මේ පිළිමය කාගේ ද …?

මේ පිළිමය කාගේ ද …?

බොහෝ දෙනෙක් පරාක්රමබාහු පිළිමය නමින් හදුන්වන පොළොන්නරුවේ පිහිටි ලෝ පතල පිළිමය සැබැවින්ම කවුරුන් වෙනුවෙන් නිර්මාණය වූවක් ද යන්න එදා මෙන්ම අදත් කතා බහට ලක්වන්නකි.  ඇතැමෙක් එය පරාක්රමබාහු රජුන් නියෝජනය කරන්නක් ලෙස සලකන අතර තවත් පිරිසක් එය අගස්ති වැනි ඍෂිවරයෙක් නියෝජනය කරන්නක් ලෙසින් සළකති. මෙම පිළිමය සම්බන්ධව ඉතාම මෑතක දී ලංකාවේ ඉංගිරිසි පුවත්පතක ලිපි දෙකක් පළ විය. එයින් පළමුවැන්න ලියනු ලැබ තිබුණේ හිටපු පුරාවිදු කොමසාරිස් රාජා ද සිල්වා විසිනි. පිළිමය අගස්ති ඍෂිවරයාගේ රුව නියෝජනය කරන්නක් බව ඔහුගේ අදහසයි. ඊට පිළිතුරක් ලෙසින් බන්දු ද සිල්වා විසින් සම්පාදනය කරන ලද ලිපිය මගින් ඔහු වෙනත් කරුණු සමුදායක් ගෙන හැර දැක්වුවද පිළිමය පිළිබදව කිසියම් නිශ්චිත අදහසක් ගෙන හැර නොපායි. මෙම ලිපි දෙකටම පිළිතුරක් ලෙසින් මහාචාර්ය සිරි ගුණසිංහයන් විසින් ඉංගිරිසි බසින් රචනා කරන ලද ලිපිය මෙසේ සිංහලයට පෙරලන්නට සිත් වූයේ එම පිළිමය පිළිබදව සාරවත් අදහස් සමුදායක් එයින් හෙළිදරව් කෙරෙන බැවිනි.

 පරාක්රමබාහු පිළිමය නමින් බොහෝ දෙනෙක් විසින්  හදුන්වනු ලබන පොළොන්නරුවේ පිහිටි ප්‍රතිමාව පිළිබදව යළි විමසීමක් කරන්නට ගත් නවතම උත්සාහයක් ලෙසින් මෙම ලිපි දෙක හදුන්වා දිය හැකිය. එහෙත් බලපොරොත්තු විය හැකි පරිදිම මෙම ලේඛකයන් දෙදෙනාම සිය උපකල්පනයන් ඔස්සේ නොමග ගොස් ඇති අතර සිය ලිපි මගින් හුවා දක්වන්නට උත්සාහ කරන තර්කයන් විශ්වසනීයත්වයකින් යුක්තව ඒත්තු ගන්වන්නට අසමත් වී තිබේ.

සෙසු බොහෝ පිළිමයන් මෙන්ම මෙම පිළිමය ද හුදෙක් තනි වූ පිළිමයක් ලෙසින් නොසැලකිය යුතුය යන්න මුලදීම සිත්හි තබා ගත යුතු වැදගත් කාරණාවකි. අවාසනාවකට මෙන් මෙතෙක් හරිහැටි කරුණු කාරණා ඉස්මතු කරගත නොහැකි වුවත් මෙම පිළිමය හා බද්ධ වූ සංදර්භයක් ඇති බව පැහැදිලිය. පොත්ගුල් වෙහෙර සහ ඒ අවට දැනට නටබුන් බවට පත්ව ඇති ගොඩනැගිලි සමුදායත් සමග මෙම පිළිමයේ අනිවාර්ය සබදතාවක් ඇතැයි ඇතැම්හු උපකල්පනය කරති. මහත් කැපවීමකින් සිදු කරන කැණීමකින් සහ දැඩි උනන්දුවකින් මතු කරගන්නා විස්තරාත්මක පර්යේෂණයක් තුළින් මෙම ගොඩනැගිලි සමුදාය සහ පිළිමය අතර ඇති සබදතාව පිළිබද ආලෝකයක් ලබා ගත හැකි වනු ඇත. එහෙත් කණගාටුවෙන් වුව ද අවධාරණය කළ යුත්තේ මෙම නටබුන් කිසිවක් තවමත් විස්තරාත්මක පර්යේෂණයකට බදුන් වී නැති බවය. මෙම බිම්කඩ පිළිබදව සිදු කෙරුණු විස්තරාත්මක පර්යේෂණයක් නොමැති බැවින් පිළිමය හදුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සිදු කෙරෙන සියලුම උත්සාහයන් මුලුමනින්ම රදා පවතින්නේ දැනට සැබවින්ම ඉතාම සීමිත විෂය පථයකට සීමා වී ඇති එහි ප්‍රතිමා කලා ශිල්පීය මූලධර්ම සාධක මතය.

මෙම පිළිමය සහ පුලස්ති සෘෂිවරයා අතර සබදතාවක් ඇතැයි යන්න සිතීමට නිරන්තරයෙන් අප පොළඹවන කරුණ වන්නේ පොළොන්නරුව යන නාමය නිර්මාණය වීමට හේතු වී ඇතැයි සළකන පුලත්තිනගර නම් වූ නාම රූපය දෙස බලාගෙනය. පුලත්තිනගර යන නාමය බිහි වී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ සිටි සෘෂිවරයකු වන පුලස්තිගෙන් පසුව බවය එම උපකල්පනයට පදනම් වී ඇත්තේ.

