මොකටද කිරි – කන්න කැකිරි

“කොළඹට කිරි – අපිට කැකිරි” කියන සටන් පාඨය ලංකාවේ අපිට කාලාන්තරයක් පුරා බොහොම හුරු පුරුදු සටන් පාඨයක්. මේ සටන් පාඨයට පදනම් වෙලා තියෙන්නේ සමාජ විෂමතාව. ඒ කියන්නේ තෝරා ගත්ත එක්තරා කණ්ඩායමකට ඉහළින්ම සැළකීමත්, අනෙක් කොටස නොසලකා හැරීමත් කියන කාරණාව. මෙතැනදී කිරි ලැබෙන පිරිස තමයි ඉහළ සැළකුම් ලබන පිරිස. ඒකට හේතුව කිරි ලැබෙන්නේ කෙනෙකුට ඉහළින්ම සළකන්න ඕන වුණාම හින්දා. මේ කියන අදහස ලෝකයේ වෙනත් ඕනෑම රටකට කොයි තරම් අදාළ වුණත්, මින් ඉදිරියට කැනඩාවට නම් වලංගු නැහැ. ඒකට හේතුව කිරි වලට වඩා කැකිරි ගුණයි කියන කාරණාව කැනේඩියානු රජය නිල වශයෙන්ම පිළි අරගෙන තියෙන හින්දා.

කිරි කියන්නේ අනාදිමත් කාලයක ඉදන් හෝමෝ සේපියන්ස් කියන මේ මානව වර්ගයාගේ ආහාර වේලට අනිවාර්යයෙන්ම එකතු වෙච්ච “වැදගත්ම” පෝෂණ පදාර්ථයක්. මවුකිරි වලින් බැහැර වුණාට පස්සේ අතදරුවාගේ ඉදන් මහල්ලා දක්වා හැම දෙනාගේම ආහාර වේලට නැතිවම බැරි පෝෂණ සංඝටකයක් විදියට තමයි කිරි මේ වෙනකල්ම සැලකුවේ. කිරි වල පෝෂණ ගුණය ගැන මෑත කාලයේ දී වෛද්‍යවරුන් අතර විවිධාකාර වාද විවාද ඇති වුණත්, ලෝකයේ හැම රටකම වගේ සමබර/සමබල ආහාර වේලේ නැතිවම බැරි පෝෂණ පදාර්ථයක් විදියටයි කිරි සැලකුවේ.

සියවස් ගණනාවක් පුරාම ලෝකයේ විවිධාකාර ජාතීන අතර අඛණ්ඩව පැවතගෙන ආපු මේ තත්ත්වය මුලුමනින්ම උඩු යටිකුරු කරමින් කැනේඩියානු රජය එක රැයෙන්ම ඉතාම රැඩිකල් තීරණයක් ඊයේ පෙරේදා ප්‍රකාශයට පත් කළා. එක රැයෙන් මේ තීරණය ප්‍රකාශයට පත් කළත් මේ රැඩිකල් තීරණය පිටිපස්සේ තියෙන්නේ අවුරුදු ගණනාවක පර්යේෂණ දාමයක ප්‍රතිඵලයක්. ඒ වගේම අවුරුදු ගණනාවක් පුරා ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක මිනිසුන් සමග සිදු කළ සංවාදවල ප්‍රතිඵලයක්. ඒ තමයි කැනේඩියානු රජයේ නිල රාජ්‍ය ආයතනය වන හේල්ත් කැනඩා (Health Canada) නිල වශයෙන් නිකුත් කළ සමබර ආහාර වේලෙන් කිරි මුලුමනින්ම අයින් කරලා ඒ වෙනුවට වතුර ආදේශ කිරීම. අඩුම තරමින් පළතුරු යුෂ පවා (fruit juice) මේ ආහාර වේලෙන් ඉවත් කර තියෙනවා. පොදුවේ ගත්තම සීනි එකතු වෙන සියලුම වර්ගයේ බීම හෝ පානයන් වෙනුවට වතුර පමණක්ම භාවිතයට ගන්න කියන එකයි රජය ඉල්ලා හිටින්නේ.

canada-new-food-guide

ලෝකයේ ඉතාම පිරිසිදු දියර කිරි නිෂ්පාදනය කරන රටක් වගේම, කිරි නිෂ්පාදනය ආර්ථිකයේ බොහොම ස්ථිරසාර කර්මාන්තයක් වෙච්ච කැනඩාව කිරි වෙනුවට හැකි තරම් වතුර බොන්නට පුරුදු වෙන්න කියලා තමන්ගේ ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටීම අතිශයින්ම රැඩිකල් තීරණයක් වගේම සම්ප්‍රදායික සිතිවිලි රටාව මුලුමනින්ම උඩු යටිකුරු කර දැමීමක්. රටක පුරවැසියන්ගේ දෛනික ආහාර රටාව මේ විදියට උඩු යටිකුරු කරපු කිසිම අවස්ථාවක් මෑත කාලයේ ලෝකයේ අහන්නට ලැබුණේ නැහැ. රටක් – ජාතියක් විදියට කිරි වෙනුවට වතුර බොන්න පුරුදු වෙන්නට කියලා නිල වශයෙන්ම තමන්ගේ පුරවැසියන්ගෙන් ඉල්ලා හිටපු වෙනත් රටක් තියෙනවා ද කියන කාරණාව අන්තර්ජාලයේ සෙව්වත් එහෙම වෙනත් රටක් හොයා ගන්න ලැබුණේ නැහැ.

china

සම්ප්‍රදායික ආහාර රටාව අනුව මට්ටම් පහකට සකස් කළ චීන‍‌යේ නිල ආහාර වගුව

56f08dc3150000ad000b2bea (1)

ජපානයේ සම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩා භාණ්ඩයක් වන බඹරයක් සේ සකස් කළ එරට නිල අහාර වට්ටෝරුව. මෙම බඹරයේ ඉහළින්ම වතුර වීදුරුවක් හෝ කිරි වීදුරුවක් වටා දුවන මිනිසෙකු මගින් ශාරීරික අභ්‍යාසවල අවශ්‍යතාව අවධාරණ්‍ය කරයි.

 

antigua-and-barbuda_s-food-guide-a-pineapple

අන්නාසි ගෙඩියක හැඩයට සකස් කළ ඇන්ටිගුවා හා බාබුඩා හි ආහාර වගුව

qatar food guide

බෙල්ලෙකුගේ කටුවක් තුළ කැටි කළ කටාර් රාජ්‍යයයේ ආහාර වගුව

heres-what-food-guides-look-like-around-the-world-6

ශාරීරික ව්‍යායාම වඩාත් කැපී පෙනෙන සේ ඉස්මතු කළ කොරියාවේ නිල ආහාර වට්ටෝරුව

 

heres-what-food-guides-look-like-around-the-world-10

නිල වශයෙන් ආහාර වට්ටෝරු දෙකක් ප්‍රකාශයට පත් කළ රාජ්‍යයකට උදාහරණයක් ලෙස වෙනිසියුලාව පෙන්වා දිය හැකිය. මෙහි සදහන් වන වෙනිසියුලාවේ නිල ආහාර වගුවෙහි එක් රූප සටහනක් එරට සාමාන්‍ය ජනතාව වෙනුවෙනි. අනෙක් රූප සටහන එරට වෙසෙන ආදි වාසීන් වෙනුවෙනි. මෙම රූප සටහන් දෙකෙහි මූලික වෙනස ඇත්තේ ප්‍රෝටීන් ආහාර කොටසෙහිය. ප්‍රෝටීන් ප්‍රභවයන් ලෙස විවිධාකාර සත්වයන්  ආදි වාසීන්ගේ රූප සටහනට ඇතුළත් කර ඇති අතර සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ප්‍රධාන ප්‍රෝටීන් අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් වෙළෙද පොලේ ඇති මස් වර්ග පෙන්වා දී ඇත.

