෙනසකට ලක් වී ඇති අයුරු

සම්භාව්ය සංගීත රාවය මෙන්ම ගොරහැඩි නාද එකම ජල සාම්පලයකට අසන්නට සලස්වා පෙර ආකාරයෙන්ම එය රූපගත කළ පසුව ඔහුට දකින්නට ලැබුණේ මේ ආකාරයේම මවිත කරවන දත්ත සමුදායක්. සම්භාව්ය සංගීත රාවට හා මුසුවූ ජල සාම්පලය පියකරු ජල අණු රටා මවද්දී ගොරහැඩි නාද සාම්පලය හා මුසු වුණු ජල සාම්පලයෙන් දකින්නට ලැබුණේ කිසිසේත්ම පියකරු නොවූ අපැහැදිලි රටාවක්.

භාවනාවෙන් පසු ජල අණු පැහැදිලි වී ඇති ආකාරය සූක්ෂම කැමරාවට දර්ශනය වූ අයුරු

භාවනාවෙන් පසු ජල අණු පැහැදිලි වී ඇති ආකාරය සූක්ෂම කැමරාවට දර්ශනය වූ අයුරු

මේ පර්යේෂණය තවත් ඉදිරියට ගෙන ගිය ආචාර්ය මසාරු ජල සාම්පල් දෙකකට නිතිපතා එකිනෙකට වෙනස් ආකාරයේ වදන් අසන්නට සැලැස්සුවා. ආචාර්ය මසාරුගේ මුවින් ගිලිහුණු කාරුණික වදන් දිනපතා අසන්නට ලැබුණු ජල සාම්පලය පෙර පරිදිම පියකරු ජල අණු රටා මවද්දී ඔහුගේ මුවින් සැර පරුෂ වදන් නිතිපතා ඇසූ ජල සාම්පලය විකෘති හැඩ තල මවන්නට වුණා.

මේ විදියේ එකිනෙකට වෙනස් විවිධාකාර පර්යේෂණ ගණනාවක් තුළින් මිනිස් චින්ත සන්තානයට ජල අණුවල සංයුතිය වෙනස් කළ හැකිය යන මතය තහවුරු කරන්නට ඔහු සමත් වුණා.

ඔහුගේ මේ පර්යේෂණය බෞද්ධ ජනතාවට ඒ තරම්ම පුදුම සහගත කරුණක් නොවන්නේ පිරිත් සජ්ජායනාවෙන් ආශිර්වාද ලබන පිරිත් පැන් පිළිබද සංකල්පය බෞද්ධ සිත් සතන් තුළ තැන්පත් වෙලා තියෙන්නේ සියවස් ගණනාවක් ඈත ඉදන් නිසයි. ෆුජිවාරාහි ඔහු කළ පර්යේෂණය මගිනුත් තහවුරු වෙලා තිබුණේ පිරිත් සූත්රඈ සජ්ජායනා ජලයේ ස්වභාවයට ධනාත්මක විදියට බලපාන ආකාරයයි.

මේ කතාව අවසන් කරන්නට මත්තෙන් ආචාර්ය මසාරු අවධාරණය කරන තවත් කරුණක් සිහිපත් කරන්නට ඕනේ. අපේ සිරුරෙන් සියයට හැත්තෑවකටත් වඩා තියෙන්නේ ජලය බව හැමෝම දන්න කාරණයක්. ඒ කියන්නේ මිනිසුන් කියන අප නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නේත් ජලය මත පදනම්ව. ඒ නිසා ධනාත්මක සිතිවිලි නිරන්තරයෙන්ම සිතන පතන පුද්ගලයන්ගේ සිරුරේ ජල අණු ඒ මත පදනම්ව ධනාත්මක පිරිපුන් දිවියකට මග පාදන බව ආචාර්ය මසාරු පෙන්වා දෙනවා.

ඒත් ඔහු මේ කියන කරුණ මීටත් වඩා පුළුල් අර්ථයෙන් බුදුන් වහන්සේ පහදලා දුන්නේ අවුරුදු දහස් ගණනකට කලින්. “ ඔබ කවුරුන්දැයි තීරණය වන්නේ ඔබේ සිතිවිලි අනුවයි ” (What you think you become). ඒ බුදු වදනයි.