එහෙත් හින්දු මිත්‍යා කතා සහ දේව කතා මාලාවේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් නොවූ මෙවැනි අප්‍රධාන පුද්ගලයෙක් ලංකාවේ ප්‍රධාන අගනගරයක සංකේතාත්මක චරිතයක් බවට පත්වීමෙන් නතර නොවී තම නාමයට උපහාර පි‍ණිස ජීවමාන කලුගලක ඓතිහාසික පිළිමයකින් පිදුම් ලබන්නට තරම් අසහාය චරිතයක් බවට පත් වූයේ කෙසේද යන්න විස්තර කරන්නට ඔවුහු අපොහොසත්වෙති. අප දන්නා තරමට හින්දු දේව කතා මාලාවේ කොතැනක හෝ පුලස්ති සහ ලංකාව අතර කිසියම් හෝ සම්බන්ධයක් තිබූ බවට කිසිදු සදහනක් දකින්නට නැත. පුලස්ති ඍෂිවරයාගෙන් පසුව පොළොන්නරුව යන නාමය බිහි වූ බවට තහවුරු කරන්නට උත්සාහ දරන අයට අතීතයෙන් ඇහිද ගත හැකි වන්නේ ඉතා දුර්වල වූ සිතිවිලි මාත්‍රයන් පමණකි. “ පොළොන්නරුවේ උපදේශාත්මක ඉසිවර චරිතය  ” සහ “  පුරාතන පොළොන්නරුව කැප කොට සිටි පුද්ගලයා ” ලෙසින් රාජා ද සිල්වා පුලස්ති හදුන්වා දී ඇතත් එවැනි අනුමානයන් සදහා පාදක වන කිසිදු සාහිත්‍යමය හෝ ඉතිහාසමය සාධකයක් අපට නොපෙනේ. එහෙත් එවැනි නිගමණයන් මැද වුව ද පොළොන්නරුවේ පොත් ගුල් වෙහෙර භූමිය තුළ දැකිය හැකි මෙම මෙම පිළිමය පුලස්තිගේ වන බවට රාජා ද සිල්වා අනුමාන නොකරයි. ඒ වෙනුවට ඔහු සදහන් කරන්නේ එය අගස්තිගේ වන බවයි. සම්මත සිද්ධි මාලාව මෙහිදී වෛවාහික සංසිද්ධියක් බවට පෙරළී ඇති බව පෙනී යයි. එනම් අගස්ති විවාහ වී ඇත්තේ පුලස්තිගේ සොහොයුරිය වන ලෝපමුද්‍රා සමග බැවිනි. පුලස්තිගේ මස්සිනා වීමේ ආනුභාවයෙන් තමන්ගේ නාමයට ගරු කිරීමක් පිණිස පොළොන්නරුවේ පිළිමයක් ගොඩ නංවා ගැනීමේ වරය අගස්තිට තිබූ බවය මෙයින් පෙනී යන්නේ. පොත්ගුල් පිළිමය හදුනා ගැනීමේ දී ඊට අගස්ති සම්බන්ධ කර ගැනීමේ මේ සාධකය නිසා පුලස්තිට ලැබෙන්නේ දෙවැනි තැනක් බව මෙහිදී නොකිව මනාය. රාජා ද සිල්වා මෙම කරුණ ඍජුවම සදහන් කර නැති බව සැබෑවක් වුවත් අගස්ති පොළාන්නරුවේ පෙනී සිටීම සම්බන්ධයෙන් වන ඔහුගේ විග්‍රහය තේරුම් ගත හැක්කේ එම වෛවාහික සබදතාව අනුව යමින් පමණක්මය. මෙම දුර්වල මතවාදය පණ ගැන්වීම සදහා “ අගස්ති සතුව ලංකාවේ වාසස්ථානයක් තිබුණි  ”යැයි පුරාතනයන්ගේ විශ්වාසයක් තිබූ බවට සදහන් කරන ඔහු සිය මතවාදය නිමා කරන්නේ පොළොන්නරුව සිංහල රජවරුන්ගේ අගනගරය වීමට පෙර සිටම මෙම පිළිමය එහි තිබූ බවත් , අය අගස්ති ඍෂිවරයාගේ රුව නිරූපනය කරන්නක් බව බවත් පෙන්වා දෙමිනි.

රාජා ද සිල්වා සිය නිගමණය සදහා ආධාර කර ගන්නා කරුණු කිහිපයක් වෙයි. ලංකාවේ “ අගස්ති ඇදහිල්ලක්  ” තිබූ බවට වන පරණවිතානයන්ගේ යෝජනාවක් එවැනි එක් කරුණක් වන නමුත් එය බෙහෙවින්ම සැක සහිත  වූ අනුමානයකි. නව වැනි සියවසේ දී මුරාරි විසින් සම්පාදනය කරනු ලැබූ “ අනංගරාඝව ”නම් වූ සංස්කෘතික නාටකයේ  අගස්ති සතු ගෘහයක් සිංහලද්වීපයේ තිබූ බවට වන සදහනක් ගොඩකුඹුරයන් පෙන්වා දීම දෙවැනි කරුණයි. ඔහු ආධාර කර ගන්නා තෙවැනි කරුණ වන්නේ එක් පැත්තකින් ලංකාව නම් වූ නගරය ද සමග තිකුට මස්තකය පිහිටා ඇති මලයද්වීපයේ කන්දක් මත අගස්තියගේ ගෘහය පිහිටි බවට “ වායුපුරාණයේ ” වන සදහනකි.  හින්දු දේව කතාවන්ගේ මෙවැනි ත්‍රිකුට ඇත්තේ එකක් දෙකක් නොවේ. එම දේව කතාවන්ට අනුව ත්‍රිකුට යනු දූපතක් නොවන අතර එය හුදෙක් සාගරයේ පිහිටි කන්දක් පමණි. ලංකාව යනු එහි මස්තකයේ පිහිටි නගරයක් වන නමුත් එය ලංකාව නම් වූ දූපත නොවන්නේය. බොහෝ කාලයක සිටම ලංකාව ස්ථානගත වී තිබූ ස්ථානය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දීය බලධාරීන් අතර තිබුණේ නිශ්චිත වූ එකගතාවක් නොවේ. එය කෙසේ වුව ද “ මෙම මලයද්වීප යන දූපත යනු ලංකාව බවට කිසිවකු තුළ සැකයක් උපදිනු නැති බව ” ට රාජා ද සිල්වා දක්වන අදහස තහවුරු කිරීමට කිසිදු සාක්ෂික් නොමැත.

මෙහිදී ත්‍රිකුණාමලය සහ ත්‍රිකුට හෝ ත්‍රි – කෝණ – මලෙයි අතර වූ අනන්‍යතාවක් තහවුරු කරන්නට රාජා ද සිල්වා දරන උත්සාහය පිළිගන්නට කලින් එම අදහස යළිත් පරීක්ෂාවට ලක් කළ යුතුව ඇත. සැබෑව නම් ත්‍රිකුණාමලය යනු පැරණි සිංහල “ ගෝණ ”යන්නෙහි දෙමළ රූපය වූ “ කෝණ ”යන්නෙන් බිදී ආවකි. දෙමළ භාෂාවේ දී “ හ ” , “ ග ” , සහ “ ක ” යන ශබ්දයන් අතර වෙනස්වන සුලු අන්තර් සබදතාවක් ඇත. “ තිරු  ” සහ “ මලෙයි  ”යන පූර්ව නාමයන් මෙහි දී ගැටලුවක් මතු කරන්නේ නැත. අනෙක් අතට මස්තක තුනක් සහිත ත්‍රිකුට කන්දක් ලෙසින් හදුනාගන්නට හැකි යමක් ත්‍රිකුණාමලයේ භූ ලක්ෂණ තුළින් හමුවන්නේ ද නැත.