කැනේඩියානු රජය නිකුත් කළ අලුත්ම සමබර ආහාර වේලට අයිති ලැයිස්තුව අනුව මේ විදියේ බරපතල වෙනස්කමක් සිද්ධ වුණේ “කිරි වෙනුවට වතුර”  (beverage of choice) කියන සංකල්පය විතරක්ම නෙමෙයි. අපේ කෑම පිඟානෙන් භාගකම තියෙන්නට ඕනේ එළවළු සහ පළතුරු පමණයි කියන කාරණාව මේ අලුත්ම නිර්දේශයෙන් අවධාරණය කරනවා. පිඟානේ ඉතිරි භාගයෙන් අඩක් ඒ කියන්නේ පිඟානෙන් හතරෙන් පංගුවක් පිෂ්ඨය තියෙන කෑමත් ඉතිරි හතරෙන් පංගුව ප්‍රෝටීන් අඩංගු ආහාරත් අන්තර්ගත වෙන්නට ඕනේ කියලයි රජය නිර්දේශ කරන්නේ. ප්‍රෝටීන් අඩංගු ආහාර අතරිනුත් මස් මාලු පුලුවන් තරම් අඩු කරන්නට කියලයි ඔවුන් නිර්දේශ කරන්නේ. මස් මාලු වෙනුවට ප්‍රෝටීන් සපිරි සෝයා වගේ ශාකමය ආහාර යොදා ගන්නට කියන එක බොහොම තදින් අවධාරණය කරනවා. කෙටියෙන්ම කියනවා නම් තමන්ගේ ආහාර වේලෙන් සත්ව ආහාර අයින් කරලා තමන්ගේ කෑම පිගාන ශාකමය ආහාර වලටම සීමා කරගන්න උත්සාහ ගන්න කියන එකයි මේ අලුත්ම අහාර නිර්දේශයෙන් අවධාරණය කරන්නේ. ලෝකයේ සෑම රටකම තියෙන නිල සමබර ආහාර වගු හැම දෙයටම වඩා අතිශයින්ම විප්ලවකාරී, ඒ වගේම ඒ සියලු රටවල ආහාර වගු වලින් පැහැදිලිවම වෙනස්ව ගිය සැලැස්මක් තමයි කැනේඩියානු රජය මේ ඉදිරිපත් කරලා තියෙන්නේ. කැනේඩියානු රජයේ නව ආහාර නිර්දේශය සමස්තයක් විදියට ගත්තම ඒකෙන් අවධාරණය කරන කරුණු තුනක් තියෙනවා. ශාක ආහාර අනුභව කිරීම, වතුර පානයට පෙළඹීම සහ නිවසේ පිළියෙල කරගත් ආහාර කෑමට ගැනීම (eating plants, drinking water and cooking at home) කියන කාරණා තුන. වෝටර්ලූ සරසවියේ සෞඛ්‍ය අධ්‍යයන අංශයේ මහාචාර්ය ඩේවිඩ් හැමන්ඩ් පෙන්වා දෙන විදියට මේ ආහාර නිර්දේශය මග පෙන්වන්නේ ජාතියක් විදියට කැනේඩියානුවන් මසින් මාලුවෙන් තොර ශාක භක්ෂක ආහාර වේලකට (vegetarian or vegan) යොමු කිරීමයි.

gettyimages-912915790

කැනේඩියානු රජය නිර්දේශ කරපු මේ ආහාර වේල ගැන මේ වෙන කොට ලෝකය පුරාම විසිරිලා පැතිරිලා ඉන්න, ආහාර විශේෂඥයන්, ජීව විද්‍යාඥයන්, පරිසර විද්‍යාඥයන්, සමාජ විද්‍යාඥයන් වගේ විවිධාකාර අංශවල විද්වතුන්ගේ විශේෂ අවධානයකට යොමු වෙලා තියෙනවා. ඒ හැම අංශයකින්ම වගේ මේ ආහාර වට්ටෝරුව සම්බන්ධයෙන් මතුවෙලා තියෙන්නේ ප්‍රසාදයක් මිසක් විරෝධාකල්පයක් නෙමෙයි. මේ ආහාර සැලැස්ම බොහොම එඩිතර පියවරක් විදියටයි ඔවුන් සළක්නේ. වියදම අතින් ගත්තත් මස්, මාළු, කිරි වලට වැයවෙන අධික මුදල වෙනුවට තමන්ට දරන්නට පුලුවන් විදියට එළවලු, පළතුරු ආහාරයට ගන්න කෙනෙකුට අමාරුවක් නැහැ. අනෙක් අතට ජීව විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන විදියට මේ ආහාර වට්ටෝරුව භාවිතයට ගන්න පෙළඹෙනවා නම් බිලියන ගණනක සත්ව ජීවිතවල පණ රැකෙනවා. ඒකට හේතුව අද වෙනකොට ලෝකය පුරාම කුකුළන්, ගවයන්, ඌරන්, බැටළුවන් වගේ සතුන් බෝ කරන “ගොවිපළ ” (Farms) ඒ කාර්යයේ නිරත වෙන්නේ මස් පිණිසම නිසයි. මේ නිසා මේවා සැබෑ වශයෙන්ම හිට්ලර්ගේ අවුට්ස්විට්ස් කඳවුර (Auschwitz)වගේ මරණයට පෙර සත්ව ජීවිත ගබඩා කර තබන සත්ව වධකාගාර මිසක් කෘෂිකාර්මික යුගයේ දකින්නට ලැබුණු ආකාරයේ සැබෑ සත්ව ගොවිපළවල් නෙමෙයි.

මේ කාර්යයටම සෘජුවම අදාළ නොවුණත් මේ සටහන ලියැවෙද්දී මෑතකදී  Yuval Noah Harariගේ  Homo Deus කියන පොතෙන් මතු කරන අදහසක් මතකයට නැගෙනවා. යුවාල් පෙන්වා දෙන විදියට අද අප මේ ජීවත් වෙන සමස්ත පෘථිවියේ විශාල සතුන්ගේ සත්ව ගහණයේ බර (Global Biomass of Large Animals) දිහා සංඛ්‍යාත්මකව බැලුවොත් මේ මුලු මිහිතලයේම මානව සංහතියේ ඒ කියන්නේ මිනිස් වර්ගයාගේ බර ටොන් දශ ලක්ෂ තුන්සියයයි. කැලෑවල වාසය කරන විශාල සත්තුන්ගේ බර ටොන් දශ ලක්ෂ සියයයි. ඒත් ගෙවල්වල සුරතලයට ඇති කරන සත්තුන්ගේ සමස්ත ජීව බර මේ මිහිතලයේ ඉන්න මිනිස්සුන්ගෙයි, වන සතුන්ගේ බරට වඩා බොහොම වැඩියි. ඒ කියන්නේ ටොන් දශ ලක්ෂ හත් සියයයි. ඒකට හේතුව ඔබේ නිවසේ හුරතලයට ඇති කරන බලු පැටියා හෝ පූස් පැටියා නිර්මාණය කෙරෙන්නේ ස්වාභාවික ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලියේ ප්‍රතිඵලයකට වඩා හෝමෝ සේපියන්ස්ගේ හුදු විනෝදය පිණිසම සත්ව අභිජනන මධ්‍යස්ථාන (breeding centers) වලින් බිහිකරන තවත් එක් නිෂ්පාදන භාණ්ඩයක් විදියට වීම නිසයි. මානව දයාව, සත්ව අවිහිංසාව කියන සංකල්ප මේ කාර්යයට අදාළම නැහැ. ඉල්ලුම වැඩිවන තරමටම මේ අභිජනන මධ්‍යස්ථාන වලින් බිහිකරන බලු පැටවුන්ගේ ප්‍රමාණයත් වැඩියි. ඉල්ලුමට සැපයුම… මැක්ඩොනල්ඩ්ස් අවන්හලින් චිකන් බර්ගර් නිපදවෙනවා හා සමානයි. (කෙනෙකුට හිතෙන්නට පුලුවන් එහෙනම් සුරතල් සතෙකු ඇති ඇති කිරීම වරදක්ද කියලා… නැහැ, ඔබට සුරතල් සතෙකු උවමනා නම් අභිජනන මධ්‍යස්ථාන වලට ඒ කියන්නේ Breeding Centers වලට නොයා රැකවරණය ඇවැසි වූ සතුන් සැබෑ ලෙසින්ම සුරැකීමේ අරමුණින් පිහිටුවා තිබෙන මධ්‍යස්ථාන එහෙමත් නැතිනම් Adoption Centers වලින් ඒ අවශ්‍යතාව ඉටුකරගන්නට කියලයි මේ අංශය වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වන සංවිධාන පෙන්වා දෙන්නේ).

image012

යුවාල් පෙන්වා දෙන විදියට අද වෙනකොට ජර්මනියේ විතරක් ගෙවල්වල සුරතලයට ඇති කරන බලු පැටවුන්ගේ සංඛ්‍යාව දශ ලක්ෂ පහයි. මුලු ලෝකයේ සියලුම වනාන්නරවල ඉන්න නරියන් හෝ වෘකයන්ගේ සංඛ්‍යාව ලක්ෂ දෙකයි. ඒත් මේ මිහිතලය පුරා ගෙවල්වල සුරතලයට ඇති කරන බල්ලන්ගේ සංඛ්‍යාව දශ ලක්ෂ හාර සියයකට වැඩියි. මේ මුලු මිහිතලයේම විහිදිලා විසිරිලා ඉන්න සිංහයන්ගේ සංඛ්‍යාව හතළිස් දහසයි. ඒත් ගෙවල්වල සුරතලයට ඇති කරන පූසන්ගේ සංඛ්‍යාව දශ ලක්ෂ හය සියයකට වැඩියි. ඒ වගේම ගොවිපළවල්වල හැදෙන හරකුන්ගේ සංඛ්‍යාව බිලියන 1.5යි. මුලු ලෝකයේම ඉන්න පෙන්ගුවින්ලාගේ සංඛ්‍යාව දශ ලක්ෂ පනහක් වෙද්දී, කුකුළන්ගේ සංඛ්‍යාව බිලියන දෙකකට ආසන්නයි. ඔහු තමන්ගේ පොතින් පෙන්වා දෙන ආකාරයට 2009 වසරේ දී මස් හා බිත්තර පිණිස විතරක් යුරෝපයේ පමණක්ම අලුතින් බිහිකරපු කුකුළන්ගේ සංඛ්‍යාව බිලියන දෙකකට ආසන්නයි.

5a1c92d7140000460050f76b

ඉතින් මේ විදියට ලෝකයේ ජෛව විවිධත්ව අතිශයින්ම වේගයෙන් වෙනස් වෙලා යන මොහොතක ලෝකයේ දෙවැනි විශාලතම රාජ්‍ය්‍ය වන කැනඩාව මේ විදියේ ආහාර වට්ටෝරුවක් තමන්ගේ පුරවැසියන්ට නිර්දේශ කිරීම ජෛව විද්‍යාත්මකව වගේම ලෝකයේ මේ වනවිට බරපතලම ගැටලුවක් බවට පත්වෙලා තියෙන ගෝලීය උණුසුම සැලකිය යුතු විදියට පාලනය කිරීමට දැවැන්ත රුකුලක් බවයි ජීව විද්‍යාඥයන්ගේ වගේම පරිසර විද්‍යාඥයන්ගේත් මතය.

කැනේඩියානු රජය නිල වශයෙන් නිකුත් කළ කැනේඩියානුවන්ගේ නිල ආහාර වට්ටෝරුව පාසල් විෂය නිර්දේශයට ඇතුළත් කිරීම දැනටමත් සිද්ධ වෙලා ඉවරයි. ඒ වගේම ඒ වෙනුවෙන් ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ වැඩපිළවෙළත් රජයේ අනුග්‍රහය ඇතිව දැන් පටන් අරන්.

කැනේඩියානු රජයේ මේ තීරණයට විරෝධතා හා දැඩි විවේචනත් එල්ල වෙලා තියෙනවා. විය යුතු පරිදිම ඒ විවේචන එල්ල වෙලා තියෙන්නේ කැනඩාවේ ගොවිපළවල්, සත්ව අභිජනන මධ්‍යස්ථාන පවත්වාගෙන යන අංශ වලින්. දියර කිරි නිෂ්පාදනය බොහොම සරුවට කර්මාන්තයක් විදියට පවත්වා ගෙන යන කැනඩාවේ කිරි ගොවීන් මේ අලුත් නිර්දේශයට තමන්ගේ විරෝධය එල්ල කරලා තියෙනවා. ඒ වගේම ලෝකයේ අතිශය රසවත් හා ඉහළම ගුණාත්මක බවින් පිරිපුන් හරක් මස් නිෂ්පාදනය කරන කලාපයක් විදියට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලන කැනඩාවේ ඇල්බර්ටා ප්‍රාන්තයේ සත්ව ගොවීනුත් මේ සම්බන්ධයෙන් තමන්ගේ විරෝධය පළ කරලා තියෙනවා. මේ සියලු විරෝධතාවන්ට රජයේ නිල තීරණය දැනුම් දෙමින් කැනේඩියානු රජයේ සෞඛ්‍ය ඇමැතිවරිය වන Ginette Petitpas Taylor මෙහෙම උත්තරයක් ප්‍රකාශ කරලා තිබුණා: “මේ ආහාර වට්ටෝරුව සකස් කළේ ලෝකයේ විශිෂ්ටතම විද්‍යාඥයන්, වෛද්‍යවරුන් හා ඉහළ වෘත්තිකයන්ගේ නිර්දේශ මතයි. කැනේඩියානුවන්ට මස්, මාලු, කිරි කන්න බොන්න එපා කියලා අපි කියන්නේ නැහැ. ඒත් ඔබට නිරෝගී යහපත් සෞඛයයක් අවශ්‍ය නම් ඒ වෙනුවෙන් සුදුසු විකල්ප ඕනෑ තරම් අපි වටේ තියෙනවා. එවැනි යහපත් ජීවන තත්ත්වයක් ගොඩ නගා ගන්නට ඔබට විශ්වාසය තැබිය හැකි සරල හා පහසු නිර්දේශයක් කැනේඩියානුවන් විදියට ඔබට උරුම විය යුතුයි.” ජාතීන් විශාල ගණනකගේ සාමුහික එකතුවක් වන කැනඩාවේ බොහොමයක් ජාතීන්ගේ ප්‍රධාන ආහාර වේලට මස් මාලු අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් නොවන බවත් සෞඛ්‍ය ඇමතිවරිය පෙන්වලා දෙනවා.

රටක ජනතාව ආහාරයට ගත යුත්තේ රටේ පාලකයන් නිර්දේශ කරන ආහාර වට්ටෝරුවක්ද? ඒක කොයි තරම් දුරකට යුක්ති සහගතද? කෙනෙකුට හිතෙන්නටට පුලුවන්. මේ ගැන හොදම පිළිතුරක් වෝටර්ලූ සරසවියේ සෞඛ්‍ය අධ්‍යයන අංශය භාර මහාචාර්ය ඩේවිඩ් හැමන්ඩ් (David Hammond, a professor in the school of public health at the University of Waterloo) ලබා දීලා තිබුණා.

“තවත් අවුරුදු සියයක කාලයක් පර්යේෂණවල නිරත වෙලා නිර්දේශ කරන්න ලැබුණත් අපිට මීට වඩා වෙනස් ආහාර නිර්දේශයක් නම් කරන්න බැරි වේවි. ඒ කියන්නේ අපි පුරුදු වෙන්න ඕනේ එළවුළු, පළතුරු තව තවත් ආහාරයට ගන්නවා වගේම කලින් නැවත සකස් කරපු කෑම බීම සීමා කරලා සීනි තියෙන පානයන්ගෙන් ඈත් වෙන එක තමයි”(“Even if we had the advantage of another century of research,” he said, “we’re probably going to be recommending the same thing, which is that we should eat more fruits and vegetables, limit processed foods and don’t drink too much sugar.”)