“ අගස්ති සතුව ගෘහයක් ලංකාවේ තිබූ බවට වන පුරාතන විශ්වාසය ” (එවැන්නක් පිළිගැනීමට උපකාරී වන යමක් ඉතිහාසයෙන් හමුවන්නේ නැත) අනුව යමින් පොළොන්නරුව සිංහල රජවරුන්ගේ රාජධානිය වන්නටත් පෙර සිට ම මෙම පිළිමය එහි තිබූ බවත් , එමගින් අගස්ති ඍෂිවරයා මූර්තිමත් වන බවටත් රාජා ද සිල්වා කරන නිගමණය මුලුමනින්ම ගැටලුසහගත සහ වචනයේ පරිසමාප්තියෙන්ම අනුමානකාරී උපකල්පනයක් වන අතර එය මතවාදයක් ලෙසින් පිළිගන්නට නම් බලසම්පන්න විශ්වාසයක් ඊට අනිවාර්යයෙන්ම ඇවැසි වන්නේය. නිගමණයක් හෝ මතවාදයක් ලෙසින් සලු පිළි දවටාගත් හුදෙක් උපකල්පනයක් පමණක් ම වන මෙවැනි අනුමානයන් තුළින් සිදුවන්නේ විෂය කරුණු සම්බන්ධයෙන් සැක නොසිතන සිසු පරපුර නොමග යාම පමණි.

පුලත්තිනගරය එලෙස නම් වූයේ ඇයි ද යන්න සොයා බැලීම මෙහි දී බෙහෙවින්ම වැදගත්ය. ඉහතින් සදහන් කළ ආකාරයට පො‍ළොන්නරුව නගරයට එම නාමය ලැබෙන්නට පදනම් වී ඇත්තේ පුලත්ති නම් ඍෂිවරයාය. මෙහි දී මතුවන තර්කානුකූල පැනය නම් එවැනි ගරු සරුවක් ලබා දෙන්නට පුලස්ති තෝරා ගත්තේ ඇයි ද යන්නය. පුලස්ති යනු තමන්ගේ නිජ භූමිය වූ ඉන්දියානු භූමියේ පවා අප්‍රකට චරිතයක් වූ අතර සමස්ත ඉන්දියානු කලාවේ කිසිම තැනක ඔහුට සැලකිය යුතු නියෝජනයක් ලැබී ඇති බව තහවුරු කෙරෙන අවස්ථාවක් සොයා ගැනීම විරල බව ඉහත දී අපි දුටුවෙමු. අනෙක් අතට මහාවංශය හෝ සෙසු දේශීය සාහිත්‍යමය හෝ ඓතිහාසික මුලාශ්‍රයන්ගේ කවර තැනක හෝ ඔහු සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු සොයා ගැනීම අසීරු වන තත්ත්වයක් යටතේ මධ්‍යකාලීන ලංකාවේ මෙවැනි වූ පිළිගැනීමක් ඔහුට ලැබෙන්නට හැකියාවක් තිබුණි යැයි වටහා ගැනීම දුෂ්කරය. තවත් දුරට කියනවා නම් පොළොන්නරුවට පුලස්ති හදුන්වා දී චෝලයන් විසින් වුවත් කරන්නට ඇතැයි විශ්වාස කළ හැකි නොවන්නේ ඔවුන් ශිව දෙවියන් වන්දනාමාන කළත් පුලස්ති සම්බන්ධයෙන් කිසිම සැලකිල්ලක් කළ බවක් කිව නොහැකි බැවිනි.

පොළොන්නරුවට පුලත්ති යන නාමය අනුගත වීම සම්බන්ධයෙන් වෙනස් වූ මූලයක් තිබිය යුතුය. පොළොන්නරුවේ පූර්ව නාමය පුලත්තිනගර වූ බවට රාජා ද සිල්වා කරන ප්‍රකාශය පැහැදිලිව ම අශ්වයාට පෙර කරත්තය තැබීමකි. පුලත්ති යන නාමය මුල්ම වරට හමුවන්නේ 13 වන සියවසේ අගාභාගයේ දී ලියැවුණු චූලවංශය තුළිනි. අනෙක් අතට එයින් සියවසකට හෝ ඊට පෙර ලියැවුණු පොළොන්නරුවේ වේලක්කාර ශිලාලේඛනයන් හි “ පුලනාරි හි විජයබාහු  ” විසින් නිර්මාණය කරන ලද දළදා මාලිගාව සම්බන්ධයෙන් කරුණු දැක්වෙන අතර එම අවස්ථාව චූලවංශයේ ද විස්තර කෙරෙයි. ඒ අනුව යමින් පොළොන්නරුව පුලනාරි යන්නෙන් වටහා ගන්නට මනසින් සිතුවම් ඇදිය යුතු නොවේ. එසේ වුවද 12 වන සියවසේ දී පළමු වන විජයබාහු රාජ්‍ය සමය තුළ කෙරුණු ශිලා පුවරුවක ඇතුලු පැරණි ශිලා ලේඛනයන්හි පොළොන්නරුව එම නාමයෙන්ම හදුන්වා දී ඇති බව මෙහිදී විශේෂයෙන්ම සිහිපත් කළ යුතුය. පොළොන්නකර , පොළොන්නකරු යනු ශිලා ලේඛනනවල දැකිය දැකිය හැකි වන තවත් එවැනි පර්යාය නාමයන් වන අතර එම යෙදුම් සියල්ල පුලත්ති යන නාමය භාවිතයට ඒමටත් පෙර බොහෝ ඈතට දිව යන්නේය. මෙම කාලයට සමගාමීව පුලස්ති නමින් ඍෂිවරයකු ඉන්දියාවේ විසීම තවත් එක සහසංසිද්ධියක් පමණක්ම වන අතර පොළොන්නරුව එම නමින් නම් කිරීම සදහා ඔහු විසින් කිසියම් හෝ භූමිකාවක් රග දක්වන ලද බවට වන සාධකයක් ඉතිහාසයෙන් සොයා ගත නොහැකිය. පුලත්ති යනු පුලස්ති යන්නෙහි පාලි රූපය හැටියට ගෙන හැර පෑමේ ඇවැසිතාවක් මෙහිදී මතුවන්නේ නැත.