පෙනිසියුලාවේ සරසවිය (University of Pennsylvania) රටවල් 80ක් පුරා විවිධාකාර අංශ එහෙමත් නැතිනම් පරිමිතීන් 75 ක් (80 countries on 75 different metrics) ඇසුරින් 2019 වසරේ දී අලුතින්ම නිකුත් කළ පර්යේෂණ වාර්තාවට අනුව ලෝකයේ ඉහළම ජීවන තත්ත්වයක් ඇති රටවල් අතර මුල්ම ස්ථානය පිට පිටම හතර වැනි වතාවටත් හිමිකරගෙන තියෙන්නේ කැනඩාවයි. මේකට හේතුව විදියට ඒ පර්යේෂණය අවධාරණය කරන මූලිකම කාරණා දෙකක් තියෙනවා. දේශපාලනිකව රටේ ඇති ස්ථාවරත්වය එක් කාරණාවක්. අනෙක් කාරණාව රටේ පොදු ජනතාව තුළ ස්ථාපිත වී ඇති දැනුවත් භාවය (Public awareness). සරලවම කියනවා නම් ජාතියක් සතු ප්‍රබලම අවිය වහල්භාවයෙන් අත් මිදීම කියන එකයි. ඒ කියන්නේ වහල් අදහස් වලින් නිවහල් වීම ජාතියක් විදියට නිරෝගී වෙන්නට විතරක් නෙමෙයි තමන්ගේ පෞද්ගලික නිරෝගී කමටත් බලපානවා කියන එකයි. ජාතීන් හාර සිය පණහකට වැඩි ගණනක් සිටින කැනඩාවට මේ කාර්යය ජය ගන්නට පුලුවන් වුණා නම් ජාතීන් දෙක තුනක් ඉන්න රටක් ගැන කවර කතාද?

Advertisements

නූගත්කමේ බලය

අලුත් අවුරුද්දට කලින් නිම කරන්නට තිබුණු හදිසි රාජකාරි වැඩ වගයක් නිසා ‍නත්තල් සති‍යේ සිකුරාදා ම‍ගේ කාර්යාලයට යන්න සිද්ධ වුණා. ‍හැ‍මෝම ව‍ගේ නිවාඩු අර‍ගෙන තිබුණු නිසාත්, තවත් ‍බො‍හොම ‍දෙ‍නෙක් ‍ගෙදර ඉඳන් වැඩ කරපු නිසාත් ආයතන‍යේ හිටි‍යේ ‍දෙතුන් ‍දෙ‍නෙක් විතරයි. ‍‍මේ හින්දා ම‍ගේ ‍මේසයට තරමක් ඈතින් හිටිය සග‍යෙක් තමන්‍‍ගේ වැඩ වල නිරත වු‍ණේ පරිගණක‍යෙන් ටිකක් සද්‍‍දෙට සිංදු අහන ගමන්. ඔහු හිටි‍යේ තරමක් ඈතින් වුණත් පරිගණක‍යෙන් වාදනය වුණු ‍වේග රිද්ම‍යේ සංගීතය ‍බො‍හොම උස් ‍වෙච්ච නිසා ඒක ඒ තරම් ප්‍රසන්න අත්දැකීමක් වු‍ණේ නැහැ. ම‍ගේ රාජකාරි කටයුතු වැඩි ‍වෙලාවක් යන්න කලින් අවසන් ‍වෙච්ච නිසා ඒ කරදර‍යෙන් මි‍දෙන්නට පුලුවන් වුණා. ඒත් ආපහු ගෙදර එන අතරේ, උත්සව කාලය හින්දා පාරවල් වලට හැම අතින්ම ගලාගෙන ආපු ‍වාහනවල තදබදයට හිර‍‍වෙලා ඉන්න වෙලාවේ ළගින් තිබුණු වාහනයකින් ‍දෙකකින් නිකුත් ‍වෙච්ච මහා ‍‍ගෝසාකාරී සංගීතයත් එක්ක ඒ සිද්ධිය ආපහු මතකයට ආවා. ‍මේ අතරේ දෙසැම්බර් තිස් එක් ‍වෙනිදා තිබුණු සාද ‍දෙක තුනක වීඩි‍යෝ පටි ම‍ගේ හිතවතුන් කිහිප ‍දෙ‍නෙකු‍ගේ ‍‍‍ෆේස් බුක් ගිණුම් හරහා නෙත ගැටුණේත් අහම්බෙන්. මේ හැම සාදයකම තිබුණු ගෝසාකාරී සංගීතය දැක්කම මේ තරම් ගෝසාවකට ආශක්ත වෙන්න තරම් මිනිස්සු ඇබ්බැහි වෙලා තියෙන්නේ ඇයිද කියන කාරණාව ගැන හොයාලා බලන්නට හිතුණා.

මේ කාරණාව ගැන හොයලා බලද්දී හරිම අපූරු පර්යේෂණ කිහිපයක තොරතුරු දැනගන්නට ලැබුණා. මේ හැම පර්යේෂණයකින්ම වගේ තහවුරු කරලා තිබුණේ ගෝසාකාරී සංගීතයට, ඒ වගේම ගෝසාකාරී ප්‍රියසාද වලට මිනිස්සු ඇලුම් කරන්නට ප්‍රධාන හේතුව තමන් තුළ තියෙන පීඩනය දුරු කරගන්නට කියන කාරණාව. ඊට අමතරව තවත් හේතු තියෙනවා. එයින් තවත් ප්‍රධාන හේතුවක් තමයි ඒ හරහා තමන්ගේ රුධිරයට ඇඩ්‍රිනලින් පොම්ප කරන ප්‍රමාණය වැඩි කරගන්න, ඒ කියන්නේ ජවය වැඩි කරගන්න. ඒ නිසා ගෝසාකාරී සංගීතයට සවන් දෙමින් ව්‍යායාම කරන වේගය වැඩි කරගන්න පුලුවන්. ඒත් ඒක තාවකාලික ජවයක්.

ඒත් මේ පර්යේෂණයේ සමාජ විද්‍යාත්මක පැත්ත තරමක් වෙනස්. ඒ කියන්නේ බොහොම දෙනෙක් මේ විදියට තමන් පුද්ගලිකව රස විදිය යුතු සංගීතය අනෙක් හැමෝටම අහන්න මහ හඩින් වාදනය කිරීම එක්තරා ආකාරයක හීනමානයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමක්. ඒ නිසා තමන් කැමැති සංගීතයට අනෙක් අයත් කැමැති විය යුතුය කියන හීනමාන සිතිවිලි මුදාහරින ක්‍රමයක් විදියට සමාජ විද්‍යාඥයන් මේ තත්ත්වය දකිනවා. ඒක සංගීතයට විතරක් නෙමෙයි, අනෙක් හැම කාරණාවකටම පොදුයි. උදාහරණයක් විදියට හන්දියක් හන්දියක් ගානේ, එහෙමත් නැතිනම් ගෙයින් ගෙට ඇවිත් තමන්ගේ ආගම ප්‍රචාරය කරන්න හදන උදවියත් මේ හීනමාන ගොන්නට අයිති පිරිස්. මේ විදියේ කාර්යයන් පිටිපස්සේ ආර්ථික ගනුදෙනුත් සිදුවෙන බව ඇත්ත. ඒත් පොදුවේ බොහොම දෙනෙක්ට ඕනේ තමන්ගේ මතය අනෙක් හැමෝගේම මතය බවට පත් කරවන්න.