පුරාතන ඉතිහාසඥයන් සහ වංශකතාකරුවන් සිංහල ස්ථාන නාමයන් පුදුම එළවන ආකාරයෙන් පාලියට පෙරළීමේ ස්වභාවය නිසා පාලියෙන් , මෙහිදී නම් චූලවංශයේ කතුවරයා වූ ධම්මකිත්ති හිමියන් විසින් පොළොන්නරුව පුලත්ති බවට පත් කරනු ලැබූ බව මගේ යෝජනාවයි. මෙය අනුමානයක් වුවත් එය සාධාරණ සැකයක් නොමැතිව සිදු කරන්නක් නොවන බවට පහත දක්වන ස්ථාන නාමයන්ගෙන් වටහා ගත හැකි වනු ඇත. වාග් විද්යාත්මක සම්මත ධර්මයන්ට පටහැනිව යමින් සිංහල නාමයන් පද පෙරළියට ලක් කර ඇති ආකාරය වංශකතාවන්හි සහ ඉතිහාසමය ලේඛනයන් හි බෙහෙවින්ම සුලභව දැකිය හැකිය. නිදසුන් ලෙස දක්වතොත් සංකනායකතාලි (හත්නාගොඩ) , බඩලත්තලි (බතලගොඩ) , ගුත්හොළ (බුත්තල) , භීමතිත්ථ (බෙන්තොට) , ජබුකොළ (දඹුල්ල) , දොනිවග්ග (දෙනවක) , ගංගාසිරිපුර (ගම්පළ)  එයින් කිහිපයකි. මා යෝජනා කරන ලෙසින් පුලත්තිනගර යන්න පොළොනරුව යන නාමය හුදෙක් විකෘති ලෙසින් පාලියට නැගීමක් වන්නේ නම් ඒ සදහා පුලස්ති නම් වූ ඉන්දීය ඍෂිවරයා සම්බන්ධ කර ගැනීමේ ඇවැසිතාවක් නැති අතර ම රාජා ද සිල්වා අනුමාන කරන ලෙස පොත්ගුල් විහාර පිළිමය සදහා මෙම ඉන්දීය ඍෂිවරයාගේ මස්සිනා වන අගස්ති ගාවා ගැනීමට ද ඇවැසිතාවක් නැත.

පොත්ගුල් විහාර පිළිමය සම්බන්ධව වන විවාදයේ දී බන්දු ද සිල්වාගේ දායකත්වය දෙස හැරී බලද්දී ඔහු ම සදහන් කරන ආකාරයට ස්ථිර අදහසක් ලෙස නොවුවත් මෙම පිළිමය අට වන හෝ නව වන සියවසේ  විසූ කවර හෝ පාලකයකු (ඔහු පෙන්වා දෙන ආකාරයට පළමු වන සේන) , හෝ බෝධිසත්වයකු හෝ ධාර්මික පාලකයකු හෝ වෙනත් කවර හෝ ඉසිවරයකු විය හැකිය. ඔහුගේ මෙම හදුනා ගැනීම් මාලාව දෙස බලද්දී එකවරම මගේ මනසට හැගී යන්නේ ඒවා හුදෙක් තහවුරු කිරීමකට ලක් නොවූ අදහස් සමුදායක් ලෙසය. එමෙන්ම පිළිමය සම්බන්ධයෙන් මීට පෙර මතුවී ඇති අනුමානයන් ඔහු විසින් බැහැර කරනු ලබන්නේ ඒවා හුදෙක් උපකල්පනයන් හැර වෙනත් කිසිවක් නොවන බව සදහන් කරමිනි. මෙම නිරීක්ෂණයේ දී නම් මම ඔහු හා මුලුමනින්ම එකග වෙමි. එහෙත් පිළිමය හදුනාගැනීම සදහා ඔහු විසින් ඉදිරිපත් කරන තර්කයන් සහ අවසානයේ දී ඔහු එළඹෙන නිගමණයට මා එකග නොවන බව අනිවාර්යයෙන්ම කිව යුතුය.

රුවන්වැලිසෑය අබිමුවෙහි ඇති දුටුගැමුණු නමින් හදුන්වන පිළිමය

පොත්ගුල් විහාර පිළිමය රජකුගේ විය නොහැකි බවත් එය ඍෂිවරයකු නියෝජනය කරන්නක් විය හැකි බවත් මා විසින් මීට කලින් ද සාකච්ඡාවට බදුන් කරනු ලැබ තිබේ. පරාක්මබාහු , විජයබාහු හෝ පළමු වන සේන යන කවර රජකු වුවත් ඍෂිවරයකු හෝ තවුසකු ලෙසින් ඉතිහාසයේ හදුන්වා දී නැති බැවින් මෙම පිළිමය එම කවර රජකු වුව ද නියෝජනය කරතියි සිතිය නොහැකිය. රජවරුන් යනු වීරයන් වන අතර ඔවුහු ජාතියේ ගැලවුම්කාරයෝ වන්නෝය. ජාතිය විසින් ඔවුන් පුදනු ලබන්නේ එම කරුණ අරබයා මිස තාපසවරුන් ලෙස කටයුතු කිරීම වෙනුවෙන් නොවේ. මෙහිදී ඇති එකම ව්‍යතිරේකය වන්නේ සිරිසගබෝ සම්බන්ධයෙන් පමණි. මධ්‍යකාලීන ලංකාවේ රජවරුන් හෝ වෙනත් එවැනි පුද්ගලයන් අරබයා පිළිම ඉදිකිරීමේ සම්ප්‍රදායක් නොවූ බව මෙහිදී අමතක නොකළ යුතුය. අප දන්නා ආකාරයට පිළිම , මූර්ති සහ සිතුවම් (සීගිරිය හැරුණු විට) හැමවිටම නිර්මාණය වූයේ ආගමික උත්තමයන් අරබයාය. රුවන්වැලිසෑය අබිමුවෙහි ඇති දුටුගැමුණු නමින් හදුන්වන පිළිමය සහ ඊට සමාන වෙනත් ස්ථානයන්හි හමුවන සෙසු මූර්ති සැබවින්ම බෝධිසත්ව රූපයන්ය. තම මතය තහවුරු කිරීම සදහා බන්දු ද සිල්වා ගෙනහැර දක්වන ශ්‍රී විජය සහ චම්පා මූර්තියන් භාවිතයේ දක්නට නොලැබෙන්නකි. මෙවැනි රටවල පාලකයන් තම ඇදහීමට ලක් වූ දෙවි දේවතාවන්ගේ දිව්‍යමය ආනුභාවය ලැබූවන් ලෙස ජීවමාන කාලය තුළ දී ම ඇගයුමට ලක් වූවන් වන අතර ඔවුන්ගේ  මරණයෙන් පසු පිළි රූ ගොඩ නැංවුණේ දේවත්වයට නැගුණු එම චරිත යන්ගේ දේවමය ස්වරූපය මතු කරලීම සදහාය. එවැනි සම්ප්‍රදායක් ලංකාවේ තිබූ බවට වාර්තා වී නොමැත‍.

පොත් ගුල් විහාර පිළිමය අසම සම මූර්තියකි. ඒ නිසාම එම පිළිමය විනිශ්චය කිරීම සදහා යොදා ගත හැකි සමකාලීන හෝ පුර්වකාලීන ප්‍රතිමා කලා ශිල්පීය තොරතුරු කිසිවක් අප සතුව නොමැතිය. එහි බාහිර රූප ලක්ෂණ සම්බන්ධයෙන් නම් කිසිදු ගැටලුවක් නැත. ඍෂිවරයන් , බ්‍රාහ්මණයන් හෝ එවන් වූ චරිතයන් විදහා දැක්වීම සදහා පොළොන්නරුවේ දැකිය හැකි සමකාලීන බිතු සිතුවම් සමග මෙම පිළිමයේ බාහිර රූප ලක්ෂණ සමාන වන බැවින් ඒ ගැන වැඩි විස්තරයක් ඇවැසි වන්නේ නැත. මෙම සංවාදයේ අරටුව මතු කරගත හැක්කේ සැබෑ වශයෙන්ම පිළිමයේ දෑත් මත රැදී ඇති වස්තුව හදුනා ගැනීම තුළින්ය. එය පුස්තකයක් විය හැකිය යන මතය බන්දු ද සිල්වා විසින් බැහැර කරනු ලබනු ලබන්නේ මෙම පිළිමයේ දැකිය හැකි ආකාරයට පුස්කොළ පොත මැදින් එල්ලා වැටීම වැළැක්වීම සදහා ලෝහමය හෝ දැවමය ආවරණයක් එහි පිටතින් තිබිය යුතුය යන සාධකය මත පිහිටාය. ලංකාවේ බොහෝ විහාරස්ථාන සතු පුස්තකාලයන්හි එවැනි දැවමය හෝ ලෝහමය ආවරණ රහිත පුස්කොළ පොත් ඕනෑ තරම් දැකිය හැකි බව මෙහිදී ඔහු අමතක කොට ඇති බව පෙනෙයි. එම වස්තුව මැද ඇති වක්රාකාර නැමුම කලාත්මක අයුරකින් දකින ඔහු එය  “ ප්‍රතිමා කලා ශිල්පීය නව්‍යකරණයක් ” ලෙසින් හදුන්වා දෙන අතර ම මෙම වස්තුව “ එවැන්නකට තුඩු දිය හැකි වස්ත්‍ර ( චීවර – සිවුරු ) රැගත් පොදියක් හෙවත් පාර්සලයක් ”බවට යෝජනා කරයි. එසේ නමුදු තවදුරටත් එය කලාත්මක අලංකරණයක් යන තම මතයේ රැදී සිටීමට ඔහු රුචියක් දක්වයි. එහෙත් ඒ අතරම එය පොතක් විය හැකිය යන මතය ද ඔහු බැහැර නොකරයි. සැබවින්ම එය ව්‍යාකූලය.

පොතක් පිළිබද වූ සිද්ධාන්තය බන්දු ද සිල්වා බැහැර නොකරන බැවින් පිළිමයේ දෙඅත් මත රැදි මෙම වස්තුව ප්‍රඥාපාරමිතා සූත්‍රය (එය පොතක් බව කිව යුතුය) විය හැකි බවට ඔහු යෝජනා කරයි. එම දැක්ම සදහා ඔහු ආධාර කර ගන්නේ එම යුගය “ ලංකාවේ මහායන ධර්මයේ නැගීමක් ” සිදු වූ කාලවකවානුවක් බවත් , “ ධම්මකාය සංකල්පය නියෝජනය කරමින් වැදුම් පිදුම් කිරීම සදහා පැවැති මූලිකම වස්තුව ”මෙම ප්‍රඥාපාරමිතා සූත්‍රය බවත් පෙන්වා දෙමිනි. මෙම කවර හෝ යෝජනාවක් තහවුරු කළ හැකි කිසිදු සාක්ෂියක් කිසිවකුටවත් හදුනා ගත නොහැකිය. අනුරාධපුර යුගය වන විට ආධානග්‍රාහී මතයන්හි එළඹ නොසිටි අභයගිරිය සහ ජේතවන විහාරවාසී හිමිවරුන් මහායාන අදහස් වලින් ද උද්දාමයට පත්ව සිටි බැවින් මහායානයෙන් පෝෂිත වූ ථෙරවාද හිමිවරුන් ලෙස ඔවුන් හැදින්වීමට ලක් වූ බව අපි දනිමු. එතැන් සිට මහායානය ආගමික ජීවිතයේ කොටසක් ලෙසින් අඛණ්ඩව ගලා ආ නමුදු එය සැලකිය යුතු භූමිකාවක් රග දැක්වූයේ නැත. මෙම යුගය වනවිට මහා විහාරවාසී හිමිවරුන් ද ඒ අනුව යමින් ඊට ගැලපෙන පිළිවෙතක් අනුගමණය කළ බවට  සැකයක් නැත. සියවස් ගණනාවක් පුරා අප භුක්ති විදිමින් සිටින්නේ එහි ඵලයක් ලෙසින් බිහි වූ ථෙරවාද සහ මහායාන සම්මිශ්‍රණයකින් යුත් බුදුසමයයි. එසේ වුව ද ජනප්‍රිය ආගමික විශ්වාසයන්හි මුල් බැස ඇති මූලික ආගමික සංකල්පයන්ගේ පදනම වැටී ඇත්තේ ථෙරවාද පාලි ත්‍රිපිටකයෙන් මිස මහායාන සංස්කෘතික සූත්‍ර ධර්මයන්ගෙන් නොවේ. “ මහායාන ධර්ම පාඨ ”සහ “ මහායාන පුරුෂාර්ථ ”ආදී වූ කරුණු කාරණා සීරුමාරු කරමින් ඒ ඔස්සේ පිළිමය ස්ථාපිත කර ඇත්තේ මහායාන අරමුණු මූලික කරගෙනය යන තම මතය ස්ථාපිත කිරීම සදහා මහායානයේ “ නැගීමක් ”ගැන කතා කරනු මිස ඊට පාදක වන වෙනත් සාධක කිසිවක් බන්දු ද සිල්වා විසින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබ නැත. මෙහිදී ඔහු පිළිමයේ දෙඅත් මත රැදි වස්තුව පුස්තකයක් නොවන බවට වන තම මතයට පටහැනිව යමින් එය බොහෝ දුරට ප්‍රඥා පාරමිතා සූත්‍රය විය හැකි බවට යෝජනා කරයි. මෙම මතය තහවුරු කිරීම සදහා ඔහු සතුව ඇති එකම සාක්ෂිය වන්නේ ජේතවන ස්තූපයෙන් සොයා ගත් මහායාන ධර්ම පාඨ රැගත් හුදෙකලා රන් පත් පාඨයකි. ලාංකේය බුදුසමයේ ඓතිහාසික විකාශය දෙස බලන විට එහිදී ථෙරවාද බුදුසමය සිය අද්විතීය ආස්ථානය නොබිදී අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන ආ ආකාරය පැහැදිලිව දැකිය හැකි අතර මෙවැනි රන් පත් ඉරුවකින් මහායානයේ නැගීමක් ගැන සාක්ෂි සොයා ගැනීම අතිශය දුෂ්කර වෑයමක් බව කිව යුතුය. පිළිමයේ දෑත් ඇති වස්තුව අතිශය සම්භාවනාවට පත් වූ මහායාන මූලග්‍රන්ථයක් විය හැකි බවට සහ මෙම පිළිමය බෝධිසත්වයකු හෝ වෙනත් අධ්‍යාත්මික තැනැත්තෙකු හෝ ඉසිවර රජකු පවා විය හැකි බවට ඔහු දරන මතය හා අපට එකග විය නොහැකිය.