දේශපාලනයේ තමන්ගේ මතය අනෙකාගේ ඔලුව මත පටවන්න උත්සාහ දරන පිරිසත් ඔය කියන හීනමානයේ ගොදුරු. පහුගිය කාලයේ ලංකාවේ සිද්ධ වෙච්ච දේශපාලනය අලකලංචිය මේකට හොඳම උදාහරණයක්. මේ තාක් කාලයක් නිදහස් චින්තනධාරීන්, ස්වාධින මතධාරීන් විදියට පෙනී හිටපු පිරිස මේ අලකලංචියෙන් කොයි තරමක් නම් කලබලයට පත් වුණාද කියනවා නම් ඒ හැම දෙනාටම තමන් උන් හිටි තැන් අමතක වෙලා තමයි අවි අමෝරාගෙන සටනට ආවේ. සමහරුන් ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡා තිබ්බා… පෙළපාලි ගියා…. ජනමාධ්‍ය තප්පුලන්න පටන් ගත්තා… ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව තියා මරණාධාර සමිතියක ව්‍යවස්ථාවක්වත් කියවලා නැති පිරිස් ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථා විශාරදයන් බවට පත්වුණා… ඒ දේශපාලන ගැටුමේ යටි පෙළ තේරුම් ගන්නට තරම් විවේක බුද්ධියක් නොතිබුණු හිස් ඔළුගෙඩි ෆේස් බුක් ගිණුම් හරහා කොයි තරම් මෝඩ පහේ සංවාදවල නිරත වුණා ද කියනවා නම් සුප්‍රකට ඇමරිකානු විද්‍යා ලේඛකයෙක් වෙච්ච Robert A. Heinlein ගේ ප්‍රකාශයක් මේ හැම අවස්ථාවකම වගේ සිහියට නැගුණා. “ ජන සමූහයක නූගත්කම තුළ තියෙන බලය කිසිදාක අවතක්සේරු කරන්නට එපා.”,  (Never underestimate the power of human stupidity). ඉතින් අපේ දූපතේ චන්ද දායකයන් තුළ තියෙන ඔය කියන “බලය” ෆේස් බුක් සංවාද වලින් හොදින්ම තහවුරු වුණා. මොකද ෆේස් බුක් ගිනුම් අතර සැරිසරන්නේත් රටේ ඡන්දදායකයන්ම නිසා. රොබට් පෙන්වා දෙන ඔය කියන ජන බලයෙන් පාර්ලිමේන්තුවට පත් කරලා එවුව පිරිසගේ ක්‍රියාකාරකම් පහුගිය කාලයේ හොදින්ම ප්‍රදර්ශනය වුණා.  රොබට් වගේම තවත් ලෝක ප්‍රකට විද්‍යා ලේඛයෙක් වෙච්ච මයිකල් ක්‍රිච්ටන් (ඔහු තමයි ජුරාසික් පාක් පොතේ කතුවරයා) මේ වගේම කතාවත් කිවුවා මතකයි. ඔහු කිවුවේ ජනතාව නූගතුන් වන තරමටම ඒ රටේ ජනතාවගේ ජීවිතයත් දුෂ්කර වෙනවා කියලයි. (Life is hard, but it’s harder if you’re stupid). විද්‍යාඥ ඇල්බට් අයින්ස්ටයින් නම් මේක පැහැදිලි කළේ බොහොම උපහාසාත්මක විදියට; “අපරිමිත වූ වස්තූන් ඇත්තේ දෙකක් පමණි. ඒ විශ්වය සහ මානව වර්ගයාගේ නූගත්කමයි. විශ්වයේ අපිරිමිත භාවයට සීමාවන් ඇතත්, මානව වර්ගයාගේ ගොන්කමට නම් සීමාවන් ඇත්තේ නැත”. (Only two things are infinite, the universe and human stupidity, and I am not sure about the former).

මේ හැම දේටම හේතුව තමන් දරණ දේශපානය මතය වෙනුවෙන් වහලුන් විදියට පෙනී ඉන්නවා මිසක් විමර්ශනශීලීව ඒ දිහා බලන්නට තරම් විවේක බුද්ධියක්වත්, තැන්පත් මනසක්වත් අපි බොහෝ දෙනෙකුට නැති නිසා. අපි හැමෝම ඉන්නේ එක්තරා රාමුවකට කොටුවෙලා. තමන් ඉන්නේ රාමුවක් ඇතුළේ කොටු වෙලා නම් රාමුවෙන් පිටත තියෙන යථාර්ථය තමන්ට සදාකාලිකවම අබිහරසක්. ඒ නිසා අපි බොහෝ දෙනෙක් යථාර්ථය, එහෙමත් නැතිනම් සත්‍යය කියලා හිතාගෙන ඉන්න බොහොම දේවල් ඇත්තටම මායාවන්. පටු දේශපාලන අදහස්වල වහලුන් වෙන කෙනෙකුට මේක තේරුම් ගන්න කොහෙත්ම පහසු නැහැ. ඒ නිසා දේශපාලන ගැඹුරින් පොඩ්ඩකට ඈත් වෙලා අපි මේ කාරණාව බොහොම සරලව පැහැදිලි කරගන්න උත්සාහ කරමු.

ඔන්න ඔබ දකිනවා ලස්සනට පිපුණු මලක්. එහෙමත් නැතිනම් ඔබ රස විඳිනවා ප්‍රණීත ආහාර වේලක්. ඇත්තටම ඔබ ඔය දකින මල සැබෑවක් ද? ඔබ ඔය ආහාරය රස විඳින්නේ සැබෑ ජීවිතයේ දීම ද? මේ ඔබ දකින, අත්විඳින හැම දෙයක්ම ඇත්තම ඇත්තයි කියලා ඔබ දන්නේ කොහොමද? මේ දකින්නේ සිහිනයක් නෙමෙයි කියලා ඔබ අවබෝධ කරගන්නේ කොහොමද? කෙනෙකුට හිතෙන්න පුලුවන්, ඒකට පිළිතුර හරිම සරලයි කියලා. ඒ කියන්නේ ස්පර්ශය, සුවඳ, දැකීම, ඇසීම වගේ සංවේදන වලින් ඒක තහවුරු කර ගන්න පුලුවන් නේද කියලා. ඒත් යමක් ස්පර්ශ කරලා විඳින සංවේදනය, යමක සුවඳ, යමක රසවත් බව ඔබට සිහිනෙනුත් දැනිලා තියෙනවා නේද? ඉතින් කොහොමද අපි තෝරා ගන්නේ යමක් සැබෑවක් ද? මායාවක් ද කියලා.

මේක එක්තරා ආකාරයක දාර්ශනික ප්‍රශ්නයක්. ඒත් Richard Dawkins මේ ප්‍රශ්නය හරිම අපූරුවට විග්‍රහ කරනවා තමන්ගේ The Magic of Reality කියන පොතෙන්. (Richard Dawkins කියන්නේ ඔක්ස්ෆර්ඩ් සරසවියේ මහාචාර්යවරයෙක් වගේම ප්‍රකට ජීව විද්‍යාඥයෙක් සහ සුප්‍රකට ලේඛකයෙක්) අර මුලින් කිව්වා වගේ මලක මල් පෙති අතගාලා, කෑමක සුවඳ විදලා අපි ඒවා ඇත්තටම පවතිනවා කියලා හිතනවා කියලා හිතමු. හිතන්න බලන්න පියවි ඇසින් දකින්න බැරි වෙනත් ක්ෂීරපථයක තියෙන දෙයක් ගැන. එච්චර දෙයක් ඕනේ නැහැ… අපි බොන වතුර කෝප්පයක තියෙන ඇහැට නොපෙනෙන ක්ෂුද්‍ර ජීවින් ගැන… එහෙත් නැතිනම් බැක්ටීරියා.. ගැන හිතන්න. මේවා අපිට පියවි ඇහැට දකින්න බැරි වුණු පමණින්ම අපිට කියන්න පුලුවන්ද ඒවා නැහැ කියලා. කෙනෙකුට මේකටත් පිළිතුරක් දෙන්න පුලුවන් වේවි, පියවි ඇහැට දකින්න බැරි වුණත් දුරදක්නයක් හරි අණුදක්නයකින් හරි ඒක බලලා තහවුරු කරගන්න පුලුවන් නේද කියලා.

හොදයි, රූපවාහිනිය බලද්දී, ගුවන්විදුලියට සවන් දෙද්දී අපි දකින්නේ රූපවාහිනී තිරය විතරයි. එහෙමත් නැතිනම් රේඩියෝව විතරයි. ඒත් ගුවන්විදුලි තරංග, රූපවාහිනී තරංග දුරදක්නයකින්වත් බලන්න බැහැ. ඉතින් එතකොට කොහොමද මේ මායාව තේරුම් ගන්නේ.