මෙම පිළිමය බෝධිසත්වයකුගේ යැයි පිළිගැනීම කිසිසේත්ම යථාරූපි වන්නක් නොවේ. බෝධිසත්ව රූපයක් හැම විටෙකදීම තරුණකම පිරුණු කුමාර ශරීර ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරන අතර දළ රැවුළින් තොරව රාජකීය වස්ත්‍රාභරණයන්ගෙන් සහ ඔටුනු ආදියෙන් අලංකෘතය. එහෙත් මෙහිදී අපට දැකිය හැකි වන්නේ තාරුණ්‍යමය දේවානුභාවී රුවක් වෙනුවට ඝනැති රැවුළකින් සහ ආරෝහ පරිණාහ දේහයකින් සමන්විත ඉසිවරයකු බදු වූ මහලු රූපයකි. පොත්ගුල් විහාර පිළිමය හා සමාන රූප ලක්ෂණ සහිත රුවක් බෝධිසත්වයන් ලෙස හදුනා ගත් වෙනත් අවස්ථාවක් නැත. තවදුරටත් කියනවා නම් දෑත් මත රැදි වස්තුව ප්‍රඥාපාරමිතා සූත්‍රය ලෙසින් හදුනා ගැනීමට බන්දු ද සිල්වා දරන උත්සාහය මුලුමනින්ම නිරර්ථක එකක් වන්නේ වන්දනාමානයන්ට පත් වූ එවැනි මූලික වස්තුවක් මේ දිවයිනේ කවර යුගයක හෝ නොමැති වූ බැවිනි.

මෙම පිළිමය සම්බන්ධයෙන් අප සතුව ඇති සීමිත ශිල්ප කලා අවබෝධය සහ එහි සාමාන්‍ය බාහිර ස්වරූපය සලකා එය ඍෂිවරයකු හෝ වෙනත් ඉසිවර පුද්ගල චරිතයක් නිරූපණය කරන බව කවරකුට වුව ද කිව හැකිය. එහෙත් මුලදී  සදහන් කරන්නට යෙදුණු ආකාරයටම එය පුලස්ති හෝ අගස්ති හෝ වන්නේ නොවේ. ලංකාවේ ඓතිහාසික හෝ ආගමික සිද්ධීන් සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් දෙදෙනාගෙන් කවරකුට හෝ කිසිදු සම්බන්ධයක් තිබූ බවට කවර හෝ සාධකයක් සපුරාම නැත. එවැනි සාධක කිසිත් නොමැති පසුබිමක් යටතේ පොළොන්නරුවේ ප්‍රතිමා කලා නිර්මාණ ශිල්පීන් ඔවුන් දෙදෙනාගෙන් කවරෙකුගේ හෝ රුවක් පොළොන්නරුවේ ඉදිකළේ ඇයි ද යන්න පිළිබදව නිගමණයක් ඉදිරිපත් කිරීමට කිසිවෙක් සමත් නොවෙති.

අප දන්නා අල්ප වූ විස්තරයට අනුව මෙම පිළිමයට කිසියම් හෝ සම්බන්ධයක් ඇතැයි විශ්වාස කළ හැකි එකම ඍෂිවරයා දේශීය අනන්‍යතාවක් තිබූ බවට ඇතැම් ඉතිහාසඥයන් විශ්වාස කරන කපිල පමණි. පුරාවෘත්තයන්ට අනුව තනිව දැඩි තපස්දම් රකිනු රිසි වූ භික්ෂු පිරිසකගේ (ධුතාංගධරභික්කුනම්) පුද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරනු සදහා පරාක්රමබාහු රජතුමන් විසින් කපිල විහාර නමින් ආරාමයක් (තාපසාරාමයක්) ගොඩ නංවන ලද බවත් , කපිල ඍෂිවරයා වෙනුවෙන් ඔහු එහිම ගෙයක් (ආවාසත) ද ඉදිකළ බවත් විස්තර කොට ඇත. කපිල සම්බන්ධයෙන් අප දන්නේ එපමණකි. කපිල ඍෂිවරයා වෙනුවෙන් පරාක්රමබාහු රජුන් ඉදිකළ ගෘහය ගඩොලින් සැදුණු (ගිංජකාවාසත) එකක් ලෙස විස්තර කර ඇත. එය මෙම පිළිමය සමීපව තිබුණා යැයි සිතිය හැකි ගඩොලින් තැනුණු ගොඩනැගිල්ල සමග එකට පටලවා නොගත යුතුය.

පිළිමය සමීපව පවතින ගොඩනැගිලි කවරක් හෝ විනිශ්චය කරනු පිණිස ඒ විස්තරයෙන් පිටුවහලක් නොලැබෙන්නේ පොළොන්නරුවේ පවතින සියලුම ප්‍රාසාදයන් පාහේ ගඩොලින් බැදි නිර්මාණ වීම නිසාය. තවදුරටත් විස්තර කරන්නේ නම් පොත්ගුල් විහාර නටබුන් අතර ඇති වක්‍රාකාර ගොඩනැගිල්ලේ පවතින අසාමාන්‍ය ස්වරූපය නිසා එය ගඩොලු ගෘහයක් ලෙසින් පුරාවෘත්තයන්හි වෙසෙසින්ම සදහන් වී තිබේ. (ගිජ්ජකාවාසත නම් වූ මෙම සැක සහිත යෙදුම හේතුවෙන් ඇතැමෙකු එය ගිජුළිහිණියෙකුගේ ස්වරූපය සහිත වූවක් ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත).

පුරාවෘත්තයන්ට අනුව කපිල ආරාමයට සමීපව පරාක්රමබාහු රජතුමන් විසින් මෙම ගඩොලු ගෘහය ඉදිකර ඇත්තේ ඔහු විසින් පොළොන්නරුවේ ස්ථාපිත කරන ලද උපනගර තුනෙන් එකක් වන විජිත හිය. එහෙත් අවාසනාවකට මෙන් මෙම විජිත ස්ථානගතව පිහිටි ස්ථානය සහ රාජධානියේ පිහිටීම අතර කවර සම්බන්ධයක් තිබුණි ද යන්න සම්බන්ධයෙන් පුරාවෘත්ත කිසිවක් හෙළිදරව් නොකරයි. වර්තමාන පොත්ගුල් විහාර සංකීර්ණය වටා ඇති ගොඩනැගිලි සමුදාය විජිත හි පිහිටි බව ගවේශනාත්මකව තහවුරු කර ගත හැකි වුවහොත් එම නටබුන් කපිල විහාරය බවට අනුමාන කිරීම යුක්ති සහගතය. එහෙත් ගැටලුව වන්නේ මෙම විජිත පිහිටියේ කවර නම් වූ ස්ථානයක ද යන්න අප නොදැන සිටීමයි. පිළිමය පිහිටි මෙම ස්ථානයේ අනන්‍යතාව හදුනා ගන්නා තෙක් පිළිමය හෝ කපිල විහාරය නිශ්චිතව හදුනා ගත නොහැකි බව පැහැදිලිය.

පොත්ගුල් වෙහෙර යන නාමය නිර්මාණය වන්නට හේතු විණැයි අනුමාන කළ හැකි වක්‍රාකාර ගොඩනැගිල්ල කවරක් ද යන්න හදුනා ගැනීම මෙම ආරාමික ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය කවරක් ද යන්න නිශ්චය කර ගැනීම සදහා බෙහෙවින්ම ඉවහල් වෙයි. එම ගොඩනැගිල්ලේ බොහෝ ස්ථාන ගරා වැටී ඇති අතර දැනට ශේෂ වී පවතින කොටස් මගින් එහි මුල් ස්වරූපය නිශ්චිතව කවරාකාර වූයේ ද යන්න හෝ එය කුමන කරුණක් අරබයා එහි පැවතියේ ද යන්න ගැන හෝ අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට අපහසුය. එය ලංකාවේ ථෙරවාද බුදුසමය ආශ්‍රිතව අනුරාධපුරයේ සහ පොළොන්නරුවේ ශේෂ වී පවතින සෙසු වාස්තු විද්‍යාත්මක සම්ප්‍රදායන්ට වෙනස් මගක් ගත්තක් බව පැහැදිලිය. සමහරවිට එය ඉහතින් සදහන් කළ අයුරින් තාපසාරාමවාසීව විසූ විශේෂ භික්ෂු පිරිසක් (ධුතංගධර) අරබයා බිහිවූවක් බව අනුමාන කිරීම වැරදි සහගත නොවිය හැකිය. ධුතංගධර මෙම හිමිවරුන්ගේ තපස් වෘතයන් ථෙරවාද විනය කර්මයන්ට පටහැණි වූ බව ද මෙහිදී විශේෂයෙන්ම සදහන් කළ යුතුය. එවැනි ආකාරයේ තවුස්දම් පිළිපැදි මෙම භික්ෂූන් සෙසු අයගෙන් පමණක් නොව අල්පේච්ඡ දිවියක් ගෙවමින් වනවාසීව විසූ (ආරණ්‍යක) හිමිවරුන්ගෙන් පවා වෙන් වූ සුවිශේෂී වූ කොටසක් ලෙස අනන්‍යතාවක් ගොඩ නගා ගන්නට ඇති බව නිසැකය. පරාක්රමබාහු රජුන් විසින් ආරාමයක් පිළිගන්වනු ලැබු ප්‍රධාන ධාරාවෙන් වෙන්ව ගිය මෙම විශේෂිත භික්ෂූන් සම්බන්ධයෙන් චූලවංශයේ සම්පාදකවරයා වන ධම්මකිත්ති හිමියන් අපගේ අවධානය යොමු කරවන බව සිහිපත් කිරීම මෙහිදී වැදගත් වන්නේය. සුවිශේෂී තපස්දම් රැකි මෙම භික්ෂූන් සහ ඔවුන් අනුගමනය කරන්නට ඇතැයි සිතිය විශේෂිත ආගමික වතාවත්වල පිළිඹිබුවක් මෙම ආරාම සංකීර්ණයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වූ ගඩොල් ගෘහයෙන් නිරූපණය වෙතැයි සිතන්නට හැකි අතරම අතැම්විට එය ඔවුන්ගේ තාපස නිකායට ආවේණික සුවිශේෂී කටයුතු සම්බන්ධයෙන් පහසුකම් සැපයීමේ අරමුණින් එහි ඉදිකරන්නට ඇත. ඒ අරුතින් ගත්විට පුරාවෘත්ත අනුව යමින් පොත්ගුල් විහාර සංකීර්ණය පරාක්රමබාහු රජුන් විසින් කපිල ඍෂිවරයා වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරනු ලැබ තාපසවෘතධාරී භික්ෂූන්ට පූජා කරන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය.

පරාක්රමබාහු රජුන් විසින් විජිත හි පිහිටි කපිල විහාරය තුළ එම ගඩොල් ගෘහය ඉදිකරන ලද්දේ ඒ වනවිටත් ජීවතුන් අතර සිටි කපිල ඍෂිවරයා වෙනුවෙන් ද , එසේත් නැතිනම් ඒ වනවිට ජීවතුන් අතර නොමැතිව සිටි කපිල ඍෂිවරයා වෙනුවෙන් ඔහුගේ නමින් නිර්මාණය කළ ආරාමයක් ලෙසින් ද යන්න පිළිබදව චූලවංශයෙන් පැහැදිලි විස්තර කිරීමක් කෙරෙන්නේ නැත. එම ගොඩනැගිල්ල ඉදිවූයේ ජීවමාන කපිල වෙනුවෙන් නම් ඔහුගේ පිළිමයක් පිළබදව ගැටලුවක් පැන නොනගින්නේ පූර්ව නූතන ලාංකීය සම්ප්‍රදාය තුළ ජීවමාන පුද්ගලයන්ගේ පිළිරූ ප්‍රසිද්ධ ස්ථානයන් හි ප්‍රදර්ශනය නොකෙරුණු බැවිනි. මෙහිදී බැහැර කළ නොහැකි යථාරථයන් තුනක් ඇති බැවින් , එනම්