අපි තවදුරටත් මෙහෙම හිතමු. අපි කවුරුත් දැකලා නැහැ ඩයිනෝසරයන්ව. අඩුම තරමින් දුරදක්නයකින්වත්, ඒ වගේම රේඩියෝ තරංග වලින්වත් අපි ඒ ගැන කිසිම දෙයක් අත්විඳලා නැහැ. ඒත් එයාලා මේ මහ පොළොව මත හිටිය බව අපි පිළිගන්නවා. ඒකට හේතුව ඒ අයගේ පොසිල අධ්‍යයනය කරලා ඩයිනෝසරයන් මේ විදියට දුව පැන යන්න ඇති කියලා තේරුම් ගන්නට තරම් විද්‍යාව දියුණුයි කියලා අපි පිළිගන්න නිසා.

දැන් අපි යමු මීට වඩා තරමක් ගැඹුරට. ඔබ දන්නවා අලෝකය ගමන් ගන්නා වේගය ශබ්දය ගමන් ගන්නා වේගයට වඩා වැඩියි කියලා. ඈතින් ඉන්න කෙනෙක් පොරවකින් ගහකට කොටන කොට අපි ඒක දැකලා තත්පර කිහිපයකට පස්සෙයි ගහට කොටපු ශබ්දය ඇහෙන්නේ. ඉර එළිය පොළොවට පතිත වෙන්නත් මිනිත්තු අටක කාලයක් යනවා. ඒ කියන්නේ අපි දැන් අත්විඳින දිවා අලෝකය හිරුගෙන් නිකුත් වුණේ මීට විනාඩි අටකට කලින්. අපිට ළගින්ම තියෙන තාරකාව තමයි ප්‍රරොක්සිමා සෙන්චුවරි  (Proxima Centuari). ඉතින් මේ තාරකාව අද, ඒ කියන්නේ 2019 දී දුර දක්නයකින් ඔබ බැලුවොත්, ඔබ දකින්නේ 2015 දි වෙච්ච දේවල්. ඒකට හේතුව පෘථිවියත්, ඔය ළගම තියෙන තාරකාවත් අතර ආලෝකය ගමන් කරන්නට යන ඔය තරම් කාල වේලාවක් යන නිසයි.

අපි මේ ඉන්න පෘථිවිය අයිති ක්ෂීර පථය (Milky Way) කියන මන්දාකිණියට. අපේ මන්දාකිණියට ළගින්ම තියෙන මන්දාකිණිය තමයි ඇන්ඩ්‍රොමීඩා (Andromeda) කියන්නේ. හබ්ල් වගේ තාක්ෂණයෙන් සපිරි දුරදක්නයකින් අපි මේ මන්දාකිණියේ තියෙන ග්‍රහලෝකයක් දිහා බැලුවොත් අපි දකින්නේ අවුරුදු මිලියන 280කට කලින් සිද්ධ වෙච්ච දේවල්. ඒ තරම් ඈතකින් තමයි මේ කියන ක්ෂිර පථ දෙක පිහිටලා තියෙන්නේ. හොදයි අපි දැන් මෙහෙම හිතමු. ඇන්ඩ්‍රොමීඩා මන්දාකිණියේ ඉන්න පිටසක්වල ජීවියෙක් ඔය විදියේ ප්‍රබල දුරදක්නයකින් පෘථිවිය දිහා බලනවා කියලා. එතකොට එයා දකින්නේ අපිව නෙමෙයි. අවුරුදු මිලියන 280 කට කලින් මේ මිහිතලයේ සැරිසරන ඩයිනෝසරයන්ව. එහෙනම් යථාර්ථය කියන්නේ අපි දකින විඳින දේ පමණක්ම කියලා කියන්න බැහැ නේද?

අපේ මිනිස් ඇසට ගෝචර නොවන, ඒ වගේම අපේ ඉන්ද්‍රියන්ට ගෝචර නොවන විවිධාකාර සංසිද්ධි නිරන්තරයෙන් අපට අහන්න දකින්න ලැබෙනවා. හොල්මන්, අවතාර වගේ දේවල් වුණත්. ඉතින් ඉහතින් කිව්ව කරුණු කාරණා එක්ක ගනිද්දී මේ දේවල් යථාර්ථයක් ද, මායාවක් ද කියන කාරණාවට ස්ථිර පිළිතුරක් දෙන්න අද දවසේ අපට තියෙන දැනුම ප්‍රමාණවත් නැහැ.

මෙන්න මේ විදියේ අපි හිතන්නට නොපෙළෙඹෙන කරුණු කාරණා රැසක් ගැන රිචඩ් තමන්ගේ පොතින් පැහැදිලි කරනවා. ජාතිය, ආගම, කුලය, සුදු කළු ආදී විවිධාකාර කරුණු කාරණා නිසා එකිනෙකට බෙදී වෙන්වී ගැටුම් ඇතිකරගන්නා මිනිසුන්ටත් ඔහුගේ පොතින් කදිම පිළිතුරක්  ලබා දෙනවා.  ඔහු පෙන්වා දෙන විදියට වැඩි කාලයක් නෙමෙයි පරම්පරා හත අටක් පස්සට ගියොත් අපිට අපේ මුතුන් මිත්තන් ගැන පුදුමාකාර දේවල් දැන හඳුනා ගන්න පුලුවන්. ඔබේ ඡායාරූපයක් උඩින් ඔබේ පියාගේ ඡායාරූපයක් තබන්න, ඊට උඩින් සීයාගේ ඡායාරූපක් තබන්න. සීයාගේ ඡායාරූපයක් උඩින් මුත්තාගේ ඡායාරූපයක් තබන්න. මේ විදියට ඔබට සොයා ගත හැකි තරම් ඉපැරණි ඡායාරූප එකිනෙක මත තබා බැලුවොත් ඔබටම පෙනේවි ඔබත්, ඒ ආදිතමයාත් අතර කොයි තරම් නම් වෙනස් මුහුණුවරක් තියෙනවා ද කියලා. ඉතින් ඔන්න ඔය විදියට ඡායාරූප ශිල්පය සොයා ගන්නටත් පෙර කාලයට ගිහින් ඒ කියන්නේ අවුරුදු මිලියන 417 ක් තරම් ඈතකට ගියොත් ඔබේ ඒ ඉපැරණිතම සීයාට මෙන්න මේ වගේ පෙනුමක් තියෙන්න ඇති කියලා රිචඩ් පෙන්වා දෙනවා.

3.jpg

ඔව්, ඔබ හිතුවා හරි… අවුරුදු මිලියන 417 කට කලින් හිටපු ඔබේ 185,000,000 වැනි ඉපැරණිතම සීයා මාලුවෙක්. ඒ මාලු සීයලාත්, මාලු ආච්චිලාත් අතර අභිජනනක් සිදුනොවුණා නම් අද ඔබ මේ මිහිතලය මත නැහැ. ඒත් ඔබ අහලා තියෙනවා මානව විශේෂ ගැන. අපි අයිති වෙන්නේ හෝමෝ සේපියන්ස්ට. හෝමෝ ඉරෙක්ටස් ඊට කලින් හිටිය මානව විශේෂයක්. කෙනෙකුට හිතෙන්න පුලුවන් අර කිව්ව විදියට අවුරුදු මිලියන 417 කට කලින් හිටිය මාලුවා කවදද ඔය විදියේ මිනිස් විශේෂයක් බවට පත්වු‍ණේ කියලා. ඒ කියන්නේ මුල්ම මිනිසා කවුද කියන එක. ඒකට හරියට පිළිතුරක් දෙන්න කාටවත් බැහැ. ඒක සරලව පැහැදිලි කරනවා නම් අපිට කෙලින්ම කියන්න බැහැනේ අපි අත දරු බිලිදෙක් විදියට ඉඳලා තරමක් මෝරපු දරුවෙක් බවට පත් වුණේ කවද්ද කියන එක.

ඉතින් ඔන්න ඔය විදියට අවුරුදු දශ ලක්ෂ සංඛ්‍යාත වලින් අපේ මුතුන් මිත්තන් ගැන හෙව්වොත් හරිම අපූරු තොරතුරු ටිකක් තමයි දැකගන්න ලැබෙන්නේ.

1.jpg

අවුරුදු මිලියන හයකට කලින් සිටි අපේ 250,000 වැනි මී මුත්තා (සීයා)

නූතන විද්‍යාවේ ඵලයක් වෙච්ච DNA මගින් අද දවසේ අපිට කියන්න පුලුවන් අපිට සමීපතම ඥාතීන් ගැන. ඒත් හරිම සිත් ඇදගන්නා තොරතුර තමයි මේ මිහිතලය මත ඉන්නා සියලුම සත්ව සහ ශාක විශේෂත්, ඔබත්, මාත් එකම මුතුන් මිත්තන්ගෙන් පැවත එනවාය කියන එක. අද දවසේ අපේ පවුල් ශාකයට සමීප හිමිකම් කියන චිම්පන්සින්, වදුරන් විතරක් නෙමෙයි, මීහරක්, තල්මසුන්, ගොලු බෙල්ලන්, ගඳපාන මල්, බැක්ටීරියා… එකී නොකී මේ හැම දෙයක්ම… ඒ කියන්නේ මේ මිහිතලයේ අපි ශාක හා සතුන් යන මේ හැම දෙයක්ම අපිත් එක්ක එකම නෑදෑ සනුහරයක් බෙදා හදා ගත්ත පිරිසක් බව රිචඩ් අපූරුවට පැහැදිලි කරනවා.

2.jpg

අවුරුදු මිලියන 105 කට පෙර සිටි අපේ 45,000,000 වැනි සීයා

7.jpg

අවුරුදු මිලියන 63 කට පෙර සිටි අපේ 7,000,000 වැනි සීයා

අපේ මේ ඥාති හිතමිත්‍රාදීන් ගැන කිසියම් දෙයක් ප්‍රකාශ කරන්නට පරිණාමවාදය ලොවට කියා පෑ චාල්ස් ඩාවින් උත්සාහ කළත් කිසියම් හේතුවක් නිසා ඔහුට තමාගේ අදහස කියා පාන්නට නොහැකි වූ බව රිචඩ්ගේ පොතේ ඡායාරූපයකින් පෙන්වා දෙනවා. ඩාවින් තමන්ගේ කටු සටහන් ලියපු සටහන් පොතක එක්තරා පිටුවක ඔහු මේ විදියේ පවුල් සටහනක් කුරුටු ගා එහි ඉහළින්ම I Think කියා ලියා ඇතත් ඔහුගේ දරුවෙකුගේ බාධා  කිරීමක් හෝ වෙනත් හේතුවක් නිසා එය නිම කිරීමට ඩාවින්ට නොහැකි වූ බව රිචඩ් පෙන්වා දෙනවා. මේ නිසා I Think ලෙසින් ඩාවින් සිතුවේ කුමක්ද යන්න අපට සදාකාලිකවම රහසක් වේවි කියලයි ඔහු කියන්නේ.

6.jpg

මිනිසුන් වන අප අතර භාෂාවන් බෙදී වෙන්වී ඇත්තේත් මේ විදියටමයි කියලයි රිචඩ් කියන්නේ. මේ වෙනස දකින්නත් අපි වැඩි දුරකට යන්න ඕනේ නැහැ. ඔබේ සීයා, එහෙමත් නැතිනම් ඔබේ මුත්තා කතා කළ බාසාව වටහා ගන්නට ඔබට ඒ තරම්ම අමාරු වෙන එකක් නැහැ. ඒත් පරම්පරා විස්සක් විසිපහක් ඈතට ගියොත් ඔබට ඒ තරම්ම ලෙහෙසි පහසු වෙන එකක් නැහැ ඒ භාෂාව වටහා ගන්න. ඔබ ඉංග්‍රීසි ජාතිකයෙකු නම් පරම්පරා විසි පහක් කියන්නේ 14 වැනි සියවස. ඉතින් ඒ කාලයේ හිටපු ඉංග්‍රීසි කවියෙකු වෙච්ච Geoffrey Chaucer ලියපු මේ වාක්‍යය තේරුම් ගන්න පුලුවන්ද කියලා රිඩච් තමාගේ පාඨකයන්ගෙන් අහනවා.

5.jpg

බැලූ බැල්මටම ඉංග්‍රීසි වගේ පෙනුනත්, තරමක් දුරට කියවා ගෙන යද්දී මේ ස්පාඤ්ඤ එහෙමත් නැතිනම් ඉතාලි බාසාවද කියලා ඔබට හිතේවි කියලා ඔහු කියනවා. ඒ වගේම මේ සටහනේ තියෙන වචන එදා දවසේ කවුරු හරි කතා කරන හැටි අහන්න ලැබුණා නම් ඔබට ඇත්තෙන්ම එය ඉංග්‍රීසි බාසාව යැයි ඔබ හිතන්නේවත් නැති වෙයි කියලයි ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ. මේ නිසා අමිශ්‍ර ජාතියක්, අමිශ්‍ර සංස්කෘතියක් මේ මිහිතලයේ කොතැනකවත් නැහැ.

4.jpg

භාෂා පවුල් විහිදී විසිරී යන හැටි

තතිව හුදෙකලාව සිටීම කොයි තරම් නම් ප්‍රබලද කියන එක හෙළි වෙන්නේ මේ කියන කාරණාව ගැඹුරින් හිතද්දීයි. ඩාවින් තමන්ගේ පරිණාමවාදයට මූලික තොරතුරු සම්පාදනය කර ගත්තේ ගැලපගොස් දූපතේ හුදෙකලාව පරිණාමය වෙච්ච ජීවීන් ආශ්‍රයෙන්. භාෂාවක් වුණත් එහෙමමයි. සෙසු ලෝකයෙන් වෙන් වෙලා හුදෙකලා වුණු දූපත්වල ව්‍යවහාර වන භාෂාව විවිධාකාර උප භාෂාවන්ට කැඩිලා වෙන වෙනම පරිණාමය වෙනවා. අපේ දූපතේ වුණත්, දකුණේ, උඩරට, මැදරට, ආදි වාසී ප්‍රදේශවල භාවිත වෙන උප භාෂාවන් එකිනෙකට වෙනස්නේ. ඒ වගේම තමයි හුදෙකලා දූපත් වල විවිධාකාර සත්ව විශේෂ පරිණාමය වෙනවා. එවැනි හුදෙකලා ප්‍රදේශවලට ආවේණික ගස් වැල්, මල් පළතුරු වගේම සත්ව විශේෂ බොහෝ වෙලාවට ලෝකයේ වෙනත් කොහේවත් දකින්නට නැත්තේ ඒ නිසයි. ඒ වගේම තමයි ගොඩබිමත්, මුහුදත් අතර ඔය විදියේ විවිධාකාර වෙනස් පරිණාමයන් සිද්ධ වෙනවා. ඒත් ලෝකය සීස්‍රයෙන්  හැකිළෙමින් යන නිසා මේ හුදෙකලා බව ක්‍රමයෙන් තුනී වී යනවා වගේම දුර්ලභ ශාක, සත්ව ප්‍රභේද වඳ වෙමින් යනවා.

මේ කෘතියෙන් රිචඩ් මතුකරන තවත් ප්‍රශ්නයක් තමයි මේ මහා විශ්වයේ සිටින එකම ජීවින් පිරිස පෘථිවියේ සිටින අප පමණක්ම ද කියන එක. අද දවසේ විද්‍යාවට අනුකූලව නිර්මාණය කරපු නවීනතම දුරදක්නයකින් අපට විශ්වයේ අප සමීපයේ තියෙන ග්‍රහලෝක නිරීක්ෂණය කරන්න පුලුවන්. එත් ඒ ග්‍රහලෝක මත ජීවය තියෙනවාදැයි නිරීක්ෂණය කරන්න අද දවසේ අපට තියෙන දුරදක්නයන් ප්‍රමාණවත් නැහැ. ඒකට එක හේතුවක් තමයි මේ ග්‍රහලෝක වලින් නිකුත් කරන්නේ තමන්ගේ තාරකාවලින් බිහිවෙන ඉතාම දුබල ආලෝකයක් පමණක් වීම. ඒත් ග්‍රහලෝකයක් තමන්ගේ තාරකාවන් වටේ භ්‍රමනය වෙද්දී එහි ඉතා කුඩා කොටසක් වඩා පැහැදිලි ආලෝකයකින් අපට බලාගන්න පුලුවන්. හරියට හඳ සූර්යයා වටා භ්‍රමනය වෙද්දී එය අපට වඩාත් සමීප වෙන මොහොතක හඳ වඩාත් විශාලව දර්ශනය වෙනවා වගේ.