01. ඉසිවර රුවක් හෙවත් පොත් ගුල් විහාර පිළිමය ,

02. කපිල ඍෂිවරයාගේ නාමයට ඉදි වූ ආරාමයක් පිළිබද චූලවංශයේ කෙරෙන සදහන ,

03. ආරාම සංකීර්ණය තුළ ඔහු වෙනුවෙන් ඉදි වූ ගඩොලු ගෘහය යන කරුණු සලකා බැලූ විට මෙම පිළිමය කපිල ඍෂිවරයා නියෝජනය කරන්නක් බව උපකල්පනය කිරීම යථාර්ථයෙන් බැහැරව යාමක් නොවිය හැකිය.

මෙහිදී විශේෂයෙන්ම අවධාරණය කළ යුත්තේ මෙහිදී අප සාකච්ඡාවට ලක් කරන්නේ අසමසම වූ පිළිමයක් , වාස්තු විද්‍යානුකුලව දුලබ වූ ගෘහයක් , මූලික ධාරාවෙන් වෙන් වූ භික්ෂූන් පිරිසක් සහ අපට ඉතා අල්ප දැනුමක් ඇති ඍෂිවරයෙක් සම්බන්ධයෙන් බවය. මෙම ආරාම සංකීර්ණය සම්බන්ධයෙන් සහ මෙම පිළිමයේ කලා ශිල්පය අරබයා අප සතුව අල්ප වූ තොරතුරු සමුදාය හේතුවෙන් ඒ පිළිබදව විවිධාකාර අදහස් පැන නැගීම නොවැළැක්විය හැකිය. පහසුවෙන් හදුනාගත හැකි සාධක අල්ප වූ පසුබිමක් තුළ උපකල්පනයන්හි ඇති වැදගත්කම කිසිවෙකුටවත් බැහැර කළ නොහැකිය. එහෙත් ‍ශේෂ වී ඇති තොරතුරු සමුදායේ සීමා මායිම් ඉක්මවා කෙරෙන උපකල්පනයන්හි දී එය නිරර්ථක වෑයමක් බවට පත් වීම ද නොවැළැක්විය හැකි සංසිද්ධියකි.

පොත්ගුල් වෙහෙර පිළිමය හදුනා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් මෙහි දක්වා ඇති වෑයම ද වෙනස් වීමේ ස්වභාවය විෂය කොට ගත්තක් බව මා මෙහිදී සදහන් කළ යුතුය. මෙම සංදර්භයේ දී දැකිය හැකි එකිනෙකට වෙනස් වූ විෂය වස්තූන්ගේ විචල්‍යභාවය තුළ ඒවා අතර ඇති සබදතාවන් ද අපෙන් ගිලිහී යයි. කපිල ඍෂිවරයාගේ භූමිකාව සම්බන්ධයෙන් අප දන්නා යමක් නැත. කපිල ඍෂිවරයා සහ පරාක්රමබාහු රජුන් අතර කවර සබදතාවක් පැවතියේ ද යන්න පිළිබදව අප දන්නා යමක් නැත. එමෙන්ම කපිල ඍෂිවරයා සහ මෙම තාපසධාරී භික්ෂූන් (ධුතංගධර) අතර පැවැතියේ කවර සම්බන්ධතාවක් ද යන්න ගැන හෝ මෙම ආරාමය කපිල ඍෂිවරයාගේ නමින් නම් කොට පරාක්රමබාහු රජුන් විසින් එය මෙම භික්ෂූන්ට ප්‍රදානය කරන ලද්දේ කවර හෙයින් ද යන්න ගැන හෝ අප දන්නා කිසිවක් නැත. මෙම හිඩැස් අතරින් වුව ද පොත්ගුල් වෙහෙර වටා ඇති නටබුන් සමුදාය කපිල විහාරයට අයත් වූවක් බවත් , විශේෂයෙන් ම මෙහි ඇති එකම ඉසිවර පිළිමය පරාක්රමබාහු රජුන් විසින් ඉදිකරනු ලැබූ ගෘහයකින් (විහාර මන්දිරයකින්…?) පිදුම් ලද එකම ඉසිවරයා ලෙස පුරාවෘත්තයන්හි සදහන් වන කපිල ඍෂිවරයාගේ බවත් අපට අනුමාන කළ හැකිය.

මෙහිදී මා විසින් උත්සාහ කරන ලද්දේ පොත්ගුල් විහාර පිළිමය අගස්තිගේ හෝ රජෙකුගේ හෝ බෝධිසත්ත්වයකුගේ හෝ විය හැකිය යන සම්භාවිතාවන් පිළිබද උපකල්පනයන් මත රැදෙනු වෙනුවට දැනටමත් අප සතුව පවතින තොරතුරු සාධක ඔස්සේ අවංක සහ අපක්ෂපාති ප්රයත්නයක් තුළින් යළි විමර්ශනයක් කිරීමටය. සැබෑ වශයෙන්ම මෙහි ඇතැම් පුරුක් ගිලිහී ඇති බව සැබෑය. එම ගිලිහී ගිය පුරුක් ගොඩ නංවා ගනිමින් පිළිමය පිළිබදව පැහැදිලි සහ නිසැක හදුනා ගැනීමක් කරනු පිණිස මෙම භූමිය සහ එහි ඉතිහාසය පිළිබදව තව දුරටත් කරනු ලබන කැණීම් සහ විමර්ශනයන් අනිවාර්යයෙන්ම ඇවැසි බව අවසාන වශයෙන් පෙන්වා දිය හැකිය.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized by කළු. Bookmark the permalink.

About කළු

ගලා යනු ඇත දිය පහර නොනැවතී ඉදිරියට , වැට කඩොළු සිර ගත නොවූ නිම්නයක... පමා නොවී ඔබත් නොවැරදීම එන්න ඒ නැවුම් පො‍ළොව මත නිදහසේ ගලා යන්නට....!

2 thoughts on “මේ පිළිමය කාගේ ද …?

ප්‍රතිචාරයක් ලබාදෙන්න

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ WordPress.com ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Twitter picture

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Twitter ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Facebook photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Facebook ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )

Google+ photo

ඔබ අදහස් දක්වන්නේ ඔබේ Google+ ගිණුම හරහා ය. පිට වන්න / වෙනස් කරන්න )