අපේ මන්දාකිණියේ තියෙන තාරකා සංඛ්‍යාව බිලියන සියයක් විතර වෙනවා. ඒ වගේම තමයි විශ්වයේ තියෙන මන්දාකිණි සංඛ්‍යාවත් ඒ තරම්ම විශාලයි. ඒ කියන්නේ මන්දාකිණි බිලියන සියයක් විතර තියෙනවා. එහෙම බැලුවාම මේ සමස්තයේ එකතුව බිලියන, බිලියන දස දහසක් වගේ අති විශාල ගණනක්. ඉතින් මේ තරම් අති විශාල තාරකා සංඛ්‍යාවක් අතරින් කොයි තරම් සංඛ්‍යාවකට, අපේ හිරු වගේ ජීවී පැවැත්මට ආධාර කරන තාරකා කොයි තරම් සංඛ්‍යාවක් තියෙනවාද කියන එක අපි දන්නේ නැහැ. මේ වනවිට අපි දන්නා දැනුම අනුව අපේ නිගමණය තමයි විශ්වයේ පවතින බෙහෝ සෞර ග්‍රහ මණ්ඩල ගෑස්වලින් පිරුණු තාරකාය කියන එක. ඒ නිසා ඒවා ජීවී පැවැත්මට උදව් උපකාර නොකරන බව තමයි දැනට අපේ නිගමණය. ඒත් අපි ජීවින් කියලා කියන්නේ අපි දන්නා හදුනන වර්ගයේ ජීවීන්ට . අපිට කිසිම අදහසක් නැති වර්ගයේ ජීවීන් (පිටසක්වල ජීවීන්) ඔය විදියේ තාරකාවල ජීවත් වෙන්නේ නැහැ කියන්න අපිට ඒ නිසා කිසිම හැකියාවක් නැහැ. ඒ වගේම මේ විශ්වයේ තියෙන තාරකා අතරින් කොයි තරම් ප්‍රතිශතයක පිටසක්වල ජීවීන් ජීවත් වෙන්න ඕනද කියලා අදහසක් ගන්න ඔබට අවශ්‍යයද? ඒකේ ප්‍රතිශතය කුඩා අගයක් වෙන්න පුලුවන්. ඒත් ප්‍රතිශතය ගණනය කරන්නට ඔබ සලකා බැලිය යුතු තාරකා සංඛ්‍යාව 10,000,000,000,000,000,000,000 (එකයි බිංදු විසි දෙකක්)

කොහොම වුණත් ලෝකයේ අද බොහොමයක් දේවල් තියෙනවා අපිට තේරුම් ගන්නට බැරි. ඒ කියන්නේ ලෝකයේ ඉන්න අති විශිෂ්ටතම විද්‍යාඥයන්ටවත් පැහැදිලි කරන්නට බැරි ඒවා. ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ නැහැ ඒ හැම දෙයක්ම දෙවියන්ගේවත්, වෙනත් කෙනෙකුගේවත් ප්‍රාතිහාර්යයන් (SUPERNATURAL) කියලා. අපිට ඒවා තේරුම් කරලා දෙන්න තාමත් බැහැ. එච්චරයි. නිකමට හිතන්න, ලැප්ටොප් පරිගණකයක් හරි ජංගම දුරකථනයක් හරි මධ්‍යකාලීන යුගයේ හිටිය බුද්ධිමත්ම මිනිසාගේ ඇහැ ගැටුණොත් කොහොමද එයා ඒකට ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කියලා. එයා නිසැකයෙන්ම කියයි ඒක ආශ්චර්යයක් කියලා. නැතිනම් දෙවියන්ගේ හරි ඒ විදියේ අධිභෞතික බලවේගයක ප්‍රතිපලයක් කියලා. ඒත් යුගයෙන් යුගය ඒ දැනුම අත්පත් කරගෙන අවසානයේ දී ඒ විදියේ දෙයක් නිර්මාණය කරන්නට මිනිසා පෙළඹුණේ කොහොමද කියලා අද අපට අපූරුවට විස්තර කරන්න පුලුවන් වගේම ඒ විදියේ උපකරණ අද දවසේ අපිට දැනෙන්නේ ඉතාම සරල තාක්ෂණික දේවල් විදියට. ඉතින් අද දවසේ අපට පැහැදිලි කරන්නට බැරි බොහෝ දේවල් සම්බන්ධයෙනුත් අපි අද ඉන්නේ ඒ මධ්‍යකාලීන යුගයේ මිනිසාගේ මට්ටමේම තමයි.

කාල තරණ උපකරණයකින් (Time Machine) අතීතයට යනවාය කියන එක හිතන එකත් අද අපට සිහිනයක්, ප්‍රාතිහාර්යයක්. ඒත් ඒකෙන් අදහස් වෙන්නේ නැහැ අනාගතේ දවසක එහෙම උපකරණයක් හදන්නට ඉඩක් නැහැ කියලා.  අද දවසේ ප්‍රාතිහාර්යයන් කියලා ඔබ සිතන දේවල් ගැන තරමක් ගැඹුරින් හිතුවොත් ඔබටම වැටහේවි ඔය කියන බොහොමයක් දේවල්වලට විද්‍යාත්මක පදනමක්  තියෙනවා නේද කියන එක. එකම දේ සමහර විට ඒක පැහැදිලිව විස්තර කරන්නට තරම් දැනුමක් අද දවසේ අප අත්පත් කරගෙන නැතිව ඇති. අද දවසේ ප්‍රතිහාර්යය හෙට දවසේ තාක්ෂණයයි (Today’s miracle, tomorrow’s technology) කියලා හදුන්වන්නේ ඒ නිසයි.

මේ හැම කාරණාවකින්ම පැහැදිලි වෙන්නේ ජාතිය, ආගම, දේශපාලනය, කලාව… මේ කියන කොයි කවර අංශයකදී වුණත් යථාර්ථය වටහා ගන්නට නම් අඩුම තරමින් ඒවා වටා බැදුණු මායාවක් තියෙනවාය කියන සරල අදහස ගැන වැටහීමක් වත් අපිට තියෙන්න ඕනේ. එහෙම වුණොත් දේශපාලනයේ විතරක් නෙමෙයි ඔය කියන කොයි කවර අංශයක වුණත් වහල්ලු වෙන්න අපිට සිද්ධ වෙන්නේ නැහැ. ඒකට හේතුව යථාර්ථය කියන කාරණාව හැම මොහොතකම මතුපිටින් මතුවෙලා පෙනෙන්නේ නැති හින්දා. විශිෂ්ට ලේඛකයෙකු වෙච්ච ඇල්බෙයා කැමූ වරක් කිවුව විදියට සත්‍යය කුමක්දැයි සොයා ගැනීම කියන්නේ තමන් කැමැති කුමක්දැයි සොයා ගැනීම නම් නෙමෙයි

“ අපි හැමෝම උපදින්නේ දැනුම් තේරුම් ඇතිව නෙමෙයි. ඒත් අපි උපන්ගෙයි මෝඩයෝ විදියට මිය යනවා නම් ඒකේ වැරැද්ද තියෙන්නේ වෙන කාගේවත් අතේ නෙමෙයි, අපේ අතේම තමයි ”- මෙහෙම කිව්වේ ඇමරිකානු චින්තකයෙකු වෙච්ච බෙන්ජමින් ෆ්‍රෑන්ක්ලින් (We are all born ignorant, but one must work hard to remain stupid).